Thế giới > Toàn cảnh

Tại hội nghị cấp cao ASEAN và các nước đối tác ở Thái Lan cuối tuần rồi, đề xuất của Thủ tướng Nhật Yukio Hatoyama về việc thành lập Cộng đồng Đông Á (EAC) theo mô hình Liên minh châu Âu (EU) để “lãnh đạo thế giới” đã nhận được sự ủng hộ của nhiều nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ trong khu vực. Theo ông Hatoyama, EAC sẽ được xây dựng trên nền tảng quan hệ hiện có giữa 10 thành viên ASEAN cùng 6 đối tác khu vực là Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc, Ấn Độ, Úc và New Zealand. Tuy nhiên, Thủ tướng Nhật cũng làm bối rối các nhà lãnh đạo châu Á khi lần đầu tiên đề cập tới khả năng mời Mỹ tham gia EAC (Theo các nhà phân tích, động thái này nhằm làm giảm căng thẳng giữa Tokyo và Washington xung quanh kế hoạch di dời căn cứ không quân Mỹ Futenma trên đảo Okinawa của Nhật).

Trong chuyến thăm Nhật Bản mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates cảnh báo Tokyo không nên tiến hành cuộc điều tra tìm hiểu sự thật về các thỏa thuận vũ khí hạt nhân bí mật giữa hai nước nhiều thập niên qua. Theo ông Gates, hành động này có thể ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước, vì nó cản trở những nỗ lực ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân của Mỹ. Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề Đông Á-Thái Bình Dương Kurt Campbell lại cho rằng các thỏa thuận hiện nay đã “hết hạn mật” và đó là vấn đề nội bộ của Nhật. Vì sao các quan chức Mỹ, một mặt gây sức ép, mặt khác lại muốn xoa dịu Nhật xung quanh cuộc điều tra này?