Với 120 bức ảnh tư liệu chụp vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, triển lãm "Xứ Nam Kỳ" phác họa một vùng đất trù phú, giàu bản sắc và đa sắc màu văn hóa. Triển lãm đang phục vụ khách tham quan tại Bảo tàng TP Cần Thơ và cơ sở Sóc Trăng.

Các đại biểu xem triển lãm ảnh "Xứ Nam Kỳ".

Ít ai ngờ rằng, cạnh Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, ngày xưa là con rạch dài 600m, thông ra sông Cần Thơ. Con rạch nhỏ êm đềm với những gốc cổ thụ soi bóng, những chiếc ghe nhỏ với mui cong neo đậu ven rạch. Cũng ít ai biết rằng, chỗ cầu Cái Răng bắc ngang sông Cần Thơ bây giờ, xưa kia là cầu quay bằng sắt, thoai thoải nối đôi bờ. Cạnh đó là những chiếc ghe có mui neo đậu, những nhà sàn trên sông. Và còn nhà máy điện, nhà máy nước Cần Thơ nhìn từ rạch Khai Luông, đến nay vẫn còn dấu tích, chỉ khác là có bờ kè khang trang hơn… Thêm nữa, một tòa tham biện Cần Thơ, một tiệm hủ tiếu đông khách của người Hoa ở Cần Thơ xưa, đời sống sông nước sôi động trên rạch Cái Côn (Phụng Hiệp)… Tất cả khó miêu tả bằng lời nếu không có những bức ảnh nhuốm màu thời gian được giới thiệu tại triển lãm "Xứ Nam Kỳ". Những bức ảnh là minh chứng sống động cho sự phát triển, quá trình đô thị hóa ở Cần Thơ.

Tương tự như vậy, triển lãm "Xứ Nam Kỳ" đưa người xem bắt đầu từ Sài Gòn - thủ phủ xứ Nam Kỳ, với hình ảnh đại lộ Bonnard (Lê Lợi) hay Nhà hát Lớn… Về với "Mỹ Tho đại phố", mới hay trăm năm trước đã là đại đô thị, chuyện buôn bán, giao thương tấp nập, phố thị phồn vinh. Vùng đất Gò Công cũng nhộn nhịp không kém, được kể thông qua những bức ảnh về phố chính của Gò Công. Cứ như thế, triển lãm đưa khách tham quan qua những vùng đất xưa, từ Vĩnh Long, Trà Vang, Sóc Trăng, Châu Đốc, Hà Tiên, Rạch Giá… và kể câu chuyện về đất và người từng nơi, thông qua những bức ảnh đen trắng tuổi đời tính bằng thế kỷ.

Triển lãm ảnh "Xứ Nam Kỳ" vì thế không chỉ là cuộc trưng bày ảnh, mà là một hành trình tìm về ký ức xưa, để thấy từng vùng đất đã từng như thế nào, và để hiểu hơn những gì đang hiện hữu hôm nay. Hơn thế nữa, giá trị của triển lãm "Xứ Nam Kỳ" còn là việc giúp người xem nhận ra quy luật phát triển: mọi đô thị, mọi vùng đất đều đi qua những lớp trầm tích của thời gian, nơi quá khứ không mất đi mà âm thầm chuyển hóa trong diện mạo hiện tại. Những con rạch đã lấp, những cây cầu đã thay, những dãy phố đã sầm uất hiện đại… tất cả làm nên ký ức đô thị, di sản đô thị thật đẹp.

Bài, ảnh: DUY KHÔI