Như đã hẹn, chuyên mục “Dấu xưa Cần Thơ” kỳ này sẽ thuật lại đôi điều về địa danh Nhị Kiều.

Bến Nhị Kiều bây giờ là công viên khang trang, sạch đẹp. Ảnh: DUY KHÔI

Nhị Kiều là tên gọi cây cầu nối từ đường Trần Hưng Đạo với đường Hùng Vương. Nhị Kiều cũng là tên gọi một bến xưa. Theo tường thuật của tác giả Huỳnh Minh trong “Cần Thơ xưa và nay” (Cánh Bằng ấn tống, 1966), bến Nhị Kiều dọc theo rạch Cái Khế, từ đầu đường Cống Quỳnh (nay là đường Huỳnh Thúc Kháng, đoạn chân cầu Nhị Kiều) tới gần vườn Đàn Tiên, nhưng đáng kể nhất là khoảng từ cầu Xáng Thổi qua khỏi cầu Nhị Kiều (đoạn ngày nay là công viên Hoàng Văn Thụ, đường Hoàng Văn Thụ).

Bến được mang tên Nhị Kiều từ năm 1964, khi cầu Nhị Kiều cất xong. Bến Nhị Kiều từng là một thắng cảnh đẹp có tiếng ở Cần Thơ, chỉ sau bến Ninh Kiều. Nhất là chiều buông và ban đêm, bến Nhị Kiều thu hút đông đảo người dân dạo mát, bách bộ, vui chơi. Vẻ đẹp của bến Nhị Kiều khiến tác giả Huỳnh Minh phải ví von rằng: “Nếu du khách về viếng Tây Đô, thưởng lãm bến Ninh Kiều mà không kịp đặt bước đến Nhị Kiều là một điều thiếu sót lắm”.

Hai tiếng Nhị Kiều từ đâu mà có?

Có nhiều giả thuyết để trả lời câu hỏi này, mà không chắc chắn một cách lý giải nào. Tuy nhiên, những cách lý giải ấy lại càng góp phần làm dày bản sắc một địa danh đã ăn sâu vào ký ức của người Cần Thơ.

Cách lý giải đầu tiên đơn giản, vì cây cầu Nhị Kiều được làm năm 1964 là cầu sắt, có 2 cầu song song, chia làm 2 hướng đi rõ ràng, nên gọi là Nhị Kiều, nghĩa là 2 cây cầu.

Cách lý giải khác là vì quá yêu mến bến Ninh Kiều, viên ngọc quý của Cần Thơ, nên khi bến ở cầu Nhị Kiều tân tạo, vẻ đẹp quyện lòng du khách, được đặt tên bến Nhị Kiều như một “nàng Kiều” thứ hai của Cần Thơ, với vẻ diễm lệ chỉ thua đôi chút.

Cũng có người cho rằng, tên gọi Nhị Kiều được lấy cảm hứng từ nhân vật Đại Kiều, Tiểu Kiều thời Tam Quốc.

Tuy nhiên, có một cách giải thích khác được nhiều người nhắc đến. Đó là, tên gọi Nhị Kiều được gọi trại từ Nhụy Kiều, theo cách nói của người miền Nam. Tên cầu và bến được đặt theo tên Nhụy Kiều tướng quân, tức Bà Triệu. Cách giải thích này có liên tưởng đến bến Ninh Kiều, tên gọi liên quan đến chiến công của nghĩa quân Lam Sơn, do Lê Lợi chỉ huy, nghĩa là đặt tên lấy cảm hứng từ lịch sử dân tộc.

Ngày nay, cầu Nhị Kiều vẫn còn, bến Nhị Kiều thì ít ai còn nhắc tới. Bến xưa nay là công viên khang trang, sạch đẹp, mỗi độ Tết về lại trở thành chợ hoa thu hút bà con.

ĐĂNG HUỲNH