(CTO) - Sáng 6-11, UBND xã Trường Long tổ chức lễ công nhận và khởi công xây dựng Di tích lịch sử cấp thành phố Địa điểm Đồng khởi Vàm Bi năm 1960.

Ông Đỗ Thanh Bình, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ; các nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư tỉnh Cần Thơ, tỉnh Hậu Giang, TP Cần Thơ qua các nhiệm kỳ; nguyên lãnh đạo TP Cần Thơ; các Ủy viên Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố; cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương và nhân dân xã Trường Long dự lễ.

Các đại biểu tham dự buổi lễ. Ảnh: DUY KHÔI

Đầu năm 1955, chính quyền Mỹ - Diệm triển khai chiến dịch “tố Cộng”, “diệt Cộng”, sau đó ban hành “Luật 10/59” đẩy mạnh chính sách khủng bố, đàn áp nhân dân miền Nam. Tại xã Trường Long, địch chiếm đóng khu vực ngã ba Vàm Bi, xây dựng đồn, đặt trụ sở tề xã nhằm cô lập nhân dân, sau đó bố trí lực lượng dân vệ và thiết lập bộ máy kềm kẹp đến từng ấp, liên gia. Chúng thường xuyên tổ chức ruồng bố, biệt kích, bắt bớ, đánh đập, cướp bóc của người dân. Nhiều người vô tội bị sát hại.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đường lối cách mạng miền Nam và thực hiện chỉ đạo của Tỉnh ủy Cần Thơ, Chi bộ xã Trường Long chủ trương vận động quần chúng nổi dậy bằng sức mạnh chính trị, có sự hỗ trợ của lực lượng vũ trang. Mục tiêu là tiến công chiếm đồn Vàm Bi, giải tán bộ máy tề xã, tước vũ khí lực lượng dân vệ, giành quyền làm chủ ở nông thôn.

Thiếu tướng Lê Thanh Sơn (Ba Ngay), Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cần Thơ, người từng trực tiếp tham gia Đồng khởi Vàm Bi năm 1960, chia sẻ tại buổi lễ. Ảnh: DUY KHÔI

Sáng 14-9-1960, lực lượng cách mạng và quần chúng nhân dân từ các ấp đồng loạt tập kết, tiến về đồn Vàm Bi, trong khí thế sục sôi, tiếng trống mõ, tiếng hò reo vang. Trước sức ép ngày càng lớn của hàng ngàn quần chúng, sự cô lập về lực lượng và tinh thần, cùng với khí thế chiến thắng của các trận đánh trước đó tại Vàm Xáng, Bảy Ngàn, lực lượng địch tại đồn Vàm Bi rơi vào thế tuyệt vọng, buông súng xin hàng. Cuộc Đồng khởi tại Vàm Bi ngày 14-9-1960 đã giành thắng lợi.

Nhằm ghi nhận những giá trị to lớn của sự kiện lịch sử này, UBND TP Cần Thơ ban hành Quyết định số 5596/QĐ-UBND ngày 4-11-2026, xếp hạng di tích cấp thành phố đối với Địa điểm Đồng khởi Vàm Bi năm 1960.

Ông Đỗ Thanh Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ và bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, trao quyết định và Bằng xếp hạng di tích cấp thành phố Địa điểm Đồng khởi Vàm Bi năm 1960 đến lãnh đạo xã Trường Long. Ảnh: DUY KHÔI

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công công trình Di tích lịch sử cấp thành phố Địa điểm Đồng khởi Vàm Bi năm 1960. Ảnh: DUY KHÔI

Cùng với việc đón nhận Bằng xếp hạng di tích cấp thành phố, UBND xã Trường Long khởi công xây dựng Khu di tích lịch sử Địa điểm Đồng khởi Vàm Bi năm 1960. Theo phương án xây dựng, khu di tích có tổng diện tích hơn 5.709m², trong đó diện tích hiện trạng 2.154m² và phần mở rộng khoảng 3.555m². Các hạng mục chính được định hướng đầu tư gồm: đài bia tưởng niệm; đền thờ bằng gỗ; nhà mát; cổng, hàng rào, đường bê tông; hạ tầng kỹ thuật... Công trình được thực hiện từ nguồn vốn ngoài ngân sách, do lãnh đạo thành phố vận động, dự kiến khánh thành dịp lễ 30-4-2027.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: DUY KHÔI

Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, chỉ đạo: Xã Trường Long cần xác định việc bảo vệ, phát huy giá trị di tích là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài và là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Chủ động xây dựng kế hoạch quản lý, bảo vệ di tích, giữ gìn cảnh quan xanh, sạch, đẹp. Nghiên cứu kết nối di tích với các mô hình du lịch sinh thái, văn hóa đặc trưng của địa phương, từng bước đưa Di tích lịch sử Địa điểm Đồng khởi Vàm Bi năm 1960 trở thành điểm đến có ý nghĩa trong giáo dục truyền thống cách mạng. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì tổ chức sưu tầm tư liệu, hình ảnh, hiện vật phục vụ công tác tưởng niệm, trưng bày và phát huy giá trị di tích khi công trình được đưa vào sử dụng.

Lãnh đạo xã Trường Long tiếp nhận bảng tượng trưng tài trợ 25 tỉ đồng để xây dựng công trình khu di tích từ đại diện Tập đoàn Xăng Dầu Việt Nam (Petrolimex). Ảnh: DUY KHÔI

Ông Nguyễn Ngọc Tâm, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Cần Thơ, trao bảng tượng trưng Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQVN TP Cần Thơ tặng 4 căn nhà Đại đoàn kết đến lãnh đạo xã Trường Long. Ảnh: DUY KHÔI

Dịp này, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQVN TP Cần Thơ trao 4 căn nhà Đại đoàn kết, tổng trị giá 320 triệu đồng, tặng bà con xã Trường Long. Xã Trường Long trao 20 phần quà tặng bà con trong xã.

Bia lưu dấu sự kiện Đồng khởi Vàm Bi năm 1960 hiện tại. Ảnh: DUY KHÔI

ĐĂNG HUỲNH