Xe thả cô bên vệ đường. Con đường uốn vòng cung men theo rừng keo lá tràm bạt ngàn giữa nắng chiều hanh hao khiến cô liên tưởng đến cung đường đi qua một con đèo. Chốc chốc một chiếc xe chở hàng rùng rùng lao qua, để lại một lớp bụi mỏng là là trên mặt đường. Chưa vội tìm nhà trọ, cô rẽ vào con đường nhỏ nằm song song kênh đào nối liền với nhánh sông ngoài kia.

Sau nhiều lần lưỡng lự, cô quyết định một mình quay trở lại thị trấn nơi cô và anh gặp gỡ, bắt đầu mối tình gần mười năm, nhưng giờ đây đang dần tan vỡ. Mọi thứ nơi đây gần như không thay đổi, vẫn cái man mác buồn rất riêng của một chiều thị trấn năm nào. Cô rảo quanh tìm hàng quán. Từ đây nhìn về góc ngã tư, bóng một cây bàng lá đỏ thân nghiêng hẳn ra lòng đường. Cô đi về phía đó.

Một quán nước bình dân, phía trước để bảng: Quán Cây Bàng. Bên trong vài bộ bàn ghế kê từ hiên vào đến hết gian nhà. Giữa thị trấn nhỏ bé này không dễ tìm một quán mở vào buổi chiều muộn. Cô bước vào, chọn chiếc bàn kê trong góc. Trong ánh chiều tàn, dòng kênh khoác chiếc áo màu cỏ úa, mơ màng và khác lạ. Cuối dòng kênh, nắng đã tắt. Cô ngẩn người ngắm hoàng hôn...

Từ xa, bóng hai người lom khom sau chiếc xe hủ tiếu dạo chầm chậm đi tới. Cụ ông đầu vấn khăn rằn, trong bộ bà ba đã ngả màu khom lưng đẩy xe. Cụ bà quần lụa đen, chiếc áo màu bã trầu khoác bên ngoài phất phơ, lúp xúp đi bên ông. Đến cạnh quán, ông cụ dừng xe kéo khăn lau những giọt mồ hôi đang túa ra bên thái dương rồi cúi xuống lôi chiếc ghế nhỏ trong xe kê ra vệ đường. Bà cụ có vẻ như đã quen, đến bên chiếc ghế ngồi xuống. Ông cụ loay hoay với xe hủ tiếu một lúc rồi chạy lại xòe cái quạt phe phẩy cho bà. Mỗi khi có người đi đường lướt qua, ông cụ lại giơ chiếc quạt vẫy vẫy mời mọc “Hủ tiếu đi cô chú ơi!”. Có khách, ông cụ vội vàng bán buôn, bà cụ vẫn ngồi gọn hơ trên ghế, hai tay để lên đùi chăm chú dõi theo từng động tác của ông. Khách đi rồi ông lại đến bên bà vừa quạt, vừa vén mấy sợi tóc lòa xòa xuống trán. Người đi đường thưa dần, ông lại đỡ bà đứng lên lững thững đẩy xe đi.

Thị trấn lác đác lên đèn. Hàng quán quanh đây đã thưa người, ánh sáng từ những bóng đèn đường cũng chùng xuống bởi sức nặng chập choạng của đêm. Cô rảo khắp các con đường ngày trước đã đi qua, hai chân chừng mỏi rục mới rẽ qua khu phố chợ sầm uất tìm nhà trọ. Căn phòng cô chọn ở tầng tư căn nhà có vẻ cao nhất nơi đây, nhìn ra thấy hầu như bao quát cả thị trấn. Mới qua chín giờ tối, thị trấn đã im lìm như ngủ. Dưới đường, tiếng lộc cộc đều đặn từ xa đi tới. Nhìn qua ô cửa, cô nhận ra bóng cụ già lúc chiều đang khom lưng đẩy xe, cụ bà vẫn lúc thúc theo sau, gương mặt cứ ngước lên trời ngó nghiêng như đứa trẻ. “Ông ơi, cho con tô hủ tiếu!” cô vội vàng xuống tầng, kịp gọi với khi ông bà vừa đi qua.

Ông cụ quay lại tiếc rẻ “Hết rồi cô à!”. Nhìn bộ dạng hụt hẫng của cô, ông lập cập tấp xe vào lề đường, mở thùng nước lèo “Còn chút nước, cô ưng thì tui trụng ít hủ tiếu ăn đỡ”. Cô đón tô hủ tiếu từ tay ông, lại thấy ngon hơn bao giờ. Ông cụ xong việc, quay qua choàng chiếc khăn trùm đầu cho bà, cài lại hàng nút áo bị gió xổ tung. Ông làm mọi thứ nhẹ nhàng, tỉ mẩn.

Cô lân la bắt chuyện “Sao bà không ở nhà cho đỡ mưa gió ông ơi?”. Ông bùi ngùi “Bà nhà tui trước cũng có sạp hàng ở chợ, từ ngày thằng Út đổ bịnh rồi mất, vợ tui đau theo, tưởng không qua khỏi. Ơn trời cho khỏe lại nhưng trí nhớ mất luôn, tui đi bán phải dắt theo chớ để ở nhà cũng lo”, ông vừa nói vừa kéo cái khăn nhè nhẹ lau vết lấm trên trán bà.

Khi cô trả tiền, ông cụ xua tay “Tui không tính tiền, còn nhiêu đó cô chịu ăn là tui vui rồi!”. Biết không nên nài nỉ, cô cảm ơn ông rồi cúi xuống giúp ông thu dọn đồ đạc. Trước khi đẩy xe đi, ông lại tỉ mẩn cột chiếc khăn trùm đầu bà vừa gỡ ra nghịch, chiếc khăn trải nắng gió đã bạc phếch. “Bà thật diễm phúc vì có ông!” cô khẽ thốt lên.

Ông cụ xếp chiếc ghế lên xe, cười hiền “Tui mới là người diễm phúc. Bà nhà tui ngày con gái là tiểu thư cành vàng lá ngọc, ưng tui về chừng vài năm tui sa cơ lỡ vận, làm đâu bể đó rồi trắng tay. Ai nói gì nói, bà vẫn theo tui, nhất quyết không bỏ tui trong cảnh cơ hàn” miệng ông cười mà mắt rưng rưng. Quay sang bà còn ngẩn ngơ nhìn lũ kiến cánh bên chao đèn, ông nắm tay “Mình đi thôi bà!”. Chỉ chờ có vậy, bà lập cập đứng lên.

Bóng ông bà cụ lẫn vào bóng đêm cô còn đứng dõi theo, bàn chân ông bấu vào đôi dép tổ ong vững vàng trên đường đêm tĩnh, cụ bà lúc thúc đi bên cạnh tay nắm chặt vạt áo ông. Hai chiếc bóng in xuống đường thỉnh thoảng lại rời ra rồi nhập vào làm một khi có tiếng xe máy đột ngột vụt qua, ông kéo bà nép vào lòng.

***

Một tuần ở thị trấn, mỗi sáng cô lại ôm giá vẽ ra kênh đào đợi mặt trời lên, lặng ngắm nhịp sống của những con người nhỏ bé ở thị trấn bên sông này cho đến khi hoàng hôn thả xuống dòng kênh vài vì sao mọc sớm. Trong chiếc ba lô có đôi dép nhựa cho ông, chiếc khăn trùm đầu màu mận chín cho bà mà cô mua ngoài chợ làm quà tặng ông bà khi gặp lại.

Rồi cô cũng chờ được đến ngày từ phía bến đò đi lên có tiếng rao khàn đục “Ai hủ tiếu hông?”. Ông cụ cắm cúi đẩy chiếc xe qua đoạn đường lông chông ổ gà. Bên ông, bà cụ nay điệu đàng trong chiếc áo gấm hoa màu tím và chiếc quần lụa đen phẳng phiu.

Đẩy xe đến góc ngã tư, ông cụ dừng lại quạt vào lò than bên dưới sau khi đặt bà ngồi ngay ngắn trên ghế. “Hủ tiếu đi cô ơi!” thoáng thấy bóng người lại gần, ông vẫy cái quạt mời mọc. Nhận ra cô, ông cụ móm mém cười. Cô mở ba lô lấy ra chiếc khăn trùm đầu và đôi dép “Con mua khăn biếu bà trùm đầu cho ấm, dép để ông đi cho êm chân”.

“Cảm ơn cô!” ông cụ bất ngờ và có hơi ngẩn ngơ vì món quà từ cô. Bà cụ cầm chiếc khăn rồi ngước lên nhìn ông. Ông cụ cúi xuống gỡ chiếc khăn cũ, trùm cho bà chiếc khăn mới rồi xỏ đôi dép vô chân ướm thử, đi qua đi lại coi bộ êm êm, ông cho luôn đôi dép cũ vô bao cột lại cất. Cụ bà sau khi trùm khăn mới, nghiêng đầu ngắm ông đi qua đi lại trong đôi dép mới, nở nụ cười trong veo. 

Cô xin phép ông bà vẽ một bức phác họa chân dung tặng hai người. Gió chiều khẽ lay, vài chiếc lá me chao nghiêng rơi xuống tóc bà, mái tóc bạc phơ dường như sáng lung linh dưới màu nắng vàng mơ. Ông cụ đưa tay nhặt chiếc lá me trên tóc bà. Bà cụ lúc này mới tựa vào ông, hai tay để trên đùi có ý đợi cô vẽ. Bức tranh bằng than chì phác họa vài nét đã duyên dáng lạ kỳ. Hai mái đầu bạc phơ nghiêng nghiêng tựa vào nhau ngỡ như chẳng thể nào cách biệt. Bà cụ ngắm nghía bức tranh, mắt sáng lên niềm hạnh phúc viên mãn.

Dải nắng cuối ngày đã nhạt, sáng nhẹ và mỏng manh. Ông bà lại đẩy xe đi, hai chiếc bóng gầy gầy tựa vào nhau chầm chậm trên con đường tưởng như không có điểm dừng.

Dưới bóng chiều hôm ở thị trấn nhỏ, cô gọi cho anh, hỏi vừa nhẹ tênh vừa như rưng rưng: “Tới đây đón em nhé anh”...

Truyện ngắn VŨ NGỌC GIAO