Hướng đến xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, phát triển bền vững, các tỉnh, thành ĐBSCL đang đẩy mạnh các mô hình du lịch xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và ứng dụng công nghệ số. Nhiều đề xuất, giải pháp được đưa ra nhằm khai thác hiệu quả tài nguyên bản địa, bảo tồn giá trị văn hóa, nâng cao sinh kế cộng đồng và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động du lịch.

Giải pháp kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi rác hữu cơ trở thành các trải nghiệm trong hoạt động du lịch tại Mekong Silt Ecolodge được giới thiệu tại nhiều hội thảo về du lịch bền vững. 

Nhiều giải pháp phát triển du lịch bền vững

PGS.TS Đào Ngọc Cảnh cho rằng, ĐBSCL có cảnh quan thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa bản địa đặc sắc của vùng sông nước. Tuy nhiên, khu vực đang đối mặt với nhiều thách thức về biến đổi khí hậu, môi trường và sinh kế cộng đồng. Vì vậy, phát triển du lịch gắn với chuyển đổi xanh và chuyển đổi số là hướng đi quan trọng, mở ra cơ hội khai thác hiệu quả tiềm năng, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng và phát triển bền vững cho du lịch vùng.

Theo bà Nguyễn Thu Cúc, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, ĐBSCL có nhiều điều kiện phát triển du lịch cộng đồng nhờ hệ thống sông ngòi, vườn cây ăn trái, vùng đất ngập nước, rừng ngập mặn và đa dạng sinh học. Nhiều mô hình du lịch cộng đồng đã hình thành, thu hút du khách như Cồn Sơn (TP Cần Thơ), cù lao An Bình (Vĩnh Long) và các khu du lịch sinh thái rừng ngập mặn, rừng tràm ở An Giang, Cà Mau. Từ đó, tạo sinh kế và góp phần bảo tồn tài nguyên, môi trường.

Bà Nguyễn Thu Cúc đề xuất phát triển du lịch cộng đồng gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng không (Net Zero), hướng đến kết hợp bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, phát triển sinh kế xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Để thực hiện hiệu quả, cần chú trọng 5 trụ cột: quản trị cộng đồng và đồng quản lý tài nguyên; bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái; giảm phát thải; phát triển kinh tế tuần hoàn và sinh kế xanh; giáo dục môi trường, thúc đẩy du lịch có trách nhiệm.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Ngô Văn Liệu, Giám đốc Tru Hilton Cần Thơ, cho biết thành phố có nhiều mô hình du lịch chú trọng phát triển bền vững và mỗi đơn vị có cách tiếp cận riêng, từ kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số, quản trị bền vững đến du lịch tái tạo dựa vào cộng đồng. Từ thực tiễn đó, ông Ngô Văn Liệu đề xuất khung số - tuần hoàn - xanh do doanh nghiệp dẫn dắt (E-DCG), xem chuyển đổi bền vững là một quá trình tích lũy theo lộ trình, từ số hóa đến kinh tế tuần hoàn, quản trị bền vững, phát huy vai trò cộng đồng và nâng cao khả năng phục hồi của điểm đến.

Ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch

TS Nguyễn Văn Quang, Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ, nhận định chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi ngành du lịch, từ cách du khách tìm kiếm điểm đến đến công tác quản lý, vận hành dịch vụ. Công nghệ cần hướng đến phục vụ con người và bảo vệ các giá trị văn hóa cốt lõi. Một điểm đến chỉ thực sự thông minh khi công nghệ gắn kết với con người; đồng thời, phát triển du lịch bền vững phải bảo đảm hài hòa giữa lợi ích kinh tế, bảo vệ môi trường, gìn giữ văn hóa và nâng cao đời sống cộng đồng địa phương.

Nhóm nghiên cứu của bà Nguyễn Thị Nhung, Trường Đại học Nam Cần Thơ, đề xuất ứng dụng công nghệ số hóa 360° và thực tế ảo (VR) trong diễn giải văn hóa, nâng cao nhận thức bảo tồn khi tham quan các ngôi chùa Khmer ở Cần Thơ. Giải pháp này góp phần đa dạng hóa trải nghiệm của du khách, đồng thời hỗ trợ bảo tồn và khai thác di sản văn hóa theo hướng có trách nhiệm.

GS.TS Richard Dare, Trường International Leadership University (Myanmar), cho rằng AI có thể hỗ trợ dự báo, phân bổ dòng khách, quản lý sức chứa, tối ưu hóa sử dụng tài nguyên và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp địa phương. Để phát huy hiệu quả, việc ứng dụng AI cần có mục tiêu rõ ràng, dữ liệu liên thông và sự tham gia thực chất của các bên liên quan.

Theo ông Trần Việt Phường, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch ĐBSCL, chuyển đổi số góp phần duy trì ổn định và thúc đẩy du lịch vùng phát triển trong giai đoạn mới. Hiệp hội định hướng xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa hiệp hội, doanh nghiệp, nền tảng số và du khách. Trong đó, hiệp hội giữ vai trò kết nối; doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ; nền tảng số hỗ trợ quảng bá, phân phối và giao dịch; du khách là trung tâm.

Hiệp hội Du lịch ĐBSCL chú trọng nâng cao nhận thức về vai trò, ý nghĩa của chuyển đổi số trong hoạt động du lịch, xây dựng kế hoạch triển khai với nhiệm vụ cụ thể. Trước mắt, Hiệp hội phối hợp với Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ VNetrip kết nối nền tảng số VNetrip với các doanh nghiệp, hỗ trợ quảng bá và giới thiệu sản phẩm du lịch.

Nền tảng VNetrip tích hợp bản đồ du lịch thông minh, trợ lý ảo AI, hệ thống đặt dịch vụ, thương mại điện tử, thanh toán số, xác thực điện tử, truy xuất nguồn gốc và phân tích dữ liệu du lịch. Qua nền tảng, du khách có thể tìm hiểu điểm đến, xây dựng lịch trình cá nhân hóa, đặt tour, mua đặc sản địa phương, tiếp cận sản phẩm OCOP và khám phá văn hóa ẩm thực các vùng miền trên môi trường số.

VNetrip cam kết hỗ trợ miễn phí nền tảng trong 6 tháng đầu cho các doanh nghiệp, đơn vị du lịch; tổ chức đào tạo kỹ thuật vận hành, quản trị số và hỗ trợ livestream giới thiệu sản phẩm.

Sự kết hợp giữa phát triển du lịch bền vững và ứng dụng công nghệ số giúp ĐBSCL thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng thương hiệu du lịch sinh thái. Trong đó, khai thác hiệu quả tài nguyên bản địa, bảo tồn văn hóa và bảo đảm lợi ích cộng đồng cần song hành với chuyển đổi số, hướng đến hệ sinh thái du lịch thông minh, xanh và bền vững.

Bài, ảnh: ÁI LAM