Nhắc đến văn hóa ẩm thực miền Tây Nam Bộ, người ta thường nghĩ ngay đến những món kho, nhất là cá kho tộ. Những chiếc ơ, chiếc tộ (nồi đất nung) không chỉ giữ nhiệt tốt mà còn là phương thức giúp cá kho thêm ngon, thấm vị.

Ơ cá ba sa kho tộ. Ảnh: KIỀU MAI

Theo con nước, mùa này miền Tây có nhiều cá để làm những ơ kho đặc trưng: cá rô, cá lóc đồng, cá trê, cá linh, cá hú... Trong đó, quen thuộc và dễ tìm nhất là cá ba sa. Thịt cá ba sa ngon, giàu chất dinh dưỡng nên được nhiều người ưa chuộng sử dụng chế biến món ăn.

Cá ba sa giàu protein và các axit béo tự nhiên, nổi bật có omega-3, một trong những axit béo quan trọng với não bộ và sự phát triển của cơ thể, giúp cải thiện thị lực và bảo vệ hệ tim mạch. Ngoài ra, cá cũng có nhiều khoáng chất và vitamin giúp bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể.

Để làm món cá kho, bí quyết là chọn cá còn sống, tươi ngon. Cá ba sa được làm sạch, rửa lại với muối pha loãng và chút gừng đập dập để khử mùi tanh, cắt khúc vừa ăn và để ráo nước. Điểm đặc biệt ở trong ơ cá kho miền Tây chính là nước màu để ướp cá. Phần nước màu có thể làm từ đường cát, đường thốt nốt để tan trong ơ nóng trên bếp, hoặc có thể sử dụng nước màu dừa. Nước màu dừa làm khá kỳ công nhưng cho màu sắc, vị cá kho sắc nét.

Cá được xếp vào ơ đất, tộ đất, ướp nước màu, gia vị vừa ăn, nước mắm, tiêu. Sau đó kho liu riu trên bếp lửa cho đến khi nước sệt lại, áo một lớp sánh lên bề mặt từng khúc cá. Khi cá chín có thể rắc thêm chút hành xắt nhuyễn, ớt để món ăn thêm bắt vị.

Cá kho ngon nhất khi dùng kèm với cơm trắng còn đang bốc khói nghi ngút. Vị béo thơm của cá quyện với vị cay nồng của tiêu, chan thêm chút nước kho đậm đà vào chén cơm nóng thì không gì sánh bằng. Ăn kèm vài lát dưa leo giòn mát, chuối chát hay vài đọt rau luộc thì càng thêm chuẩn vị.

MINH NHIÊN