Chuyển đổi số trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp đang số hóa theo hướng quản trị tập trung, kết nối và khai thác dữ liệu dùng chung. Đây là định hướng quan trọng được nhấn mạnh tại hội nghị toàn quốc về chuyển đổi số trong ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa qua, nhằm hướng đến xây dựng Hệ thống thông tin nguồn nhân lực quốc gia.

Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ kiểm tra thông tin sinh viên, học sinh trên hệ thống mạng. 

Chuẩn hóa dữ liệu, minh bạch văn bằng

Theo Bộ GD&ĐT, đến đầu tháng 11-2026, Nền tảng Cơ sở dữ liệu giáo dục đại học (HEMIS) đã triển khai tại 470 cơ sở đào tạo. Tỷ lệ hoàn thành dữ liệu người học đạt 95,39%, dữ liệu đội ngũ đạt 89,9%; trong đó, 16 cơ sở đã hoàn thành kết nối kỹ thuật qua cổng API, đồng bộ dữ liệu tự động về hệ thống Trung ương.

Tiêu biểu, Đại học Bách khoa Hà Nội đã số hóa, làm sạch và ký số dữ liệu ngành, dữ liệu văn bằng tích lũy qua 70 năm đào tạo. Đến ngày 5-11-2026, 100% hồ sơ dữ liệu ngành trên HEMIS được ký số; nhà trường đã đưa 264.050 văn bằng, chứng chỉ lên hệ thống của Bộ GD&ĐT, đạt khoảng 97% tổng số cần số hóa.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung cho 637 trường trung cấp, cao đẳng đang được thử nghiệm. Tỷ lệ cơ sở giáo dục hoàn thành ký số đạt 96,83%, với hơn 819.000 hồ sơ người học và 52.000 hồ sơ đội ngũ được cập nhật. Cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ số đã lưu trữ hơn 8,87 triệu bằng đại học, 3,4 triệu bằng cao đẳng, 3,8 triệu bằng trung cấp và hơn 555.000 bằng thạc sĩ, tiến sĩ. Việc kết nối dữ liệu văn bằng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng bộ lên ứng dụng VneID góp phần minh bạch thông tin, hạn chế gian lận và tạo thuận lợi trong xác thực trình độ học vấn.

Tại TP Cần Thơ, các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng đang đẩy mạnh rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người học, đội ngũ giảng viên; cập nhật thông tin văn bằng, chứng chỉ và tăng cường kết nối với HEMIS. Qua đó, nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường, tạo nền tảng gắn kết đào tạo với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của thành phố và vùng ĐBSCL.

Để gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục phổ thông và giáo dục đại học, Sở GD&ĐT TP Cần Thơ đã trình UBND thành phố ban hành Kế hoạch triển khai giáo dục STEM/STEAM tổng thể và toàn diện giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở thực hiện Thông tư số 86/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT. Kế hoạch này hướng tới việc xây dựng và hình thành một hệ sinh thái giáo dục STEM liên kết hiệu quả giữa nhà trường - các cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp, qua đó góp phần đáp ứng tốt công tác định hướng hướng nghiệp cũng như nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố.

Kết nối dữ liệu đào tạo với thị trường lao động

Tại hội nghị, một trong số nhiệm vụ trọng tâm được thảo luận là xây dựng Hệ thống thông tin nguồn nhân lực quốc gia, kết nối dữ liệu giữa ngành giáo dục với các cơ quan quản lý nhà nước về cán bộ, viên chức, bảo hiểm xã hội và thuế. Theo các đại biểu, thông qua chia sẻ, đối soát dữ liệu học tập, văn bằng với thông tin tham gia bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân, cơ quan quản lý có thể đánh giá tình trạng việc làm, thu nhập và mức độ phù hợp giữa ngành nghề đào tạo với nhu cầu thị trường. Đây là cơ sở hoạch định chỉ tiêu tuyển sinh, quy hoạch mạng lưới cơ sở đào tạo và điều chỉnh chính sách phát triển nguồn nhân lực.

Đại diện Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an), thông tin: Bộ Công an đang phối hợp với Bộ GD&ĐT số hóa dữ liệu đào tạo nghề, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu việc làm thống nhất trong năm 2026. Trước mắt, ưu tiên số hóa văn bằng đại học phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và khai thác dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên. Để kết nối hiệu quả, cần thống nhất danh mục ngành, nghề đào tạo với hệ thống vị trí việc làm. Bộ GD&ĐT đã ban hành thông tư về danh mục ngành, nghề đào tạo; Bộ Nội vụ cần phối hợp chuẩn hóa danh mục vị trí việc làm, làm cơ sở để Bộ Công an xây dựng cấu trúc định danh trên nền tảng dữ liệu dân cư.

Theo PGS.TS Hoàng Minh Sơn, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, việc kết nối các nguồn dữ liệu có ý nghĩa quan trọng trong quản trị nguồn nhân lực, đánh giá hiệu quả giáo dục và xác định nhu cầu thị trường lao động. Qua đó, Nhà nước có căn cứ đặt hàng đào tạo, phân bổ nguồn lực đầu tư; các cơ sở giáo dục có thêm thông tin công khai tỷ lệ người học có việc làm sau tốt nghiệp, định hướng tuyển sinh sát nhu cầu xã hội.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đề nghị các bộ, ngành phối hợp tháo gỡ vướng mắc trong kết nối, khai thác dữ liệu, nhất là dữ liệu bảo hiểm; bảo đảm tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, không làm lộ thông tin riêng tư. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu không chỉ dừng ở số hóa, làm sạch và đồng bộ thông tin mà quan trọng hơn là kết nối, khai thác hiệu quả, vận hành thống nhất giữa các bộ, ngành, địa phương.

Bài, ảnh: B.KIÊN