Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 10-11, Quốc hội thảo luận ở hội trường. Ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật.

Ông Đào Chí Nghĩa phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường chiều 10-11.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật, đại biểu Đào Chí Nghĩa góp ý 2 vấn đề cụ thể như sau:

Thứ nhất, về quy định nội dung được giao tại khoản 2, Điều 8. Dự thảo đã cho phép việc giao cơ quan có thẩm quyền quy định các nội dung phù hợp với thẩm quyền quản lý tình hình thực tiễn hoặc yêu cầu phân quyền, phân cấp. Tuy nhiên theo đại biểu, phạm vi của quy định này rất rộng và chưa giới hạn nội dung được giao. Đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu quy định việc giao phải xác định cụ thể phạm vi, đối tượng, giới hạn thẩm quyền, không giao quy định chính sách cơ bản, quyền con người, quyền công dân, nghĩa vụ, điều kiện hạn chế quyền, chế tài và cơ quan giao phải chịu trách nhiệm về tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất của nội dung được giao.

Đại biểu thống nhất việc cần xác lập cơ chế này nhằm đáp ứng yêu cầu phân quyền, phân cấp và xử lý linh hoạt những vấn đề từ phát sinh từ thực tiễn. Tuy nhiên tại điểm a, khoản 2, Điều 8 hiện quy định việc giao căn cứ vào thẩm quyền quản lý nhà nước, tình hình thực tiễn hoặc theo yêu cầu phân cấp phân quyền, căn cứ trên cơ sở định rõ mục đích phạm vi và giới hạn nội dung được giao. Cần lưu ý nếu không quy định chặt chẽ cơ chế này có thể trở thành căn cứ để cơ quan được giao đặt ra những quy định mới về điều kiện, nghĩa vụ, thủ tục hành chính, thậm chí ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân cũng như doanh nghiệp. 

Đề nghị việc phân quyền, phân cấp phải đi đôi với việc giới hạn thẩm quyền và trách nhiệm, như vậy sẽ không làm phát sinh tình trạng mở rộng thẩm quyền lập quy, ảnh hưởng đến tính thống nhất, ổn định của pháp luật. Do đó tại điểm a, khoản 2, Điều 8, đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu điều chỉnh như sau:

Ở điểm a, cơ quan người có thẩm quyền ban hành văn bản vi phạm pháp luật, giao cơ quan người có thẩm quyền quy định nội dung phù hợp với chức năng, nhiệm vụ quyền hạn được giao, yêu cầu quản lý nhà nước, tình hình thực tiễn hoặc yêu cầu phân quyền phân cấp. Việc giao quy định nội dung phải xác định rõ mục đích, phạm vi, đối tượng nội dung và chủ thể được giao, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Các nội dung quy định không được làm phát sinh nghĩa vụ điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính hoặc hạn chế quyền của tổ chức cá nhân trái với quy định của pháp luật.

Thứ hai, về thủ tục rút gọn tại Điều 53, một số tiêu chuẩn như yêu cầu đột xuất cấp bách tại điểm a, khoản 1, Điều 53 vẫn còn chung chung. Đề nghị bổ sung các tiêu chuẩn cụ thể hơn. Khi sự kiện phát sinh dẫn đến hậu quả nếu chậm ban hành văn bản, nội dung công đoạn được rút gọn, đối tượng chịu tác động, đánh giá tác động và phương án hậu kiểm. Hiện nay, việc xác lập các quy trình trình tự thủ tục rút gọn và cơ chế ban hành văn bản trong đường trường hợp đặc biệt là cần thiết, nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Tuy nhiên, đây cũng là những cơ chế ngoại lệ sẽ tác động trực tiếp đến quy trình xây dựng và ban hành văn bản vi phạm pháp luật, do đó cần có điều kiện áp dụng cụ thể hơn, cơ chế kiểm soát chặt chẽ hơn. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu bổ sung tiêu chuẩn theo hướng vấn đề phát sinh phải có tính chất khẩn cấp, cần được xử lý ngay, nếu chậm ban hành văn bản có nguy cơ gây thiệt hại hoặc ảnh hưởng rất lớn đến lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân, đồng thời phải chứng minh được việc áp dụng trình tự thông thường không đáp ứng được yêu cầu xử lý.

PV (lược ghi)