Theo phóng viên TTXVN tại Argentina, các nhà khoa học đang điều tra nguyên nhân hơn 300 cá voi trơn phương Nam non chết và trôi dạt vào bờ biển nước này kể từ tháng 6-2026, mức cao gần gấp 3 lần kỷ lục 113 con ghi nhận năm 2012. Các chuyên gia nghi ngờ nhiễm khuẩn là nguyên nhân chính khiến cá voi non tử vong hàng loạt, trong khi tảo độc nở hoa có thể liên quan đến cái chết của các cá thể trưởng thành.

Cá voi chết trên bờ biển Argentina. Ảnh: AA

Hằng năm, cá voi trơn phương Nam di cư đến vùng biển ngoài khơi bán đảo Valdes để sinh sản và nuôi con. Thông thường, khoảng 20-30% cá voi con không sống sót trong mùa sinh sản, nhưng tỷ lệ tử vong năm nay cao bất thường.

Kết quả phân tích mô cho thấy các mẫu lấy từ cá voi non có vi khuẩn Erysipelothrix rhusiopathiae, tác nhân gây nhiễm trùng. Các nhà nghiên cứu nghi ngờ mòng biển truyền vi khuẩn khi mổ vào da cá voi lúc chúng ngoi lên mặt nước để thở. Tuy nhiên, giới khoa học vẫn chưa xác định được nguyên nhân khiến vi khuẩn này gây tỷ lệ tử vong cao trong năm nay. Những giả thuyết đang được xem xét gồm sự biến đổi của vi khuẩn, nguồn thức ăn suy giảm và các thay đổi về nhiệt độ, độ mặn hoặc độ pH của nước biển liên quan đến biến đổi khí hậu và hiện tượng El Niño.

Trong khi đó, hơn 10 cá voi trưởng thành cũng được phát hiện chết tại vùng Patagonia. Các nhà khoa học nghi ngờ hiện tượng tảo độc nở hoa có thể là nguyên nhân, tương tự đợt cá voi chết hàng loạt năm 2022. Một số cá thể được phát hiện có thể trạng tốt và dạ dày đầy thức ăn, làm dấy lên khả năng chúng đã ăn phải con mồi nhiễm độc tảo. Tuy nhiên, giả thuyết này vẫn cần được kiểm chứng.

Giới khoa học cho rằng còn quá sớm để đánh giá tác động của đợt tử vong đối với quần thể cá voi trơn phương Nam, ước tính khoảng 12.000-15.000 con ở Nam bán cầu. Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo những đợt tử vong quy mô lớn lặp lại có thể gây rủi ro đáng kể cho loài này.

THANH TÙNG