Trước sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh, nhiều giáo viên trung học tại Mỹ đang thay đổi phương pháp giảng dạy và đánh giá nhằm hạn chế học sinh phụ thuộc vào các công cụ trò chuyện tự động (chatbot), đồng thời nâng cao khả năng tư duy phản biện độc lập.

Trẻ em Mỹ tiếp cận robot hình người trong lớp học. Ảnh: realbotix

Xu hướng nổi bật là giảm bài luận làm ở nhà, tăng bài viết tại lớp, kiểm tra vấn đáp và thảo luận trực tiếp. Tại San Francisco, một số giáo viên chuyển sang kiểm tra miệng trong khoảng 5 phút với các câu hỏi về nhân vật, cốt truyện, chủ đề và phép ẩn dụ. Nhiều trường cũng hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính xách tay, khuyến khích học sinh ghi chép bằng giấy bút để tăng sự tập trung.

Trong môn toán, một số giáo viên tại New York giảm bài tập về nhà, tăng thực hành tại lớp và yêu cầu học sinh so sánh các phương pháp giải, giải thích lý do lựa chọn. Theo các nhà giáo dục, cách tiếp cận này giúp đánh giá quá trình tư duy thay vì chỉ dựa vào đáp án cuối cùng. Một số giáo viên cũng thiết kế câu hỏi đòi hỏi cách diễn giải riêng hoặc yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức qua các hoạt động thực tế để hạn chế việc sao chép câu trả lời từ AI.

Hiệu quả của AI trong giáo dục vẫn gây nhiều tranh luận. Thử nghiệm ngẫu nhiên của Đại học Harvard năm 2025 cho thấy gia sư ảo tích hợp AI giúp cải thiện kết quả học tập và mức độ hứng thú của học sinh. Trong khi đó, một nghiên cứu quy mô nhỏ của Phòng thí nghiệm Truyền thông thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) cho thấy người dùng ChatGPT viết bài nhanh hơn nhưng có dấu hiệu giảm mức độ tư duy sâu. Khảo sát của tổ chức RAND năm 2025 cũng cho thấy đa số học sinh và giáo viên các môn tiếng Anh, toán và khoa học tại Mỹ đã sử dụng AI phục vụ học tập.

Dù lo ngại nguy cơ lạm dụng, nhiều giáo viên vẫn tận dụng AI để chuẩn bị bài giảng, điều chỉnh độ khó của tài liệu theo trình độ học sinh và hướng dẫn các em viết câu lệnh hiệu quả. Theo các nhà giáo dục, thay vì chỉ tìm cách ngăn cấm, nhà trường cần trang bị cho học sinh kỹ năng và trách nhiệm sử dụng AI, tương tự việc hướng dẫn sử dụng Internet an toàn.

THÀNH HỮU (TTXVN)