Hàn Quốc vừa thử nghiệm thành công phương tiện lướt siêu vượt âm do nước này tự phát triển, qua đó đưa Seoul vào nhóm các quốc gia sở hữu năng lực vũ khí có khả năng thay đổi cục diện chiến trường.

Khoảnh khắc Hàn Quốc thử nghiệm thành công tên lửa trang bị phương tiện lướt siêu vượt âm hôm 8-10. Ảnh: CNA

Phía Hàn Quốc không công bố địa điểm thử nhưng Hãng thông tấn Yonhap tiết lộ vụ thử hôm 8-10 diễn ra trên một sà lan tại trung tâm thử nghiệm của cơ quan phát triển quốc phòng ở huyện Taean (tỉnh Chungcheong Nam), cách thủ đô Seoul tầm 130 km về phía Nam. “Tên lửa siêu thanh tách khỏi tầng đẩy và hoàn thành lộ trình bay theo kế hoạch. Vụ thử được Hàn Quốc đánh giá là cột mốc quan trọng, cho thấy công tác chuẩn bị đã tiến thêm một bước để hình thành năng lực răn đe mới, có thể tấn công các mục tiêu trọng yếu trên bán đảo Triều Tiên” - Yonhap đưa tin.

Vụ thử diễn ra chưa đầy 1 tuần sau khi Triều Tiên phóng tên lửa siêu thanh tầm trung hôm 3-10. Bình Nhưỡng tuyên bố tên lửa bay hơn 1.000 km, trong khi Hàn Quốc cho rằng quãng đường vượt 700 km và Nhật Bản ước tính khoảng 680 km. Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), tên lửa được phóng từ miền Đông Triều Tiên và vụ thử nhằm huấn luyện lực lượng điều khiển hệ thống vũ khí chiến lược bội siêu thanh và đánh giá mức độ tin cậy, hiệu quả và tính cơ động của năng lực răn đe của Triều Tiên.

Không riêng Hàn Quốc hay Triều Tiên, nhiều quốc gia khác cũng đang tham gia cuộc đua phát triển vũ khí siêu thanh, dẫn đầu là Trung Quốc và Nga.

Bắc Kinh đã triển khai hệ thống tên lửa siêu thanh DF-17, mà các đánh giá quốc phòng của Mỹ cho biết nó hoạt động từ khoảng năm 2020. Tại một cuộc duyệt binh hồi tháng 9 năm ngoái, Trung Quốc cũng đã trình diễn một số loại tên lửa chống hạm siêu thanh, gồm YJ-17, YJ-19 và YJ-20.

Trong khi đó, Nga triển khai phương tiện lướt siêu thanh Avangard và tên lửa hành trình Zircon. Avangard đi vào hoạt động từ năm 2019, Zircon được triển khai trên tàu chiến hồi năm 2023. Nga cũng đã sử dụng các loại tên lửa đạn đạo Kinzhal và Oreshnik tại Ukraine vốn đều đạt tốc độ siêu thanh.

Về phần mình, Mỹ tiến hành nhiều cuộc thử nghiệm vũ khí siêu thanh và triển khai vũ khí siêu thanh tầm xa trong các cuộc tập trận quân sự, bao gồm Valiant Shield diễn ra hồi tháng 6.

Riêng Nhật Bản hồi tháng 3 cũng đã triển khai loại đạn lướt siêu tốc do nước này tự phát triển, trong khi Ấn Độ tuyên bố thử nghiệm thành công tên lửa siêu thanh tầm xa do New Delhi chế tạo từ tháng 11-2024.

Theo giới phân tích, sự phổ biến của vũ khí siêu thanh có thể có tác động sâu rộng đến an ninh khu vực châu Á. Lami Kim, chuyên gia phụ trách mảng công nghệ tiên tiến, an ninh quốc gia và quốc phòng tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), cho rằng những tiến bộ của Trung Quốc trong phát triển vũ khí siêu thanh đặt ra thách thức cho Mỹ và các đồng minh, đối tác ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Theo bà Kim, các phương tiện lướt siêu thanh của Bắc Kinh có khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa và làm phức tạp kế hoạch quân sự của Washington, qua đó làm suy yếu tính răn đe mở rộng của Mỹ trong khu vực, tức cam kết của Mỹ trong việc bảo vệ các đồng minh và đối tác, gồm cả thông qua năng lực hạt nhân.

Ngoài ra, sự gia tăng năng lực tấn công siêu thanh tiên tiến cũng có thể làm tăng nguy cơ bất ổn trong một cuộc khủng hoảng. Trong báo cáo Đánh giá An ninh Khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2026, IISS cảnh báo việc mở rộng khả năng tấn công tầm xa thông thường, gồm cả tên lửa siêu thanh, có thể “làm suy yếu khả năng răn đe và gia tăng tính gây tổn thương lẫn nhau”.

Vũ khí siêu thanh là loại vũ khí được thiết kế để đạt tốc độ nhanh gấp 5 lần tốc độ âm thanh và có khả năng cơ động trong hành trình, khiến việc phát hiện và đánh chặn trở nên khó khăn hơn. Vũ khí siêu thanh có 2 loại chính, gồm phương tiện lướt siêu thanh và tên lửa hành trình siêu thanh. Phương tiện lướt siêu thanh được phóng bằng tên lửa đẩy, sau đó tách ra và lướt về phía mục tiêu mà không cần duy trì lực đẩy từ động cơ. Trong khi đó, tên lửa hành trình siêu thanh sử dụng các loại động cơ chuyên dụng, thường là động cơ phản lực dòng thẳng siêu thanh, để duy trì tốc độ bay cực cao. Vũ khí siêu thanh có thể được thiết kế để mang cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)