Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã đạt được thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong đó Nga sẽ cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho Mỹ và toàn cầu. Ông Trump tin rằng thỏa thuận này sẽ giúp giá dầu giảm nhanh và mạnh với mức kỷ lục, trong khi giới chuyên gia lại cho rằng tác động của nó không đáng kể.

Tổng thống Trump (giữa) gây hoài nghi khi muốn giảm giá dầu thông qua Nga và Ukraine. Ảnh: Getty Images

Thỏa thuận nhỏ gây phản ứng mạnh

Tổng thống Trump cho biết theo thỏa thuận, Nga sẽ lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn vào tháng 11 và một triệu tấn nữa ngay sau đó. Ngoài ra, Nga có thể cung cấp thêm 3 triệu tấn trong thời gian ngắn, tùy thuộc tình trạng các nhà máy lọc dầu của nước này. “Giá dầu diesel đối với người dân Mỹ và thực tế là cả thế giới sẽ giảm mạnh, giảm với mức kỷ lục và giảm nhanh chóng! Việc giảm giá cho người dân Mỹ, đặc biệt là những người nông dân, chủ trang trại và tài xế xe tải tuyệt vời của chúng ta, là ưu tiên hàng đầu của tôi”, ông Trump viết trên Truth Social hôm 9-10.

Sau tuyên bố của ông Trump, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp giấy phép tạm thời cho phép dầu diesel Nga tiếp cận thị trường toàn cầu trong vòng 6 tháng. Động thái này đảo ngược một phần chính sách trừng phạt của Mỹ nhằm hạn chế nguồn thu của Nga từ tháng 10-2025.  Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng lạc quan: “Thỏa thuận này có lợi cho người dân Mỹ bởi nó giúp giảm giá dầu diesel”.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng khối lượng dầu diesel được đề cập cũng như thời gian để nguồn cung này đến được Mỹ là “quá ít và quá muộn” để có thể tác động đến giá dầu diesel đang ở mức cao hiện nay, trong khi tình trạng này sẽ gây bất lợi cho đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, con số 300.000 tấn dầu diesel mà Nga dự kiến đáp ứng “ngay lập tức” chỉ tương đương với khoảng 3/4 lượng tiêu thụ trong một ngày của Mỹ.

Ashley Kelty, chuyên gia phân tích năng lượng tại ngân hàng đầu tư Panmure Liberum nhận định thỏa thuận sẽ không gây ảnh hưởng gì đến giá cả, bởi lô hàng đầu tiên dự kiến ​​xuất sang Mỹ có khối lượng quá nhỏ. Theo ông Kelty, quá trình bốc hàng và vận chuyển sẽ mất khoảng 3 tuần, nghĩa là khi đó đã gần cuối tháng 10 và chỉ còn khoảng 1 tuần nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Trong khi đó, thỏa thuận trên đang vấp phải sự phản đối từ nhóm 7 thượng nghị sĩ lưỡng đảng tại Mỹ. Trong tuyên bố chung hôm 10-10, các nhà lập pháp Mỹ kêu gọi Tổng thống Trump “ngay lập tức đảo ngược” quyết định cho phép nhập khẩu dầu diesel từ Nga, cáo buộc chính quyền vi phạm luật liên bang và trao cho Mát-xcơ-va một “phao cứu sinh” tài chính trong bối cảnh nước này đang tiến hành cuộc chiến chống lại Ukraine. Họ cũng nêu rõ chính quyền Trump đã không tham vấn Quốc hội hay đưa ra bất kỳ lời giải thích nào để biện minh cho quyết định của mình theo luật pháp. 

Tiếp tục gây sức ép lên Ukraine

Về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng thỏa thuận trên là một món quà dành cho Tổng thống Putin, rằng thỏa thuận mà không kèm điều kiện giảm leo thang bạo lực rõ ràng, lâu dài là biểu hiện của “sự yếu đuối rõ rệt”.

Đáp lại, Tổng thống Trump cáo buộc ông Zelensky phớt lờ đề nghị của Mỹ ngừng tấn công nhà máy lọc dầu Nga và điều này làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nhiên liệu toàn cầu. “Ông ấy tốt nhất nên dừng ngay lại. Tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine có một tổng thống mới. Tôi đề nghị người dân Ukraine cần tìm một nhà lãnh đạo mới có khả năng đạt được thỏa thuận với Nga. Ông Zelensky đáng lẽ có thể đạt được nhiều thỏa thuận, nhưng vì lý do nào đó ông ấy lại không bao giờ làm vậy”, ông Trump phát biểu trước báo giới sáng 11-10.

Tổng thống Trump cũng được cho đã đe dọa ngừng cung cấp vũ khí và chia sẻ thông tin tình báo cho Ukraine nếu nước này không chấm dứt tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.

ĐỨC TRUNG