Các lực lượng vũ trang Iran vừa tấn công 2 tàu chở dầu ở khu vực bên ngoài eo biển Hormuz, động thái được cho là tín hiệu mở rộng bất ổn an ninh có chủ đích trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ.

Một tàu chở dầu bốc cháy tại eo biển Hormuz hôm 23-9. Ảnh: FSUI

Bất ổn gia tăng cả trong và ngoài Hormuz

Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết, hôm 7-10, một số vật thể bay đã trúng tàu chở dầu và hóa chất Acers (mang cờ Antigua và Barbuda) tại vùng biển phía Bắc Qatar, cách eo biển Hormuz khoảng 500km về phía Tây. Đó là cuộc tấn công đầu tiên tại vùng biển Qatar trong hơn 6 tháng qua.

Công ty tình báo hàng hải Vanguard đã xác định được con tàu trên và cho biết nó đang di chuyển về phía eo biển Hormuz. Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh Iran tuyên bố sẽ đóng cửa một tuyến đường tại eo biển Hormuz vốn đang được sử dụng để né tránh lệnh phong tỏa giao thông của Tehran.

Không dừng lại đó, đến ngày 8-10, Vanguard báo cáo thêm về vụ cháy trên một tàu chở dầu cách thành phố cảng Fujairah của UAE khoảng 40km trên Vịnh Oman. Con tàu này được xác định là chiếc Dhalgout treo cờ Quần đảo Marshall.

Giới chức Iran và các cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chưa nhận trách nhiệm về 2 vụ tấn công trên. Tuy nhiên, các kênh tin tức liên quan IRGC ngầm ám chỉ rằng Tehran đã mở rộng phạm vi hoạt động nhắm vào các tàu thương mại vi phạm luật pháp và quy định của Iran tại Hormuz sang cả những vùng biển nằm ngoài eo biển này.

Trước đó, trong vòng 1 tuần tính đến ngày 5-10, đã có ít nhất 12 vụ tấn công nhằm vào các tàu chở dầu, khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) ở khu vực quanh eo biển Hormuz. 

Đẩy giá dầu tăng cao hơn nữa

Hôm 7-10, Tehran tuyên bố sẽ siết chặt hơn nữa Hormuz khi thông báo rằng các tuyến đường di chuyển trong eo biển mà Iran coi là bất hợp pháp sẽ sớm bị đóng cửa. Mohammadreza Naqdi, cố vấn cho Tư lệnh IRGC, khẳng định các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran đang nắm quyền kiểm soát hoàn toàn đối với eo biển này. 

IRGC cũng liên tục phủ nhận thông tin cho rằng lưu lượng vận chuyển dầu thô qua eo biển đang phục hồi nhờ sự hỗ trợ của Hải quân Mỹ. Cố vấn của IRGC, ông Majid Mirahmadi, hôm 8-10 cho biết trung bình mỗi ngày chỉ có 10 tàu đi qua Hormuz, so với mức trung bình 125 tàu trước khi chiến tranh nổ ra.

Thực tế trong nhiều tháng qua, các cuộc tấn công của Iran nhắm vào tàu thuyền thương mại đã khiến lưu lượng giao thông qua Hormuz sụt giảm xuống chỉ còn một phần nhỏ so với mức trước khi xảy ra xung đột. Từ ngày 28-9 đến 4-10, theo dữ liệu của nền tảng cung cấp dịch vụ thông tin hàng hải hàng đầu thế giới MarineTraffic, lưu lượng tàu thuyền trung bình mỗi ngày qua eo biển đạt chưa đến 23 tàu mỗi ngày. 

Sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây bác bỏ các điều kiện đàm phán mở cửa lại Hormuz từ Iran, tình hình eo biển bắt đầu gia tăng căng thẳng trở lại. Tờ Washington Post hôm 9-10 cho rằng việc Iran tăng cường tấn công các tàu chở dầu đi qua Hormuz là nhằm đẩy giá dầu lên cao hơn nữa, qua đó gây áp lực lên ông Trump trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.

Ông chủ Nhà Trắng hôm 8-10 bất ngờ đổi ý khi cho biết ông sẽ không có bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Iran trước ngày bầu cử 3-11, đồng thời cho biết Mỹ đang có “các cuộc thảo luận hiệu quả với Cộng hòa Hồi giáo Iran”.

Trước đó, hôm 7-10, ông Trump tuyên bố sẽ nối lại chiến dịch tấn công Tehran trước ngày bầu cử và điều này đã làm giá dầu tiếp tục tăng. Tuy nhiên, cam kết mới của ông Trump không giúp xoa dịu thị trường dầu mỏ.

ĐỨC TRUNG