Gần 20 giờ, ca trực đêm vừa bàn giao xong, phòng sinh hoạt của Chi bộ Cơ sở Cai nghiện ma túy số 2 TP Cần Thơ vẫn sáng đèn. Hơn ba phần tư đảng viên có mặt. Có người còn nguyên quân phục sau ca trực, có người vừa rời khu quản lý sang thẳng phòng họp, lặng lẽ tìm chỗ ngồi. Không ai than mệt. Bí thư chi bộ mở đầu buổi sinh hoạt bằng một câu hỏi “Tháng này, trong công việc hằng ngày, mỗi đồng chí đã làm được gì để dân tin, để học viên tin?”.

Buổi sinh hoạt như thế đã quen thuộc ở đơn vị, nơi cán bộ, chiến sĩ làm việc theo ca 24/24 giờ, tiếp xúc trực tiếp với những người từng lầm lạc.

Đổi mới từ sinh hoạt chi bộ

Làm công tác cai nghiện là làm việc với con người ở những hoàn cảnh nhiều biến động. Mỗi ca trực là một áp lực: giữ an ninh, trật tự, chăm lo sức khỏe, giáo dục, tư vấn tâm lý. Tiếp xúc ngày đêm với đối tượng đặc thù, nguy cơ bị tác động, lôi kéo, nảy sinh tiêu cực luôn hiện hữu.

“Nếu chi bộ yếu, kỷ luật lỏng thì chỉ một sơ hở nhỏ cũng có thể gây hậu quả lớn” - ông Phan Văn Hợp, Bí thư Chi bộ, chia sẻ. Theo ông, khó khăn đầu tiên nằm ngay ở sinh hoạt chi bộ. Đảng viên chia ca, khó tập trung đủ quân số, dễ hình thức nếu không đổi mới.

Từ năm 2026, chi bộ chuyển sang sinh hoạt theo chuyên đề. Mỗi tháng, chi bộ chọn 1 nhiệm vụ trọng tâm để cả chi bộ cùng bàn, cùng tìm cách thực hiện. Giờ sinh hoạt được bố trí theo lịch trực, ai vắng mặt thì được học tập, trao đổi bổ sung. Nhờ vậy tỷ lệ đảng viên tham dự đạt 90%, tăng 30% so với trước.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Công an Trung ương lần thứ VIII không dừng ở việc “học để biết”. Chi bộ yêu cầu mỗi đảng viên đăng ký 1 việc làm cụ thể, gắn với đúng vị trí công tác của mình, cuối quý kiểm điểm kết quả. Bà Trần Ngọc Lan, đảng viên trực tiếp quản lý khu người cai nghiện nữ, đăng ký “không để xảy ra vi phạm nội quy trong ca trực của mình”. Mỗi ca trực của bà đều có sổ ghi chép, có người kiểm tra chéo.

Kiểm tra, giám sát chặt chẽ

Với cơ sở cai nghiện, kỷ luật, kỷ cương là điều kiện sống còn. Chi bộ xây dựng quy chế kiểm tra, giám sát nội bộ. Từng đảng viên được phân công phụ trách những khâu nhạy cảm như tiếp nhận học viên, quản lý tài sản, thăm gặp, cấp phát thuốc. Các khâu này được rà soát, đối chiếu định kỳ, mọi phản ánh đều được xem xét, trả lời. Trong gần 1 năm, Chi bộ đã tiến hành 2 cuộc kiểm tra, đồng thời tổ chức giám sát việc quản lý học viên, việc chấp hành nội quy và công tác khám sức khỏe định kỳ, được duy trì thường xuyên, liên tục.

“Có đảng viên vừa mới có dấu hiệu chủ quan đã được nhắc nhở, kiểm điểm nghiêm khắc ngay trong Chi bộ, chưa để đến mức vi phạm” - ông Bùi Vũ Phong, Phó Bí thư, kể. Theo ông, đó là “xây” từ sớm chứ không phải “chống” khi đã muộn.

Đảng viên Nguyễn Thanh Phong gắn bó hơn 15 năm với công tác cai nghiện. Nhiều đêm, ông ngồi nghe học viên kể về gia đình, về những lần tái nghiện, rồi kiên nhẫn động viên từng chút một. Người đảng viên làm việc bằng trách nhiệm, bằng sự nhân văn, với tinh thần “kỷ luật nhất, trung thành nhất, gần dân nhất”. Vì vậy, có học viên chấp hành xong đã quay lại thăm cán bộ cũ, mang theo ít nhãn, mấy trái bưởi làm quà.

Đảng viên trẻ Trương Ngọc Nhật Linh chia sẻ: “Tôi học được rằng giữ nghiêm kỷ luật không có nghĩa là lạnh lùng. Học viên cảm nhận được người cán bộ nghiêm túc nhưng thật lòng thì họ mới nghe”.

Cấp ủy chi bộ và đảng viên trong buổi lễ kết nạp đảng viên mới tại chi bộ Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 TP Cần Thơ vào tháng 9-2026.

Tinh gọn bộ máy, đổi mới phương thức

Cùng với việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Chi bộ chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý đảng viên, lưu trữ hồ sơ và theo dõi nhiệm vụ. Hồ sơ đảng viên được số hóa, việc theo dõi di biến động của học viên nhờ đó nhanh hơn, thủ tục hành chính mỗi tháng giảm đi đáng kể.

Giai đoạn chuyển giao nhiệm vụ quản lý cơ sở cai nghiện về Bộ Công an có nhiều vấn đề về tổ chức và nhiệm vụ còn vướng mắc. Nhờ cách làm đồng bộ, chi bộ vẫn giữ vững vai trò hạt nhân lãnh đạo và được công nhận danh hiệu “Trong sạch, vững mạnh”. Đội ngũ đảng viên ổn định, đoàn kết, tỷ lệ đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên đạt 80%. Đơn vị không để xảy ra vi phạm kỷ luật nghiêm trọng; an ninh, trật tự được bảo đảm.

Sức mạnh của tổ chức đảng không dừng ở những con số xếp loại mà thể hiện rõ nhất ở chất lượng quản lý, giáo dục học viên. Đơn vị chủ động phối hợp các cơ sở đào tạo trên địa bàn mở 13 lớp dạy nghề ngắn hạn gồm cắt tóc, sơn ô tô, hàn cắt kim loại, hàn điện và vận hành xe nâng. Đây đều là những nghề có nhu cầu việc làm thực tế, giúp học viên tự tin hòa nhập cộng đồng. Đến nay, 182 học viên đã học xong và được cấp chứng chỉ nghề.

Đ/c Phan Văn Hợp, Bí thư chi bộ phát biểu tại lễ khai giảng lớp nghề cắt tóc ở Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 thành phố Cần Thơ.

Bên cạnh học nghề, các hoạt động lao động trị liệu được duy trì thường xuyên: trồng trọt, chăn nuôi, chăm sóc cây cảnh, đan lục bình, may, đan dây nhựa... Những việc này giúp học viên rèn luyện sức khỏe, hình thành thói quen lao động, ổn định tâm lý, bớt suy nghĩ tiêu cực.

Với những học viên “tái mù chữ”, đơn vị phối hợp với cơ sở giáo dục trên địa bàn mở lớp xóa mù chữ, dạy đọc, dạy viết cho 77 học viên. Với nhiều người, đó là lần đầu tiên sau nhiều năm họ được cầm bút viết lại tên mình. Một điểm tựa nhỏ để họ tự tin hơn vào tương lai. Song song đó, 12 lớp giáo dục chính trị, pháp luật, kỹ năng sống đã được tổ chức cho 200 lượt học viên tham gia, góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó với nguy cơ tái nghiện.

Từ thực tiễn của đơn vị cho thấy, chi bộ vững thì đơn vị vững, muốn vậy phải xây dựng từ sinh hoạt chi bộ thực chất, gắn nghị quyết với nhiệm vụ cụ thể của từng đảng viên. Kỷ luật phải đi liền với nhân văn, nghiêm minh nhưng thấu tình, bởi đó là điều kiện để học viên tin tưởng và hợp tác với cán bộ. Đồng thời, hành động của cán bộ có sức thuyết phục hơn mọi lời giáo huấn nmỗi đảng viên phải nêu gương bằng việc làm cụ thể, gắn với vị trí công tác.

Từ ngày 1-7-2026, Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 có hiệu lực, đặt ra những yêu cầu mới, cao hơn đối với công tác cai nghiện, từ quản lý, điều trị, giáo dục đến dạy nghề, tái hòa nhập cộng đồng. Trong bối cảnh ấy, vai trò hạt nhân chính trị của chi bộ càng quan trọng: vừa giữ vững kỷ cương, vừa đổi mới phương thức làm việc để hoàn thành tốt nhiệm vụ trong tình hình mới.