Giữa nhịp sống ngày càng đổi thay, những điệu múa, tiếng nhạc truyền thống, lễ hội và hoạt động giao lưu vẫn là "sợi dây" gắn kết cộng đồng Khmer ở xã Tân Thạnh, TP Cần Thơ. Từ những người tâm huyết với văn hóa dân tộc đến sự chú tâm của lớp trẻ, các giá trị truyền thống đang được gìn giữ bằng những việc làm gần gũi, thiết thực trong đời sống hằng ngày.

Lớp múa Rom Vong tại chùa Bâng Cro Cháp Thmây, xã Tân Thạnh.
Để những điệu múa truyền thống được tiếp nối
Dưới sự hướng dẫn của chị Lâm Thị Hậu, các em nhỏ từng bước làm quen với những điệu múa Rom Vong, Saravan, Lăm Leo, Rô-băm… Từ những động tác còn vụng về ban đầu, các em dần biết phối hợp tay chân, cảm nhận nhịp điệu và tự tin hơn khi thực hành.
Lớp múa do chị Hậu hướng dẫn không chỉ tạo sân chơi cho trẻ em mà còn mở ra cơ hội để các em tiếp xúc với nghệ thuật truyền thống của dân tộc mình. Những điệu múa vốn quen thuộc trong các dịp lễ hội, sinh hoạt cộng đồng được truyền lại bằng cách gần gũi, trực tiếp, giúp trẻ hiểu và thêm yêu những nét văn hóa gắn bó với quê hương.
Chị Lâm Thị Hậu chia sẻ: “Tôi mong các em nhỏ được tiếp xúc với những điệu múa truyền thống của đồng bào Khmer từ sớm, để các em biết, yêu thích và có ý thức gìn giữ. Khi hướng dẫn, tôi thường bắt đầu từ những động tác cơ bản, sau đó tập cho các em phối hợp theo nhịp nhạc. Các em hào hứng tham gia, tôi càng có thêm động lực duy trì lớp múa”.
Từ mong muốn duy trì những giá trị văn hóa ấy, cuối tháng 10-2026, xã Tân Thạnh thành lập Ban Vận động thành lập Câu lạc bộ Múa Rom Vong. Đây là bước khởi đầu để tập hợp những người yêu thích loại hình nghệ thuật này, tạo điều kiện kết nối những người có khả năng hướng dẫn với người có nhu cầu tham gia, nhất là thanh thiếu nhi.
Theo ông Trần Minh Hải, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân Thạnh, việc duy trì các hoạt động văn hóa truyền thống cần có sự tham gia của người dân, những người am hiểu phong tục và có tâm huyết với văn hóa dân tộc. Địa phương mong muốn thông qua các hoạt động cộng đồng và việc vận động thành lập câu lạc bộ, những giá trị văn hóa Khmer được tiếp nối, không chỉ hiện diện trong các dịp lễ hội mà còn được duy trì trong sinh hoạt thường ngày.
Văn hóa hiện diện trong đời sống cộng đồng
Ở Tân Thạnh, văn hóa Khmer không chỉ được thể hiện qua nghệ thuật múa, âm nhạc mà còn hiện diện trong những dịp lễ hội, trò chơi dân gian và hoạt động giao lưu. Tết Chôl Chnăm Thmây, Lễ Sene Dolta hay Óoc Om Bóc là những dịp để người dân gặp gỡ, cùng tham gia các hoạt động truyền thống, qua đó duy trì sự gắn bó với cộng đồng.
Trong những ngày lễ, các trò chơi như kéo co, bịt mắt đập nồi, tranh tài bi sắt tạo không khí vui tươi, thu hút đông đảo người dân tham gia và cổ vũ. Dịp Lễ Sene Dolta năm 2026, giải bi sắt mở rộng với các nội dung đôi nam, bộ 3 phối hợp có sự góp mặt của vận động viên từ nhiều ấp. Những cuộc tranh tài còn là dịp để bà con giao lưu, gặp gỡ và thắt chặt tình đoàn kết.
Bà Nguyễn Thị Tươi, người dân ấp Sóc Dong, cho biết: “Những dịp lễ hội, sinh hoạt văn hóa ở địa phương là cơ hội để bà con gặp gỡ, giao lưu, cùng tham gia các hoạt động truyền thống. Tôi mong các hoạt động này được duy trì thường xuyên để trẻ em có thêm cơ hội tìm hiểu phong tục, tập quán của dân tộc mình và gắn bó hơn với xóm làng”.

Đội ghe nữ chùa Bâng Cro Cháp Thmây, xã Tân Thạnh, tập tuyên trên sông trước khi vào giải đua.
Tinh thần cộng đồng còn được thể hiện qua phong trào văn hóa, thể thao ở cơ sở. Những hoạt động bóng đá, bóng chuyền, trò chơi dân gian trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 thu hút hơn 500 lượt thí sinh, vận động viên tham gia. Tại Đại hội Thể dục thể thao cấp xã, giải bóng chuyền hơi nữ tạo sân chơi để phụ nữ ở các ấp giao lưu, rèn luyện sức khỏe. Đặc biệt, hoạt động đua ghe Ngo trong khuôn khổ Lễ hội Óoc Om Bóc tiếp tục là dịp để phát huy tinh thần đồng đội, sự gắn kết của đồng bào Khmer.
Những hoạt động ấy cho thấy đời sống văn hóa cộng đồng không chỉ ở việc tổ chức các lễ hội lớn mà còn được nuôi dưỡng qua những cuộc gặp gỡ, sinh hoạt và giao lưu thường xuyên. Khi người dân cùng tham gia, cùng chia sẻ niềm vui, các giá trị truyền thống có thêm điều kiện hiện diện tự nhiên trong đời sống.
Gìn giữ văn hóa bắt đầu từ mỗi gia đình
Muốn những giá trị truyền thống được tiếp nối, gia đình có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhận thức, nếp sống và tình yêu quê hương ở mỗi người, nhất là trẻ em. Từ những câu chuyện về phong tục, những dịp cùng gia đình tham gia lễ hội đến việc làm quen với nghệ thuật dân gian, trẻ được tiếp cận văn hóa ngay trong môi trường sống gần gũi nhất.
Tại xã Tân Thạnh, bên cạnh các hoạt động văn hóa cộng đồng, công tác chăm sóc, giáo dục trẻ em cũng được quan tâm. Chương trình truyền thông “Làm cha mẹ tích cực” được tổ chức cho 40 cha mẹ và người chăm sóc trẻ từ 0-8 tuổi, với 8 buổi sinh hoạt về dinh dưỡng, sức khỏe, phát triển trí tuệ, vui chơi, định hướng hành vi và bảo đảm an toàn cho trẻ. Qua đó, các gia đình có thêm kiến thức, kỹ năng đồng hành cùng con trong quá trình trưởng thành.
Dịp Tết Trung thu năm 2026, địa phương vận động trao 120 phần quà tặng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo. Những phần quà tuy không lớn nhưng góp thêm niềm vui, sự động viên để các em cảm nhận được sự quan tâm của gia đình và cộng đồng.
Theo ông Trương Hoàng Nguyên, Chủ tịch UBND xã Tân Thạnh, địa phương xác định việc gìn giữ bản sắc văn hóa phải gắn với đời sống người dân, phát huy vai trò của các chùa, người có uy tín và những cá nhân tâm huyết. Cùng với duy trì hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, xã sẽ quan tâm tạo điều kiện để người dân, nhất là thế hệ trẻ tham gia sinh hoạt, tìm hiểu và tiếp nối các giá trị truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.
Bài, ảnh: KIM NGỌC