Trong dịp Lễ hội Óoc Om Bóc, cốm dẹp là món ăn không thể thiếu của đồng bào dân tộc Khmer. Đây là lễ vật được dâng cúng thần Mặt trăng, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi.

Cốm dẹp. Ảnh: KIỀU MAI

Theo cô Thạch Thị Hường (xã Thuận Hòa), khâu chọn nguyên liệu rất quan trọng. Đó là những hạt lúa nếp non đầu mùa, còn giữ độ ngọt và hương vị dẻo thơm đặc trưng của đồng quê Nam Bộ.

Lúa nếp non sau khi thu hoạch được ngâm khoảng nửa ngày đến một đêm. Đây là cách giúp hạt lúa ngậm nước, nở đều, cho phần cơm thêm dẻo mềm, đồng thời khi rang dễ bung hạt. Sau đó, lúa nếp được rửa sạch và mang đi rang.

Cô Thạch Thị Hường chia sẻ bí quyết: “Phải rang thật đều tay, trên lửa nhỏ của bếp củi. Chừng khoảng 10 phút thôi, hoặc khi thấy hạt nếp bung nổ là được”. Rang trên lửa nhỏ giúp hạt nếp chín từ từ, bung đều.

Sau khi rang, lúa nếp được mang đi giã. Đây là công đoạn cần sức, bởi phải giã đều tay hạt nếp mới cho ra cốm đẹp mắt. Do đó, người Khmer thường dùng chày lớn, có 2-3 người cùng giã. Cốm sau khi giã được sàng sảy qua nhiều lớp để loại bỏ vỏ trấu, giữ lại những hạt cốm mỏng tang, thơm mùi lúa mới.

Cốm dẹp có thể bảo quản nhiều ngày. Khi dùng, chỉ cần vẩy một ít nước dừa tươi cho mềm, trộn đều với dừa nạo sợi và đường cát. Hạt cốm ngấm nước dừa trở nên dẻo quánh, ngọt béo, quyện cùng vị giòn sần sật của dừa tươi, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho món ăn.

Cốm dẹp không chỉ lưu giữ hương thơm của lúa mới, thành quả lao động của người nông dân mà còn thể hiện sự khéo léo, tinh tế của người làm ra món ăn đặc trưng này. Không chỉ là món ăn dân dã để thưởng thức, đãi người thân, khách quý, cốm dẹp còn là nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer ở các phum sóc.

Về Cần Thơ dịp Lễ hội Óoc Om Bóc - Đua ghe Ngo vào tháng 11 này, du khách sẽ có cơ hội thưởng thức món cốm dẹp dân dã, thơm ngon của đồng bào Khmer.

MINH NHIÊN