Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường nông sản sạch, nông dân TP Cần Thơ chủ động đổi mới tư duy, tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Trong đó, mô hình canh tác rau màu kết hợp hài hòa, hợp lý giữa phân hữu cơ và phân hóa học, giảm thiểu tối đa thuốc bảo vệ thực vật độc hại, đang phát huy hiệu quả, mang lại nguồn kinh tế bền vững cho gia đình, thúc đẩy cộng đồng nông nghiệp hướng đến nền sản xuất xanh.

Làm giàu từ trồng dưa hấu hữu cơ

Tại xã Trần Đề, chị Nguyễn Thị Thùy là một trong những người tiên phong và gặt hái thành công từ mô hình trồng dưa hấu hữu cơ. Nhờ cần cù, ứng dụng tốt khoa học kỹ thuật, mô hình mang lại cho gia đình chị thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Nhờ ứng dụng phân hữu cơ vi sinh vào sản xuất, khu màu của ông Huỳnh Long Quân luôn xanh tốt và cho năng suất cao.

Chia sẻ về bí quyết canh tác, chị Thùy cho biết nguồn phân hữu cơ chủ lực của gia đình là phụ phẩm cá. Tận dụng nghề đóng đáy, cứ vào vụ cá, chị cẩn thận phơi khô để dành bón lót dưới nền đất. Sau khi phân hủy từ từ, dưỡng chất từ phân cá giúp rễ dưa hấp thu tối đa, phát triển xanh tốt, trái to, mọng nước, vỏ cứng và ngọt đậm, được khách hàng ưa chuộng.

Năm 2013, gia đình chị Thùy quyết định chuyển đổi 6 công đất lúa kém hiệu quả sang trồng dưa hấu. Ban đầu, do chưa nắm bắt kỹ thuật, giá trị thu hoạch chỉ đạt 5-7 triệu đồng/công. Không nản lòng, chị Thùy chủ động học hỏi các chuyên gia và tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật do Hội Nông dân tổ chức. Hiện nay, ruộng dưa của gia đình chị luôn đạt năng suất ổn định khoảng 5 tấn/công. Vụ dưa vừa qua, trừ chi phí, chị lời trên 20 triệu đồng/công. Với 6 công đất, chị canh tác 2 vụ/năm. Đáng chú ý, chị chủ động tính toán lịch thời vụ để 4 công dưa kịp cung ứng trước Tết và 2 công dưa chuyên phục vụ thị trường Tết Nguyên đán 2027. 

Bên cạnh trồng dưa hấu, để cải tạo đất và tăng thu nhập, chị Thùy trồng xen kẽ hành lá trên các khu vực luân phiên. Bình quân mỗi công hành thu hoạch 1-2 tấn, giá bán dao động 30.000-50.000 đồng/kg tùy thời điểm. Mới đây, chị Thùy được Quỹ Hỗ trợ nông dân thành phố hỗ trợ vay 50 triệu đồng để tiếp tục đầu tư mở rộng mô hình sản xuất hữu cơ.

Tư duy nông nghiệp hiện đại

Tại khu vực Bình Thường A, phường Long Tuyền, ông Huỳnh Long Quân là tấm gương sáng về tinh thần dám nghĩ, dám làm. Trước năm 2005, gia đình ông chủ yếu canh tác lúa, tốn nhiều công sức nhưng năng suất bấp bênh. Nhận thấy rau màu phù hợp thổ nhưỡng và thị trường rộng mở, ông mạnh dạn đưa cây màu xuống ruộng.

Trên diện tích 6 công đất, ông Quân quy hoạch trồng đa dạng các loại rau màu. Qua nhiều năm đúc kết, ông nhận thấy bí đao có thời gian sinh trưởng ngắn; giá trị kinh tế nổi bật, với năng suất hơn 3 tấn/công, giá bán ổn định 8.000-10.000 đồng/kg, nên chọn đây là giống chủ lực. Nhằm hạn chế rủi ro thời tiết và sâu bệnh, ông Quân áp dụng giải pháp bón lót phân chuồng hữu cơ, phủ toàn bộ màng phủ nông nghiệp trên luống và đầu tư hệ thống giàn leo kiên cố. Phương pháp này giúp giữ ẩm, ngăn cỏ dại, hạn chế rửa trôi phân bón khi mưa lớn và phòng ngừa hiệu quả mầm bệnh từ đất.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, ông Quân chọn phương thức trồng xen canh và luân canh xoay vòng mùa vụ. Ông chia đất thành nhiều khu vực sản xuất riêng biệt, thu hoạch xong vụ nào là cải tạo đất ngay để gieo trồng giống mới, giúp bộ rễ không bị trùng lặp tầng đất, đất luôn được nghỉ ngơi và tích lũy dinh dưỡng. Ngoài bí đao, ông trồng thêm mướp hương với thời gian sinh trưởng ngắn, cho trái liên tục 2-3 tháng. Đặc biệt, việc hạn chế phân bón hóa học, tăng cường phân hữu cơ vi sinh và thuốc trừ sâu sinh học giúp nông sản luôn đạt mẫu mã đẹp, an toàn và được thương lái thu mua với giá cao.

Những mô hình ứng dụng phân hữu cơ kết hợp quy trình canh tác tiên tiến của chị Nguyễn Thị Thùy hay ông Huỳnh Long Quân là minh chứng sinh động cho hiệu quả thiết thực của nền nông nghiệp sạch tại TP Cần Thơ. Không chỉ làm giàu cho gia đình, họ còn là những hội viên nông dân nòng cốt, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật làm giàn, phủ màng và tính toán lịch thời vụ cho bà con lối xóm cùng học tập. Những cách làm hay, sáng tạo đang ngày càng được nhân rộng, góp phần đưa nền nông nghiệp thành phố phát triển theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững.

Bài, ảnh: THANH THƯ