(CTO) - Chiều 9-10, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp trực tuyến với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các tỉnh, thành trên toàn quốc về tiến độ sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông; tình hình, tiến độ triển khai xây dựng và vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc làm việc về tiến độ sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa

Phát biểu kết luận tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu giao UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả sắp xếp và vận hành cơ sở giáo dục trên địa bàn; khẩn trương hoàn thành việc bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên theo đúng Nghị quyết số 37; xử lý dứt điểm các trường hợp chưa có phương án bố trí trước ngày 15-10-2026. Xây dựng trường nội trú biên giới phải đảm bảo đầy đủ tất cả các điều kiện để vận hành, các dự án cần khẩn trưởng đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành đúng kế hoạch.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo làm đầu mối tiếp nhận, tổng hợp các khó khăn vướng mắc của địa phương trong quá trình sắp xếp, vận hành cơ sở giáo dục; chủ động xử lý theo thẩm quyền hoặc phối hợp, đôn đốc các bộ, ngành liên quan giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền của các Bộ, ngành, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ những vấn đề vượt thẩm quyền. Rà soát, hoàn thiện các quy định về tổ chức quản trị cơ sở giáo dục sau sắp xếp, nhất là các trường có quy mô đặc biệt lớn, nhiều cấp học, nhiều phân hiệu, nhiều điểm trường để kịp thời điều chỉnh những cơ sở vượt khả năng quản trị, ảnh hưởng đến chất lượng và sự an toàn cũng như là quyền học tập của học sinh. Phối hợp Bộ Nội vụ và các cơ quan có liên quan, rà soát, đề xuất hoàn thiện quy định về vị trí việc làm, số lượng người làm việc, số lượng cấp phó, cơ cấu đội ngũ, chế độ làm việc của giáo viên và các điều kiện đảm bảo hoạt động, lưu ý không cào bằng giữa các cơ sở giáo dục…

Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: LỆ THU

Tại cuộc họp, các tỉnh, thành, bộ, ngành nêu những khó khăn, vướng mắc, đề xuất, kiến nghị những giải pháp để tháo gỡ những điểm nghẽn, giải quyết các vấn đề về quản trị, đội ngũ quản lý, giáo viên sau khi sắp xếp các cơ sở giáo dục.

Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết: Sau sắp xếp, toàn thành phố còn 406 cơ sở, với 749 phân hiệu, giảm 750 cơ sở (đạt 66,99%). Tuy nhiên, xuất hiện nhiều trường có quy mô đặc biệt lớn: 19 trường tiểu học, 3 trường THCS và 1 trường mầm non có trên 100 lớp; một số trường quản lý đến 8-9 phân hiệu/điểm trường lẻ, khoảng cách từ trường chính đến phân hiệu lên tới 20-24km. Trong khi đó, việc khống chế tối đa 2 phó hiệu trưởng đối với các trường quy mô lớn hoặc nhiều cấp học gây áp lực quá tải lên Ban Giám hiệu trong công tác điều hành, kiểm tra và bảo đảm an toàn trường học.

TP Cần Thơ đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Bộ Nội vụ xem xét bổ sung kịp thời biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước cho ngành giáo dục Cần Thơ nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế và thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Hướng dẫn cụ thể cơ chế xác định số lượng phó hiệu trưởng đối với trường phổ thông có nhiều cấp học, trường có quy mô từ 40 lớp trở lên hoặc có nhiều phân hiệu lẻ.

Cuộc làm việc về tiến độ sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông; tình hình, tiến độ triển khai xây dựng và vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến ngày 5-9-2026, tất cả 34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành phương án sắp xếp. Tổng số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 37.530 xuống 18.555, giảm 18.975 đầu mối (50,6%), vượt mục tiêu tối thiểu 30%. Cụ thể: mầm non giảm 6.775 trường (56,5%), giáo dục phổ thông giảm 11.951 trường (53,2%), giáo dục thường xuyên giảm 249 trung tâm (42,9%); hình thành 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học.

Đội ngũ được tinh gọn, bước đầu tăng nhân lực trực tiếp giảng dạy. Số cán bộ quản lý giảm từ 90.170 xuống 58.290 người, giảm 31.880 người (35,4%); trong đó 28.217 người đã chuyển sang giảng dạy, số còn lại chuyển công tác, nghỉ chế độ hoặc chưa có phương án. Nhân viên kế toán, văn thư, thủ quỹ giảm từ 48.104 xuống 38.233 người, giảm 9.871 người (20,5%). Toàn quốc có 1.081.727 giáo viên/1.190.224 nhu cầu; thiếu 116.095 giáo viên, thừa cục bộ 12.767, trong đó 10.809 người có khả năng điều tiết. Sau khi dự kiến hợp đồng trên 49.000 giáo viên, nhu cầu bổ sung năm học 2026-2027 còn khoảng 48.294 người, tập trung ở một số cấp học, môn học và địa bàn.

Mô hình các trường sau sắp xếp bước đầu ổn định, đồng thời phát sinh yêu cầu mới về quản trị. Có 13.518 cơ sở giáo dục tổ chức theo mô hình trường chính, phân hiệu, điểm trường, chiếm 72,9% tổng số cơ sở; 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học. Có 5.749 cơ sở đạt hoặc vượt ngưỡng quy mô, chiếm khoảng 31%, trong đó 114 cơ sở trên 100 lớp tại 17 địa phương. Một số cơ sở có quy mô đặc biệt lớn: trường mầm non tại một số địa phương 101-124 lớp; một số cơ sở miền núi quản lý tới 21 phân hiệu, điểm trường, khoảng cách có nơi tới 120km.

Nhìn chung, việc sắp xếp đã giảm mạnh đầu mối, thống nhất pháp nhân, tập trung nguồn lực và duy trì ổn định hoạt động giáo dục. Tuy nhiên, quy mô trường lớn, nhiều cấp học, nhiều địa điểm đặt ra yêu cầu mới về phân công, ủy quyền, quản trị đội ngũ, tài chính, tài sản, dữ liệu, cơ sở vật chất, chất lượng và an toàn trường học.

Đối với tình hình, tiến độ triển khai xây dựng và vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, 229 trường tại 229 xã, phường (21 tỉnh, thành phố) đã được xác định danh mục đầu tư và triển khai; 19 xã còn lại gồm 16 xã, phường địa phương không đề xuất và 3 xã cần đánh giá thêm sự cần thiết. Trong 229 trường có 108 trường giai đoạn 1 (khởi công năm 2025, tại 19 tỉnh, thành phố) và 121 trường giai đoạn 2 (khởi công năm 2026, tại 17 tỉnh, thành phố). Các địa phương đã xây dựng, phê duyệt đề án thành lập trường, kế hoạch tuyển sinh và các điều kiện về tài chính, nhân sự để đưa trường vào hoạt động ngay sau đầu tư. Tổng số trường đang vận hành phục vụ năm học 2026-2027 là 102 trường.

LỆ THU