Giá lắp đặt các tấm pin năng lượng Mặt trời mới không chỉ có xu hướng giảm trong thời gian gần đây, điện từ nguồn tái tạo này còn đạt được một cột mốc mới: “rẻ đến mức khó tin”. Báo Financial Times cho rằng trong bối cảnh thị trường dầu thô đang tắc nghẽn do xung đột, hiện tại được xem là thời điểm tốt để trang bị pin Mặt trời.

Các tấm pin Mặt trời bao phủ nhiều ngọn đồi ở khu vực miền núi của tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Ảnh: Stock

Dave Jones, đồng sáng lập viện nghiên cứu năng lượng toàn cầu Ember, cho biết các tấm pin quang năng từng có giá từ 5-6USD mỗi watt công suất phát điện cách đây 26 năm. Ngày nay, hệ thống trưng thu năng lượng từ ánh nắng được bán với giá chỉ 12 cent/watt - mức giá mà ông cho là “rẻ đến mức khó tin” nếu xét đến các lựa chọn thay thế khác.

Financial Times mô tả sự giảm giá chóng mặt đó “hoàn toàn là kết quả” của sự gia tăng mạnh mẽ sản lượng tấm pin Mặt trời ở Trung Quốc, giúp năng lượng tái tạo trở nên dễ tiếp cận với cả các nước giàu và đang phát triển với giá cực rẻ.

Ở các vùng nông thôn trên thế giới, điều này cho phép “một ngôi nhà chuyển từ việc đốt 2 hoặc 3 chiếc đèn dầu sang sử dụng một bóng đèn sáng hơn gấp 20-40 lần”, Anish Thakkar, đồng sáng lập công ty tài chính năng lượng Mặt trời Sun King của Kenya, nêu ví dụ.

Đến nay, lượng điện được tạo ra từ ánh nắng đang đạt mức cao chưa từng có.

Tại Trung Quốc, quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lượng tái tạo, các dự án năng lượng sạch mới cấp điện cho lưới điện nhanh hơn mức tiêu thụ. 

Reuters dẫn số liệu từ cơ quan quản lý năng lượng và truyền thông Trung Quốc cho biết các trang trại năng lượng Mặt trời đã vượt qua các nhà máy điện than trở thành nguồn cung cấp điện năng hàng đầu của Trung Quốc. Tính đến cuối tháng 7, nước này có công suất quang điện đạt 1.288 gigawatt (GW), so với 1.285GW của điện than.

Tại Mỹ, việc phát triển năng lượng xanh cũng đang thu hút sự chú ý. Bất chấp những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm vực dậy ngành công nghiệp than đá đang suy giảm, pin quang năng đã sản xuất ra nhiều điện hơn các nhà máy nhiệt điện than lần đầu tiên vào tháng 6. Cụ thể, theo viện nghiên cứu năng lượng toàn cầu Ember, năng lượng Mặt trời chiếm 12,8% tổng sản lượng điện xứ cờ hoa, so với 12,2% của than đá. 

54% lượng điện của EU đến từ các nguồn tái tạo

Một số quốc gia châu Âu đã đẩy mạnh sản xuất năng lượng xanh, nhiều đến mức giá cả giảm mạnh. Như tại Tây Ban Nha, việc lắp đặt các trang trại quang điện khổng lồ đã làm đảo lộn nền kinh tế năng lượng trong nước, dẫn đến chuyện hy hữu là khách hàng được trả thêm tiền để tiêu thụ điện nhiều hơn. 

Tờ Bloomberg cho biết các nhà đầu tư mạo hiểm, công ty điện lực và ngân hàng đã đầu tư hơn 80 tỉ USD vào năng lượng tái tạo. Nhưng rồi tình trạng dư điện đã khiến giá trị của các trang trại quang năng giảm mạnh hồi năm ngoái. Điều này làm giảm lợi nhuận của các nhà đầu tư và họ phải tìm cách rút vốn. 6 tháng đầu năm nay, năng lượng xanh của Tây Ban Nha cũng trong tình trạng cung vượt cầu và các nhà sản xuất được dự báo sẽ phải trả tiền cho khách hàng để tiêu thụ điện năng dư thừa.

Theo Eurostat, trong quý II-2026, 54,1% lượng điện sản xuất tại Liên minh châu Âu (EU) đến từ các nguồn tái tạo. Trong đó, năng lượng Mặt trời chiếm tỷ trọng lớn nhất (41,6%), tiếp theo là điện gió (27,7%), thủy điện 22,6%, năng lượng sinh khối (7,7%), địa nhiệt cùng các nguồn năng lượng khác (0,4%). 

THANH TRÚC (Tổng hợp)