Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 29-10, Quốc hội thảo luận ở hội trường. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Ông Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường sáng 29-10.

Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng nhất trí và đánh giá cao cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra đã làm việc khẩn trương, trách nhiệm trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Các ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội đã được tiếp thu, giải trình tương đối đầy đủ, cầu thị. Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật, đại biểu góp ý nội dung về đất sử dụng kết hợp đa mục đích.

Sử dụng đất kết hợp đa mục đích là phương thức quản lý và khai thác đất đai cho phép kết hợp các mục đích sử dụng phụ trên cùng 1 không gian đất mà không làm thay đổi mục đích sử dụng đất chính đã được xác định. Sử dụng đất kết hợp đa mục đích giúp tối đa hóa nguồn lực đất đai, gia tăng giá trị kinh tế và thu nhập, bảo đảm quốc phòng - an ninh, an ninh lương thực kết hợp phát triển kinh tế, đồng thời góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Nghị quyết số 21 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng yêu cầu “Hoàn thiện các quy định đối với quản lý, sử dụng đất quốc phòng, an ninh kết hợp với sản xuất và xây dựng kinh tế. Hoàn thiện các quy định và có cơ chế quản lý, kiểm soát việc sử dụng đất kết hợp đa mục đích”. Vì vậy, các quy định về sử dụng đất kết hợp đa mục đích cần được đặc biệt quan tâm và phải được thể chế hóa đầy đủ, toàn diện, bảo đảm tính khả thi cao tại dự thảo Luật đất đai sửa đổi lần này.

Tại dự thảo luật, nội dung này hiện đang được quy định tại 2 điều: khoản 4, khoản 5, Điều 82 và Điều 89. Theo đó, Điều 82 chỉ nêu rất khái quát về khuyến khích sử dụng đất đa mục đích và nguyên tắc bảo đảm mục đích chính của loại đất này. Điều 89 có quy định về sử dụng đất kết hợp đa mục đích, thay thế Điều 218 của luật hiện hành. Tuy nhiên, các quy định tại Điều 89 mới chỉ dừng lại ở việc: thay vì quy định chi tiết các loại đất được sử dụng kết hợp đa mục đích ngay tại luật, dự thảo Luật giao Chính phủ quy định chi tiết, các quy định khác giữ nguyên. Vì vậy nội dung liên quan đất kết hợp đa mục đích còn chung chung, chưa đầy đủ, toàn diện theo yêu cầu của Nghị quyết 21 nhằm đáp ứng yêu cầu về tránh lãng phí và tăng cường hiệu quả sử dụng đất đai.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật về nội dung này, giúp việc sử dụng đất kết hợp đa mục đích có tính khả thi và hiệu quả, đề nghị cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra xem xét, nghiên cứu bổ sung 1 số nội dung sau:

Thứ nhất, bổ sung khái niệm “đất kết hợp đa mục đích” tại Điều 3. Giải thích từ ngữ,

Thứ hai, bổ sung Điều 5. Nguyên tắc quản lý, sử dụng đất quy định: Cho phép sử dụng linh hoạt đất kết hợp đa mục đích để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, phát huy cao nhất lợi ích mà đất đai mang lại cho phát triển kinh tế và an sinh xã hội,

Thứ ba, cần bổ sung loại đất kết hợp đa mục đích tại Điều 9. Phân loại đất: hiện điều này chỉ nêu 3 nhóm lớn là đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất dự trữ phát triển; trong mỗi nhóm chia các loại đất cụ thể; chưa đề cập đất kết hợp đa mục đích, là loại đất có thể nằm trong cả 3 nhóm loại đất nêu trên,

Thứ tư, nghiên cứu, bổ sung 1 ý tại khoản 2, Điều 30 về Nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, theo đó cần đưa thêm nguyên tắc về việc dành chỉ tiêu sử dụng đất cho đất sử dụng kết hợp đa mục đích,

Thứ năm, cân nhắc, bổ sung quy định về việc chuyển mục đích sử dụng đất quy định tại Điều 54 về Chuyển mục đích sử dụng đất của dự thảo luật, theo đó cần có quy định về việc cho phép chuyển một phần mục đích sử dụng đất nông nghiệp hay phi nông nghiệp sang mục đích khác trên cùng một thửa đất, nhằm thực hiện khai thác hiệu quả đất kết hợp đa mục đích, ví dụ chuyển một phần đất nông nghiệp sang đất du lịch sinh thái hoặc đất cho dự án năng lượng kết hợp đất nông nghiệp. Hiện dự thảo luật mới chỉ có quy định về việc được sử dụng đất kết hợp đa mục đích mà không phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất khi thuê lại quyền sử dụng đất rừng sản xuất không phải đất quốc phòng an ninh để thực hiện thăm dò, khai thác khoáng sản nhóm III, nhóm IV theo quy định của pháp luật về khoảng sản nêu tại khoản 2, Điều 89.

Thứ sáu, tại Điều 89 về sử dụng đất kết hợp đa mục đích, cần cân nhắc bổ sung nguyên tắc phân định rõ mục đích chính và mục đích kết hợp, quy định tiêu chí không làm thay đổi mục đích sử dụng đất chính, có cơ chế phân cấp phân quyền để tăng tính chủ động cho chính quyền địa phương trong việc thẩm định và chấp thuận các phương án sử dụng đất kết hợp của người sử dụng đất, đơn giản hóa thủ tục khi chuyển mục đích sử dụng đất. Bổ sung quy định về nghĩa vụ tài chính hợp lý, ưu đãi mô hình xanh đối với đất kết hợp đa mục đích; đồng thời bảo đảm các quy định về loại đất này cần được rà soát thận trọng, chặt chẽ để đồng bộ với các hệ thống pháp luật về đất đai, xây dựng, môi trường, nhất là các quy chuẩn, tiêu chuẩn về an toàn và môi trường.

PV (lược ghi)