Năm nào cũng vậy, cứ đến ngày 11 và 12-8 âm lịch, học trò của nghệ sĩ Thạch Sỹ Long lại quây quần về nhà ông, cùng dâng hương cúng Tổ. Có người đã thành danh, có người đang nỗ lực định vị nghề nghiệp, có người mới chập chững vào nghề, nhưng ai cũng về nhà thầy, cùng thầy tri ân Tổ nghiệp. Năm nay cũng vậy!

Nghệ sĩ, nghệ nhân tri ân Tổ nghiệp Sân khấu. 

Nghệ sĩ Thạch Sỹ Long là bậc thầy về vũ đạo sân khấu ở Cần Thơ, từng đào tạo nhiều nghệ sĩ tài danh. Đằng sau thành công của học trò, ông vẫn lặng lẽ làm nghề, dõi theo từng bước của học trò, âm thầm truyền nghề cho thế hệ tiếp nối. Không có hào quang sân khấu rực rỡ, hào quang của người nghệ sĩ ấy chính là thành công của những học trò.

Cứ gần đến ngày Giỗ Tổ Sân khấu 12-8 âm lịch, thầy Thạch Sỹ Long chỉ nhắn vài dòng tin về giờ giấc, địa điểm, học trò lại tề tựu về. Có nghệ sĩ Lê Duy, người từng được thầy mình dìu dắt từ những ngày đầu đến với sân khấu. Có nghệ sĩ Bá Vạn, nghệ sĩ trẻ đang nỗ lực làm nghề… Với các nghệ sĩ, đây là dịp tri ân Tổ nghiệp và cũng là tri ân thầy.

Ý nghĩa của Ngày Sân khấu Việt Nam - Giỗ Tổ Sân khấu vì vậy mà thêm tròn đầy. Nhìn lại sân khấu cải lương và các loại hình nghệ thuật truyền thống ở Nam Bộ qua hằng trăm năm, trước có Tổ nghiệp, sau có Hậu Tổ, sau nữa là các bậc tiền nhân, các nghệ sĩ tiền bối, đã dày cuộc trăm năm để sân khấu mãi trường tồn. Giỗ Tổ cũng là dịp để nghệ sĩ trẻ nhớ ơn nghệ sĩ lão thành, người đi sau nhớ ơn người đi trước, học trò nhớ ơn thầy cô trên bước đường nghệ thuật. Đạo lý ấy giúp cho sân khấu truyền thống mãi ngời sáng, rèn tâm luyện đức cho nghệ sĩ làm nghề.

NSƯT Huỳnh Nhật Danh, người có nhiều đóng góp cho nghệ thuật múa ở Cần Thơ, chia sẻ năm nào ông cũng cúng Tổ tại nhà, có sự góp mặt đông đủ nhiều học trò. Điều ông vui nhất là dù họ đã thành danh nhưng khi về bên ông, họ trân trọng, biết ơn. Dĩ nhiên, làm thầy thì không cần đền đáp, nhưng chính cách cư xử đó làm ông vui, vì ông biết: Học trò mà mình từng dìu dắt biết sống có nghĩa tình, trước sau.

Nghệ sĩ đáng trân trọng không chỉ bởi họ góp tiếng ca cho đời, vai tuồng cho người, mà còn bởi họ gìn giữ di sản đã được trao truyền qua bao thế hệ. Trên sân khấu, người nghệ sĩ có thể hóa thân thành nhiều nhân vật, nhưng phía sau ánh đèn, điều làm nên giá trị của người làm nghề lại nằm ở cái tâm, cái tình và cách họ đối đãi với nghề, với thầy, với những người đi trước.

Bởi vậy, Giỗ Tổ Sân khấu không chỉ là một nghi lễ. Đó còn là lời nhắc nhớ về cội nguồn, về những bậc tiền nhân đã đặt nền móng, những nghệ sĩ tiền bối đã dành cả cuộc đời vun bồi cho sân khấu. Và hẳn nhiên, còn có những người thầy lặng lẽ truyền nghề.

Giỗ Tổ Sân khấu hằng năm là lời nhắc nhớ, là nơi nghệ sĩ tìm về. Tìm về để bước tiếp…

ĐĂNG HUỲNH