Thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện Kiểm sát Nhân dân (VKSND) khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (Nghị quyết 205), VKSND khu vực 1 - Cần Thơ bám sát địa bàn, lắng nghe phản ánh của nhân dân. Qua đó, kịp thời kiến nghị xử lý dứt điểm các bãi rác tự phát tại Khu tái định cư An Bình. Việc làm này không chỉ giúp bà con có môi trường sống trong lành, sạch sẽ mà còn khẳng định vai trò của cơ quan tư pháp trong việc giữ gìn trật tự, văn minh đô thị.

Lắng nghe từ cơ sở

Khu tái định cư An Bình, thuộc khu vực 2, phường An Bình có nhiều hộ dân sinh sống. Tuy nhiên, tuyến đường số 1A, 10A, 13, 25 và nhiều tuyến đường khác trong khu tái định cư tồn tại tình trạng tập kết, đổ rác thải sinh hoạt không đúng nơi quy định trong thời gian dài. Những bãi rác này không chỉ gây mùi hôi khó chịu mà còn làm mất mỹ quan, cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Đơn vị thu gom rác thực hiện dọn dẹp, xử lý các bãi rác tại Khu tái định cư An Bình đảm bảo vệ sinh môi trường.

Bà Nguyễn Thị L, sống tại Khu tái định cư An Bình, chia sẻ: “Trong khu tái định cư này, các bãi rác tự phát cứ nhiều lên. Đa phần là người ở nơi khác chở rác tới đổ trộm vào các thửa đất trống chưa có nhà ở, cứ như thế rác chất thành đống ngày qua ngày. Bà con mong chính quyền có giải pháp xử lý dứt điểm tình trạng này”.

Trước những bức xúc của bà con, VKSND khu vực 1 - Cần Thơ cử cán bộ xuống tận nơi để kiểm tra và xác minh. Theo Nghị quyết 205, VKSND có quyền can thiệp để bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng, nhất là vấn đề môi trường sống. Qua thực tế ghi nhận, đơn vị xác định đây là vụ việc xâm phạm lợi ích công cộng về môi trường cần phải xử lý ngay để bảo đảm quyền lợi cho bà con.

Sau đó, Viện trưởng VKSND khu vực 1 - Cần Thơ có Văn bản số 02/KN-VKS về việc kiến nghị áp dụng biện pháp bảo vệ lợi ích công thuộc lĩnh vực môi trường gửi Chủ tịch UBND phường An Bình. Trong văn bản, VKSND khu vực 1 - Cần Thơ chỉ rõ thực trạng đổ rác bừa bãi tại các tuyến đường thuộc Khu tái định cư An Bình đã diễn ra trong thời gian dài.

VKSND kiến nghị UBND phường An Bình triển khai ngay các biện pháp để dọn sạch rác, trả lại không gian sống sạch sẽ cho khu dân cư. Đồng thời, có giải pháp kiểm tra thường xuyên để ngăn chặn những người thiếu ý thức đổ rác sai quy định. Việc làm này cho thấy sự đổi mới trong hoạt động của ngành Kiểm sát, luôn lấy sự hài lòng và môi trường sống của nhân dân làm mục tiêu phục vụ. 

Chính quyền vào cuộc

Sau khi nhận được kiến nghị từ VKSND khu vực 1 - Cần Thơ, UBND phường An Bình lập tức chỉ đạo các bộ phận chuyên môn kiểm tra thực tế và tìm hướng xử lý dứt điểm, đồng thời có văn bản phản hồi đến VKSND khu vực 1 - Cần Thơ.

Theo ông Nguyễn Việt Cường, Phó Chủ tịch UBND phường An Bình, UBND phường đã chỉ đạo đơn vị thu gom rác thực hiện tổng vệ sinh, quét dọn sạch sẽ toàn bộ rác tồn đọng tại các tuyến đường số 1A, 10A, 13, 25 và các tuyến đường khác tại Khu tái định cư An Bình. Phường phối hợp với công an và các đoàn thể ra quân xử lý nghiêm các trường hợp mua bán lấn chiếm lòng lề đường hoặc đổ nước thải ra đường gây ô nhiễm. Đồng thời, để tránh tái diễn tình trạng đổ rác không đúng nơi quy định, UBND phường An Bình sẽ rà soát các camera hiện có và lắp đặt thêm các camera di động tại những điểm thường xuyên có người đổ rác. Qua đó, UBND phường sẽ phối hợp với Công an phường, trưởng các khu vực trích xuất hình ảnh bỏ rác không đúng quy định, nhằm tăng cường xử phạt nghiêm. Bên cạnh đó, địa phương yêu cầu đơn vị thu gom rác phải làm việc đúng giờ, không được để rác tồn đọng lâu ngày gây mùi hôi. Các hộ dân và những người kinh doanh trên địa bàn cũng được vận động ký cam kết bỏ rác đúng nơi, đúng giờ quy định để không ảnh hưởng đến hàng xóm xung quanh. 

Việc thực hiện Nghị quyết 205 của Quốc hội là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ công lý và lợi ích cộng đồng. Theo quy định tại Điều 13 và 14 của Nghị quyết, Viện Kiểm sát có trách nhiệm thông báo và kiến nghị các cơ quan liên quan thực hiện nghĩa vụ khởi kiện hoặc xử lý các hành vi vi phạm lợi ích công cộng. Nếu hết thời hạn quy định mà các cơ quan này không làm tròn trách nhiệm, Viện Kiểm sát có quyền trực tiếp khởi kiện ra tòa để đòi lại quyền lợi cho nhân dân. Chính áp lực và sự giám sát chặt chẽ này từ phía cơ quan kiểm sát đã giúp cho bộ máy chính quyền ở cơ sở hoạt động năng động và trách nhiệm hơn.

Đến nay, nhiều bãi rác tự phát tại Khu tái định cư An Bình đã được dọn dẹp, mặt đường thông thoáng hơn. Ông Trần Văn H, ngụ tại đường số 13, vui mừng nói: “Từ khi phản ánh của người dân được ghi nhận, chính quyền địa phương chỉ đạo cho xe thu gom rác dọn dẹp các bãi rác tự phát. Mặc dù chưa thực hiện triệt để cả khu tái định cư này nhưng đây là tín hiệu đáng mừng cho bà con. Việc Viện Kiểm sát quan tâm đến những phản ánh của dân làm chúng tôi rất ấm lòng và tin tưởng hơn vào pháp luật”.

Qua vụ việc tại phường An Bình cho thấy việc triển khai Nghị quyết 205 đã góp phần hiện thực hóa chủ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, trong đó bảo vệ lợi ích công được bảo đảm bằng cơ chế pháp lý chủ động, kịp thời và hiệu quả. Đồng thời, cũng cho thấy khi cơ quan nhà nước cùng đồng lòng vì lợi ích của người dân, xã hội sẽ ngày càng trật tự, văn minh và tốt đẹp hơn.

Bài, ảnh: PHI YẾN