Trả lời phỏng vấn Ðài CBS ngày 7-2, tân Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết chính quyền của ông sẵn sàng “cạnh tranh quyết liệt” với Trung Quốc, nhưng cách tiếp cận sẽ khác biệt so với người tiền nhiệm Donald Trump.

“Tôi sẽ không làm theo cách ông Trump đã làm. Chúng ta sẽ tập trung vào các quy tắc quốc tế. Chúng ta không cần một cuộc xung đột nhưng sẽ có cạnh tranh quyết liệt”, ông khẳng định. Trước đó, chủ nhân Nhà Trắng từng tuyên bố sẽ “kiên nhẫn chiến lược” với Bắc Kinh.

Tổng thống Mỹ Biden (trái) và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trong một cuộc gặp trước đây. Ảnh: AP

Sau hơn nửa tháng nhậm chức, ông Biden vẫn chưa có cuộc điện đàm nào với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, người mà ông nói là “biết khá rõ”. Theo ông Biden, trong thời gian giữ chức Phó Tổng thống giai đoạn 2009-2017, ông làm việc với ông Tập nhiều hơn bất kỳ nhà lãnh đạo thế giới nào khác.

Tổng thống Biden cũng không vội xem xét lại cuộc chiến thương mại liên quan lượng hàng xuất nhập khẩu trị giá hàng trăm tỉ USD giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, được phát động dưới thời ông Trump.

Trong khi đó, trong những ngày đầu ông Biden tiếp quản Nhà Trắng, quân đội Mỹ đã triển khai tàu chiến đi qua eo biển Ðài Loan, phát đi tín hiệu tiếp tục bảo vệ đồng minh này. Lâu nay, đây là vấn đề gai góc nhất trong quan hệ Mỹ - Trung. Bắc Kinh xem Ðài Loan là một tỉnh ly khai và dọa sẽ thu hồi bằng vũ lực nếu cần. Cuối tháng 1 rồi, trong động thái cảnh cáo Washington, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Ngô Khiêm đã tuyên bố một cách thẳng thừng rằng Ðài Loan độc lập đồng nghĩa với chiến tranh.

Bên cạnh đó, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS John S. McCain của Mỹ cũng được triển khai để thách thức yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc trên Biển Ðông.

Chưa hết, cũng giống như người tiền nhiệm, Tổng thống Biden chỉ trích Bắc Kinh phạm “tội ác diệt chủng” và “tội ác chống lại loài người” đối với người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ ở khu vực Tân Cương.

Trên mặt trận kinh tế, ông tuyên bố: “Chúng ta sẽ đối phó những hành vi lạm dụng kinh tế của Trung Quốc, chống lại hành vi hung hăng của họ để đẩy lùi các cuộc tấn công của họ nhằm vào nhân quyền, tài sản trí tuệ và quản trị toàn cầu”.

Có thể thấy Tổng thống Biden sẽ tiếp tục “rắn” với Trung Quốc. Ðiểm khác so với người tiền nhiệm có chăng là ông sẽ làm điều đó với sự hỗ trợ tối đa từ các đồng minh.

Về phần mình, Trung Quốc đề nghị chính quyền mới ở Mỹ “sửa chữa sai lầm”, vốn đã đẩy quan hệ hai nước xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, như cách nói của ủy viên Bộ Chính trị phụ trách đối ngoại Dương Khiết Trì. Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken hồi tuần trước, ông Dương cũng cảnh báo các vấn đề liên quan tới Hong Kong, Tân Cương và Tây Tạng là công việc nội bộ của Trung Quốc, đồng thời cho biết Bắc Kinh không chấp nhận bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài.

Trong động thái đáp trả việc Mỹ quy trách nhiệm cho Trung Quốc để xảy ra đại dịch COVID-19, đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải khi trả lời phỏng vấn của Ðài CNN hôm 7-2 đã đề nghị Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nên sang Mỹ điều tra nguồn gốc SARS-CoV-2, thay vì chỉ chăm chăm vào Vũ Hán như hiện nay.

QUỐC KHÁNH