Mỹ vừa tuyên bố thành lập Bộ Tư lệnh Tác chiến tự hành (AutoWarCom), chuyên trách xây dựng cũng như cung cấp các năng lực robot và tự động cho toàn quân đội xứ cờ hoa.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Hegseth phát biểu tại bang Virginia ngày 30-9. Ảnh: Getty Images

Cuộc chuyển đổi nhanh nhất trong thời bình

Trong bài phát biểu tại Căn cứ Thủy quân Lục chiến Quantico (bang Virginia) hôm 30-9, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết AutoWarCom sẽ có nhiệm vụ mua sắm các loại máy bay không người lái (UAV) và robot mới, theo một “cuộc chuyển đổi nhanh nhất trong thời bình của lịch sử quân sự hiện đại”.

Bộ chỉ huy này dự kiến ​​đi vào hoạt động từ tháng 10-2027 và sẽ do một tướng 4 sao lãnh đạo. Việc bổ nhiệm tướng 4 sao sẽ đặt AutoWarCom ngang hàng với các tổ chức quân sự quyền lực khác, chẳng hạn như Bộ Tư lệnh Trung tâm (phụ trách khu vực Trung Đông) và Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương.

Việc thành lập bộ chỉ huy mới là điều hiếm khi xảy ra và động thái này phản ánh nỗ lực của Lầu Năm Góc nhằm chuyển dịch từ các nền tảng vũ khí truyền thống đắt đỏ sang các hệ thống vận hành bằng trí tuệ nhân tạo (AI) với chi phí thấp hơn, vốn đã thể hiện vai trò quyết định trong các cuộc xung đột gần đây.

Các chiến thuật như sử dụng bầy đàn UAV và những phương thức tác chiến bằng robot gây sát thương cao đang được thực tế hóa trong các cuộc chiến tại Trung Đông và Ukraine. Trong nước, chính phủ và quân đội Mỹ cũng đang khẩn trương triển khai các công nghệ nhằm bảo vệ tốt hơn cơ sở hạ tầng quốc gia trước sự gia tăng các vụ xâm nhập nguy hiểm từ đối phương.

Lầu Năm Góc đang nỗ lực tăng gấp 3 lần ngân sách dành cho tác chiến tự hành, với đề xuất chi 74 tỉ USD cho công nghệ UAV và công nghệ chống UAV theo yêu cầu cấp ngân sách lớn kỷ lục của cơ quan này.

Bộ trưởng Hegseth đã hợp nhất nhiều chương trình về UAV và hệ thống tự hành của Lầu Năm Góc vào một văn phòng duy nhất, mang tên DRPM-UxS, do chính ông thành lập hồi tháng 6.

Trong khi chạy đua để bắt kịp những tiến bộ công nghệ, Lầu Năm Góc cũng hướng tầm nhìn xa tới hàng thập kỷ. Tại Quantico, Bộ trưởng Hegseth đã công bố 2 sáng kiến ​​mới ​​mang tên Dự án Agincourt và Dự án Meridian nhằm tăng tốc việc triển khai các hệ thống không người lái trên không, trên biển và trên bộ, đồng thời nghiên cứu những thách thức tác chiến trong tương lai. Tất cả những điều này tiếp nối các nỗ lực vốn đã bị trì hoãn từ lâu, trong đó ưu tiên triển khai nhiều cấp độ UAV và AI cũng như các công nghệ mới nổi khác trên mọi lĩnh vực tác chiến.

Rủi ro cho môi trường an ninh toàn cầu

Bộ Tư lệnh mới của Mỹ ra đời trong bối cảnh các chuyên gia bày tỏ lo ngại về nguy cơ phát triển AI thiếu kiểm soát và cuộc cạnh tranh công nghệ, những yếu tố có thể làm gia tăng hơn nữa các rủi ro đối với môi trường an ninh toàn cầu.

Mỹ và Trung Quốc, 2 động lực chính thúc đẩy sự phát triển AI tiên tiến và việc ứng dụng công nghệ này trên toàn cầu, đang bất đồng gay gắt về các chính sách và hoạt động trong lĩnh vực AI.

Các chuyên gia an ninh từ cả hai nước kêu gọi thiết lập các cơ chế kiểm soát và xây dựng sự đồng thuận liên quan đến việc sử dụng AI trong các hệ thống quân sự, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, trong cuộc gặp với lãnh đạo các tập đoàn công nghệ và AI hàng đầu tại Nhà Trắng hôm 29-9, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông sẽ không kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp AI bằng các quy định.

Với AutoWarCom, quân đội Mỹ hiện có 11 bộ tư lệnh tác chiến, chịu trách nhiệm về các khu vực khác nhau trên toàn cầu và các nhiệm vụ cụ thể.

HẠNH NGUYÊN (Theo Reuters, WSJ)