17/11/2026 - 15:57

Ghi nhận vướng mắc thực tiễn, hoàn thiện pháp luật tố tụng và hòa giải tại Tòa án 

(CTO) - Ngày 17-11, Đoàn Khảo sát số 4 của Tòa án Nhân dân Tối cao do ông Lê Thanh Phong, Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao, làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc tại Tòa án Nhân dân TP Cần Thơ về thực tiễn thi hành Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính và Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án.

Ông Lê Công Lý, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ; ông Thái Quang Hải, Chánh án Tòa án Nhân dân TP Cần Thơ; các Phó Chánh án Tòa án Nhân dân thành phố; đại diện Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố, Thi hành án dân sự thành phố, Tòa án Nhân dân các khu vực, các vị hội thẩm nhân dân cùng tiếp và làm việc với Đoàn.

Theo báo cáo của Tòa án Nhân dân thành phố, trong giai đoạn 10 năm (từ 1-7-2016 đến 30-9-2026), Tòa án Nhân dân 2 cấp thành phố đã thụ lý 189.415 vụ việc và giải quyết đạt tỷ lệ 99%. Chất lượng xét xử tiếp tục được giữ vững, tỷ lệ án hủy, sửa do lỗi chủ quan của Thẩm phán được khống chế ở mức thấp.

Công tác hòa giải, đối thoại đạt nhiều kết quả tích cực. Toàn hệ thống đã tiếp nhận 35.936 đơn khởi kiện chuyển sang hòa giải, đối thoại và hòa giải thành 15.298 vụ việc.


Đại biểu trình bày những vấn đề còn vướng mắc khi thực hiện Bộ luật Tố tụng dân sự và các luật.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai bộ luật và các luật vẫn nhiều khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, thời hạn chuẩn bị xét xử theo luật định còn quá ngắn, thường xuyên bị kéo dài do vướng khâu định giá, giám định hoặc do cơ quan chuyên môn chậm cung cấp hồ sơ địa chính.

Việc xác định thẩm quyền đối với tranh chấp trên môi trường mạng, tài sản số còn lúng túng. Trong tố tụng hành chính, hiệu quả đối thoại chưa cao do người bị kiện thường ủy quyền cho cấp phó không có thẩm quyền quyết định sửa, hủy quyết định hành chính. Bên cạnh đó, một số bản án tuyên phần phân chia tài sản thiếu ranh giới cụ thể, gây khó khăn cho công tác thi hành án.

Tại buổi làm việc, các đại biểu kiến nghị Tòa án Nhân dân Tối cao xem xét trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung các luật theo hướng: không tính thời gian chờ giám định, định giá, ủy thác tư pháp hoặc thời gian cơ quan hành chính chậm cung cấp hồ sơ vào thời hạn chuẩn bị xét xử; mở rộng thẩm quyền cho Hội đồng xét xử được quyền sửa đổi, bổ sung hoặc buộc cơ quan hành chính thực hiện hành vi hành chính khi hủy quyết định trái pháp luật; bổ sung chế tài xử lý người đứng đầu không cung cấp chứng cứ hoặc chậm thi hành án hành chính; bổ sung quy định mở rộng thủ tục rút gọn đối với các tranh chấp hợp đồng vay tài sản, vay tiêu dùng có xác nhận rõ ràng…


Ông Lê Công Lý, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ, phát biểu tại buổi tiếp Đoàn khảo sát.

Ông Lê Công Lý kiến nghị Đoàn Khảo sát một số vấn đề như xem xét kéo dài thời hạn chuẩn bị xét xử, thời hạn cung cấp hồ sơ và thời hạn hòa giải đối với các tranh chấp phức tạp về đất đai, thừa kế; sửa đổi Luật Tố tụng hành chính cho phép Chủ tịch UBND ủy quyền cho Thủ trưởng cơ quan chuyên môn tham gia tố tụng; rà soát, đồng bộ Luật Khiếu nại và Luật Tiếp công dân; sớm hướng dẫn các vấn đề chuyển tiếp; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu liên ngành và đầu tư hạ tầng phục vụ xét xử trực tuyến, lưu trữ điện tử.

Lãnh đạo UBND thành phố sẽ tập trung chỉ đạo nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các sở, ngành và UBND cấp xã trong việc cung cấp hồ sơ, tài liệu, tham gia tố tụng và chấp hành nghiêm các bản án, quyết định của Tòa án. Đẩy nhanh tiến độ số hóa, chuẩn hóa hồ sơ địa chính, hồ sơ thu hồi đất qua các thời kỳ; tăng cường tuyên truyền pháp luật và phát huy hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở. Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Tòa án và các cơ quan tư pháp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm mọi vụ việc được giải quyết đúng quy định pháp luật.

Ông Lê Thanh Phong, Thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao, Trưởng Đoàn khảo sát, phát biểu tại buổi làm việc.

Ông Lê Thanh Phong nhấn mạnh, sau 10 năm thi hành, bộ luật tố tụng và các luật trên đã không còn theo kịp bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội mới, đặc biệt sự bùng nổ của chuyển đổi số, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI). Mặt khác, áp lực về thời gian, thời hạn giải quyết án dưới hệ thống chấm điểm KPI hiện nay của Thẩm phán và Thư ký, trong khi thực tế có rất nhiều khoảng thời gian chậm trễ không do lỗi của Tòa án mà phụ thuộc vào việc đương sự hoặc cơ quan liên quan chậm cung cấp chứng cứ, định giá, giám định hoặc ủy thác tư pháp.

Hoạt động khảo sát này nằm trong lộ trình xây dựng Đề án tổng kết, sửa đổi các luật tố tụng và hòa giải, đối thoại tại Tòa án nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và thực tiễn. Vì vậy, từ ý kiến đóng góp, đề xuất của các đại biểu, Đoàn Khảo sát sẽ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi toàn diện trong Đề án xây dựng luật giai đoạn 2027-2028 nhằm đảm bảo hài hòa giữa yêu cầu tiến độ tố tụng và chất lượng thực chất của bản án.

Tin, ảnh: P.Y

Chia sẻ bài viết