Trả lời phỏng vấn của hãng tin Anh Reuters mới đây, người đứng đầu Văn phòng chống tội phạm của Liên Hiệp Quốc Antonio Maria Costa tuyên bố lấy làm quan ngại về việc Chủ tịch Ủy ban phòng chống tội phạm tài chính và kinh tế Nigeria Nuhu Ribadu bị ngưng chức. Trước đó, trong thư gửi cho Tổng thống Nigeria Umaru Yar’Adua, ông Costa cũng cảnh báo rằng sự ra đi của người “đứng mũi chịu sào” trong cuộc chiến chống tham nhũng tại Nigeria có thể làm đình trệ các nỗ lực đẩy lùi quốc nạn này. Theo ông Costa, Ủy ban phòng chống tội phạm kinh tế và tài chính Nigeria dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Ribadu là một câu chuyện hết sức thành công trong việc thực hiện Công ước chống tham nhũng của Liên Hiệp Quốc.

Nguyên Chủ tịch Ủy ban phòng chống tội phạm kinh tế và tài chính Nigeria Nuhu Ribadu. Ảnh: AFP

Kể từ khi được cựu Tổng thống Olusegun Obasanjo chỉ định làm người đứng đầu cơ quan này vào năm 2003 và sau đó được tân Tổng thống Yar’Adua tái bổ nhiệm tháng 5-2007, ông Ribadu và các cộng sự của mình lần lượt giúp nhà nước thu hồi tổng cộng khoảng 5 tỉ USD bị bòn rút. Con số tuy lớn nhưng theo ông Ribadu thì nó chẳng đáng là bao nếu biết rằng có tới 40% nguồn thu của Nigeria bị đánh cắp hoặc xài phung phí. Các số liệu thống kê ước tính tổng giá trị tài sản bị thất thoát tại quốc gia giàu dầu mỏ nhưng nghèo khó này kể từ những năm 1960 đến nay có thể lên tới 400 tỉ USD.

Sau cuộc bầu cử tháng 5-2007, ông Ribadu ra lệnh bắt giữ 7 cựu thống đốc bang, trong đó có cựu thống đốc bang Delta giàu dầu mỏ James Ibori. Ông Ibori bị cáo buộc 103 tội danh, trong đó có tội hối lộ (bất thành) Ủy ban phòng chống tội phạm tài chính và kinh tế số tiền lên tới 15 triệu USD. Với số lương hàng năm chưa tới 25.000 USD nhưng ông này lại có tài khoản trị giá 35 triệu USD tại nhiều ngân hàng trên thế giới. Trước khi bị bắt, Ibori được xem là người giàu có nhất trong giới chính trị gia Nigeria và là một chính khách “bất khả xâm phạm”. Qua điều tra, Ribadi phát hiện ra rằng nhân vật này từng là nhà tài trợ lớn cho chiến dịch vận động tranh cử của đương kim Tổng thống Yar’Adua.

Theo thông báo của giám đốc cảnh sát quốc gia Nigeria, ông Ribadu sẽ được đưa đi học thêm khóa nghiên cứu chiến lược và chính sách kéo dài trong một năm tại một học viện ở miền Trung xa xôi nhằm “nâng cao tay nghề”. Trong thời gian này, người phó của ông là Ibrahim Lamorde sẽ lên thay thế. Tuy nhiên, các tổ chức dân sự và dư luận báo chí Nigeria tỏ vẻ phản đối vì với họ, ông Ribadu là “người hùng” trong cuộc chiến chống tham nhũng đầy khó khăn. Trước sức ép của cơ quan chống tham nhũng Liên Hiệp Quốc và một số nhà tài trợ châu Âu, Tổng thống Yar’Adua tuyên bố Nigeria sẽ thành lập một một cơ quan mới giám sát các hoạt động giao dịch tài chính khả nghi như là một phần trong chiến dịch chống tham nhũng của chính phủ. Thế nhưng, tuyên bố trên xem ra chỉ mang tính đối phó và khó thuyết phục được người dân ở quốc gia đông dân nhất châu Phi này.

PHÚC NGUYÊN
(Theo Reuters, Epoch Times)