Trong bối cảnh việc nhập khẩu dầu khí bị cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động chống Iran cản trở, các quốc gia Đông Nam Á phớt lờ áp lực từ Liên minh châu Âu (EU), tìm đến nguồn năng lượng nhập khẩu từ Nga.

Người dân xếp hàng dài chờ đổ xăng tại một trạm xăng ở Philippines. Ảnh: AFP

Theo tờ DW (Đức), Kaja Kallas, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) kiêm đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại và an ninh, gần đây cảnh báo các quốc gia Đông Nam Á không nên chuyển sang mua dầu của Nga để đối phó tình trạng thiếu nhiên liệu trên diện rộng do xung đột ở Trung Đông gây ra. Sau cuộc gặp mới đây với các bộ trưởng ngoại giao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á tại Brunei, bà Kallas cho rằng việc các nước trong khu vực tăng cường nhập khẩu năng lượng từ Nga sẽ "giúp Mát-xcơ-va có thêm nguồn tài chính phục vụ cuộc chiến ở Ukraine". 

Tuy nhiên, trên khắp Đông Nam Á, nơi phụ thuộc rất nhiều vào Trung Đông về năng lượng, lời cảnh báo nói trên dường như bị bỏ ngoài tai khi mà nhiều nước lần lượt “xếp hàng” ký kết các thỏa thuận nhập khẩu dầu mỏ với Nga.

Mới đây, Indonesia tuyên bố sẽ nhập khẩu khoảng 150 triệu thùng dầu thô của Nga, chỉ ít lâu sau chuyến thăm xứ sở bạch dương của Tổng thống Prabowo Subianto. Trong khi đó, Philippines, đồng minh của Mỹ tại Đông Nam Á, hồi tháng 3 cũng đã nhận được lô hàng dầu thô đầu tiên của Nga sau 5 năm. Manila còn yêu cầu Washington gia hạn miễn trừ trừng phạt để cho phép nước này mua thêm dầu từ Mát-xcơ-va. Về phần mình, Thái Lan đang tìm cách đảm bảo nguồn cung cấp phân bón cũng như các nguyên liệu nông nghiệp khác từ Nga.

Đông Nam Á tiêu thụ khoảng 5 triệu thùng dầu/ngày nhưng chỉ sản xuất khoảng 2 triệu thùng/ngày, buộc phải mua phần còn lại trên thị trường năng lượng toàn cầu, chủ yếu là từ Trung Đông. Tuy nhiên, theo công ty phân tích dữ liệu Kpler, nhập khẩu dầu thô của Đông Nam Á hồi tháng 4 đã giảm 30% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức thấp nhất kể từ năm 2015. “Việc đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng có thể làm đảo lộn nền kinh tế và gây ra các cuộc biểu tình trên đường phố. Do đó, một số nước Đông Nam Á chắc chắn sẽ ưu tiên nguồn cung dầu hơn những gì đang diễn ra ở cuộc xung đột xa xôi mà họ không hưởng lợi trực tiếp” - Ian Storey, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore), nhận định.

Dù bị phương Tây trừng phạt nhiều năm, Nga vẫn là nhà xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới, sau Saudi Arabia, và cũng là nhà xuất khẩu khí đốt lớn thứ hai, chỉ sau Mỹ. Dầu Urals (loại dầu xuất khẩu chủ lực của Nga) có giá gần 95 USD/thùng trong tháng 4, tăng 23% so với mức 77 USD/thùng trong tháng 3 và là mức cao nhất kể từ tháng 9-2014. 

TRÍ VĂN (Tổng hợp)