Theo dõi 6 đợt sóng nhiệt diễn ra từ năm 2003 đến 2024, các nhà nghiên cứu Đại học Quốc gia Úc nhận thấy nắng nóng cực độ đang tạo ra những yếu tố tiềm ẩn vượt quá sức chịu đựng của con người.

Thời tiết khô hạn khiến lòng sông Yamuna cạn nước ở Delhi, Ấn Độ. Ảnh: AP

Do khủng hoảng khí hậu, các đợt nắng nóng trở nên nguy hiểm hơn so với bất kỳ loại thời tiết cực đoan nào khác. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã phân tích những đợt nắng nóng dẫn tới hàng ngàn ca tử vong ở Mecca (Saudi Arabia, 2024), Bangkok (Thái Lan, 2024), Phoenix (Mỹ, 2023), Mount Isa (Úc, 2019), Larkana (Pakistan, 2015) và Seville (Tây Ban Nha, 2003). Họ phát hiện không có đợt nào trong số kể trên đạt đến ngưỡng giới hạn nhiệt độ bầu ướt (WBT). WBT là sự kết hợp giữa nhiệt độ không khí khô được hiển thị trên nhiệt kế với độ ẩm. Đây là thước đo điều kiện căng thẳng do nhiệt đối với con người. Giới hạn sinh tồn tối đa của con người là khi tiếp xúc với WBT 35°C trong 6 tiếng, tương đương nhiệt độ không khí khoảng 40°C và độ ẩm tương đối 75%.

Phân tích khả năng sống sót của con người, nhóm nghiên cứu nhận thấy trong các đợt nắng nóng kể trên, có một số giai đoạn mà người trên 65 tuổi không thể chịu đựng được. Thậm chí, có một giai đoạn nắng nóng có thể gây tử vong cho người từ 18-35 tuổi nếu tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.

Về mặt sinh học, cách duy nhất để cơ thể tự điều hòa nhiệt độ ở mức an toàn là đổ mồ hôi và mồ hôi đó phải bay hơi. Nhưng khi nhiệt độ cao kết hợp độ ẩm, điều này làm giảm sự bay hơi của mồ hôi và nếu không được kiểm soát, cơ thể sẽ bị hiện tượng quá nhiệt dẫn tới say nắng. Người lớn tuổi dễ tổn thương hơn vì khả năng đổ mồ hôi bị suy giảm, đặc biệt với nhóm trên 75 tuổi.

Theo Giáo sư Ollie Jay thuộc Đại học Sydney, những điều kiện đe dọa đến tính mạng con người đã hiện hữu và nguy cơ trong tương lai chắc chắn lớn hơn nhiều so với khoa học dự tính.

Trên toàn cầu, số lần nhiệt độ WBT đạt mức 30°C đã tăng hơn gấp đôi từ năm 1979 đến 2017. Nghiên cứu năm 2020 cho thấy một số địa điểm ven biển cận nhiệt đới đã trải qua nhiệt độ WBT lên tới 35°C chỉ trong vài giờ. Trước đó, các nhà khoa học cảnh báo nhiệt độ cực đoan có khả năng đạt và vượt quá 35°C ở khu vực Vịnh Arab vào cuối thế kỷ nếu lượng khí thải nhà kính không được kiềm chế.

MAI QUYÊN (Theo Guardian)