Đảng Dân chủ Xã hội đối lập tại Litva đã về nhất trong cuộc tổng tuyển cử vòng hai diễn ra ngày 28-10 và đã thống nhất với hai đảng cánh tả dân túy khác là đảng Lao động và Trật tự & Công lý thành lập liên minh cầm quyền mới.

Thủ lĩnh đảng Dân chủ Xã hội Algirdas Butkevicius. Ảnh: AP

Kết quả bầu cử cho thấy đảng Dân chủ Xã hội của ông Algirdas Butkevicius giành được 38 ghế, hơn 6 ghế so với đảng Bảo thủ cầm quyền về thứ nhì của Thủ tướng sắp mãn nhiệm Andrius Kubilius. Đảng Lao động của nhà lãnh đạo doanh nghiệp gốc Nga Viktor Uspaskich được 30 ghế, còn đảng Trật tự & Công lý của cựu Tổng thống Rolandas Paksas giữ 11 ghế. Như vậy, liên minh cầm quyền 3 đảng mới tại quốc gia vùng Balkan này sẽ chiếm 79 ghế, tức ở thế đa số, trong quốc hội 141 thành viên.

Hãng tin Mỹ AP cho biết trong chiến dịch vận động tranh cử, đảng Dân chủ Xã hội đã hứa lật ngược chính sách "thắt lưng buộc bụng" gây bất bình dân chúng của Liên minh Tổ quốc – Những người Dân chủ Cơ đốc giáo Litva do Thủ tướng Kubilius lãnh đạo, đồng thời cam kết sẽ đẩy mạnh trợ cấp xã hội, tăng cường đầu tư công, nâng lương cơ bản và áp dụng hệ thống thuế công bằng hơn trong bối cảnh nền kinh tế đất nước vừa trải qua đợt suy thoái nghiêm trọng và đột ngột.

Năm 2009, tức chỉ sau một năm cầm quyền của ông Kubilius, một trong những nền kinh tế nghèo khó nhất trong Liên minh châu Âu (EU) này bất ngờ giảm 14,8%, buộc chính phủ phải tăng thuế và cắt giảm chi tiêu công hòng ngăn chặn phá sản. Kinh tế đã phục hồi với mức tăng 1,4% năm 2010 và lên 6% năm 2011. Thâm hụt ngân sách đã giảm từ 9,4% GDP xuống còn 5,5% hồi năm ngoái. Nợ công của Litva vẫn thuộc dạng thấp nhất trong EU, chỉ chiếm hơn 36% GDP. Tuy nhiên, tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức 13%, lạm phát tăng chóng mặt do chi phí nhập khẩu năng lượng lớn kể từ khi Litva đóng cửa nhà máy điện hạt nhân từ thời Xô-viết. Hàng chục ngàn thanh niên phải ra nước ngoài tìm việc làm, khiến dân số tại Litva lần đầu tiên dưới ngưỡng 3 triệu người.

Sau khi gia nhập EU năm 2004, nước cộng hòa cũ thuộc Liên bang Xô-viết này có kế hoạch gia nhập Khu vực đồng euro (Eurozone) vào năm tới. Tuy nhiên, ứng viên Thủ tướng Butkevicius, 54 tuổi, người từng là bộ trưởng tài chính, cho rằng Litva nên hủy bỏ mục tiêu này cho đến khi nào châu Âu vượt qua cuộc khủng hoảng nợ công tồi tệ chưa từng có hiện nay. Ông cũng không đồng ý kế hoạch xây dựng nhà máy năng lượng hạt nhân mới với cái giá quá đắt đỏ 6 tỉ USD của chính quyền Kubilius.

ĐỨC TRUNG (Theo AP, AFP, Reuters)