Chính phủ Canada hôm 22-4 giới thiệu “Đạo luật Phóng tàu vũ trụ Canada” với kỳ vọng sẽ giúp quốc gia Bắc Mỹ này thu hút hàng tỉ USD đầu tư, tạo ra nhiều việc làm chất lượng cao, đồng thời giảm phụ thuộc vào Mỹ. Nhưng ngoài lợi ích kinh tế, đối với các nước giàu, chinh phục vũ trụ còn thể hiện khát vọng vị thế quốc gia.

Kính viễn vọng Roman trị giá 4 tỉ USD của Mỹ. Ảnh: NASA

Giới chức Canada cho biết khuôn khổ pháp lý mới được coi là yếu tố then chốt để bảo đảm vị thế của nước này trong nền kinh tế không gian đang phát triển nhanh chóng, đồng thời kế thừa những đóng góp lâu dài của Canada trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ.

Canada từng đưa thiết bị lên Mặt Trăng, song vẫn chưa sở hữu năng lực tự chủ trong phóng tàu vũ trụ. Đây cũng là quốc gia duy nhất trong Nhóm G7 chưa có khả năng phóng tàu vũ trụ và vẫn phải phụ thuộc vào các đối tác nước ngoài, chủ yếu là Mỹ, để đưa phương tiện lên quỹ đạo.

Trong khi đó, Trung Quốc đã có những bước tiến dài khi hồi đầu tháng 4 đưa lên quỹ đạo các thiết bị, vật tư phục vụ 5 dự án nghiên cứu y học phục vụ mục tiêu xây dựng bệnh viện không gian đầu tiên trên thế giới.

Không dừng lại ở đó, ngày 23-4, Đài thiên văn Quốc gia Trung Quốc công bố dự án mô phỏng vũ trụ mang tên “Thiên Diễn”, đánh dấu bước tiến mới trong lĩnh vực thiên văn học tính toán và siêu máy tính. Nhờ vào năng lực tính toán cực lớn của siêu máy tính, mô hình này có thể mô phỏng gần với thực tế cấu trúc và diễn biến của vũ trụ trong suốt 13,8 tỉ năm, kể từ sau vụ nổ Big Bang đến thời điểm hiện tại. Toàn bộ các giai đoạn phát triển quan trọng của vũ trụ được tái hiện bằng dữ liệu số, giúp giới nghiên cứu có thêm “bản đồ dẫn đường” để khám phá những bí ẩn lớn của không gian.

Trong khi đó, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) hôm 21-4 đã công bố một kính viễn vọng mới mang tên Roman có khả năng quét các vùng rộng lớn của vũ trụ nhằm tìm kiếm các hành tinh mới bên ngoài hệ Mặt Trời cũng như khám phá những bí ẩn chưa có lời giải. Thiết bị có chi phí đầu tư hơn 4 tỉ USD dự kiến sẽ được phóng lên không gian vào tháng 9. 

Với trường quan sát rộng hơn ít nhất 100 lần so với kính viễn vọng Hubble, Roman sẽ quét qua các vùng không gian rộng lớn từ vị trí cách Trái Đất 1,5 triệu km, mỗi ngày gửi về 11 terabyte dữ liệu, nhiều hơn số dữ liệu mà Hubble gửi trong suốt vòng đời của nó. NASA hy vọng Roman sẽ giúp khám phá ra hàng chục nghìn hành tinh mới bên ngoài hệ Mặt Trời, hé lộ hàng tỉ thiên hà, hàng nghìn siêu tân tinh và hàng chục tỉ ngôi sao. 

Châu Âu dĩ nhiên không chấp nhận mãi tụt hậu. Cuối năm ngoái, Liên minh châu Âu đã quyết định tăng ngân sách cho Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) lên gần 26 tỉ USD trong 3 năm tới. Theo Tổng Giám đốc ESA Josef Aschbacher, điều này cho thấy không gian là một "lĩnh vực kinh tế đang phát triển rất nhanh. Không gian cũng ngày càng quan trọng đối với an ninh và quốc phòng, và đây là lĩnh vực mà châu Âu cần phải bắt kịp".

Năm 2025, ESA ghi dấu ấn với 46 vệ tinh mới được đưa vào quỹ đạo. Và trong sứ mệnh Artemis II mới đây của NASA đưa 4 phi hành gia bay quanh quỹ đạo Mặt Trăng, ESA cũng tham gia khi cung cấp module dịch vụ cho tàu vũ trụ Orion.

Singapore “ươm mầm” nhân lực vũ trụ từ học đường

Singapore đang đẩy mạnh chiến lược phát triển kinh tế vũ trụ ngay từ bậc phổ thông với việc Trường Khoa học và Công nghệ vừa khai trương Trung tâm Công nghệ Vũ trụ nhằm giúp học sinh có thể thực hiện quan sát không gian. Bước đi này diễn ra sau khi Cơ quan Vũ trụ Quốc gia Singapore vừa chính thức đi vào hoạt động từ đầu tháng 4 theo định hướng của chính phủ về xây dựng năng lực vũ trụ như một trụ cột công nghệ mới nổi.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)