Giao tranh tái bùng phát đã làm đảo lộn cuộc sống của người dân Yemen, đặc biệt ảnh hưởng nặng nề tới trẻ nhỏ khi các em phải nghỉ học để mưu sinh, thậm chí bị ép buộc cầm súng.

Bạo lực bùng phát ở Yemen buộc hàng triệu trẻ em nghỉ học và sống trong hoàn cảnh đói kém. Ảnh: UN News

Tháng 4-2022, Chính phủ Yemen dưới sự hậu thuẫn của Saudi Arabia và lực lượng Houthi do Iran hỗ trợ đã đạt thỏa thuận ngừng bắn. Cuối năm đó, thỏa thuận do Liên Hiệp Quốc (LHQ) làm trung gian hết hiệu lực và không được gia hạn chính thức, nhưng hai bên vẫn ngầm duy trì lệnh ngừng bắn, mở ra giai đoạn tương đối yên bình với người dân Yemen kể từ khi nội chiến bùng nổ năm 2014.

Trạng thái “không chiến tranh, không hòa bình” trên bị đảo ngược khi vòng xoáy xung đột tái diễn trong tháng 9-2026. Lực lượng Houthi phát động chiến dịch quân sự mới và nhanh chóng tiến về phía Tây Nam, chiếm quyền kiểm soát các thị trấn dọc Biển Đỏ. Hiện các tay súng Houthi đối phó với quân chính phủ và chiến dịch không kích của Saudi Arabia nhằm chiếm giữ những vùng cao nguyên chiến lược và tuyến đường tiếp tế ở ngoại ô thành phố Taiz.

Các cuộc giao tranh đã ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội như trẻ em, phụ nữ và người già. Trước đó, báo cáo của Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) cho biết có khoảng 3,2 triệu trẻ em Yemen trong độ tuổi đi học không thể đến trường. Gần đây, giao tranh tiếp tục khiến hơn 137.000 trẻ em nữa rơi vào tình trạng gián đoạn việc học. Nhiều tổ chức nhân quyền cảnh báo căng thẳng leo thang trở lại cũng dẫn đến gia tăng những trường hợp trẻ em bị lực lượng Houthi bắt giữ và đưa ra chiến trường.

Muneer Farie (13 tuổi) cho biết trước đây em đến trường vào buổi sáng và phụ cha cho gia súc ăn vào buổi chiều. Mong ước của em là trở thành giáo viên đầu tiên trong gia đình vốn bao đời làm nông. Nhưng cách đây 2 tuần, Muneer bị xao nhãng khỏi bài học khi tiếng súng vang vọng khắp nơi, bởi nhà em thuộc quận al-Wazeyah, nằm ngay tiền tuyến. Gia đình Muneer phải di tản tới trại tị nạn ở al-Shimayateen thuộc Taiz, trong tình trạng không một xu dính túi và thiếu những nhu yếu phẩm cơ bản nhất. Thay vì đến trường, Muneer và anh trai phải ra ngoài kiếm tiền để nuôi sống gia đình 5 người trong trại tị nạn. 

Giống như Muneer, hơn 130.000 người khác cũng phải rời bỏ nhà cửa do giao tranh, trốn chạy khỏi các cuộc không kích và tên lửa. Họ hy vọng trại tị nạn chỉ là nơi lánh nạn tạm thời và các gia đình có thể sớm trở về làng, nhưng tình hình có vẻ không lạc quan cho lắm.

Với những người trụ lại quê nhà, cuộc sống cũng không dễ dàng. Abdulwasea Abdu, hiệu trưởng trường Musaab Ibn Umayr ở Taiz, cố giữ cho trường học mở cửa càng lâu càng tốt nhằm giúp các em nhỏ thấy an toàn và giảm bớt lo âu trước biến động bên ngoài. Nhưng nỗ lực này bị phá vỡ vào 2 tuần trước khi một quả tên lửa rơi gần đó và phát nổ ngay trước mắt các em học sinh. “Vào ngày bị tên lửa tấn công, chúng tôi đã chứng kiến ​​sự hoảng loạn tột độ. Một số em bị chấn thương tâm lý do cường độ của các vụ nổ” - thầy Abdu nói.

Hiện tại, các cuộc đụng độ đã cắt đứt tuyến đường chính nối liền thành phố cảng chiến lược Mocha do lực lượng Houthi kiểm soát và thành phố Taiz do chính phủ kiểm soát, dẫn tới gián đoạn thương mại, tăng giá nhu yếu phẩm và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Yemen. 

MAI QUYÊN (Theo Guardian, ArabNews)