Ngày 16/9, tại Hà Nội, Hội Cấp thoát nước Việt Nam (VWSA) tổ chức khai mạc Tuần lễ ngành nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2026 với chủ đề “Chuyển đổi số - Tăng cường khả năng thích ứng của ngành nước trong kỷ nguyên mới”.

Thứ trưởng Xây dựng Bùi Xuân Dũng phát biểu khai mạc Tuần lễ ngành nước Việt Nam 2026. (Ảnh: VWSA)

Sự kiện diễn ra từ ngày 16 đến 18/9, quy tụ đông đảo đại biểu, chuyên gia, doanh nghiệp trong nước và quốc tế, tập trung trao đổi về những yêu cầu mới đối với ngành nước trong quản trị, công nghệ, đầu tư và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Vietnam Water Week 2026 diễn ra tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội, với sự tham dự của lãnh đạo đại diện các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế cùng đông đảo đại biểu đến từ 420 hội viên Hội Cấp thoát nước Việt Nam.

Sự kiện cũng có sự tham gia của nhiều tổ chức quốc tế, hiệp hội ngành nước, doanh nghiệp và chuyên gia đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Xây dựng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh, cấp nước sạch, thoát nước và xử lý nước thải là những dịch vụ thiết yếu, liên quan trực tiếp đến sức khỏe người dân, chất lượng đô thị, phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ môi trường.

Theo Thứ trưởng, trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đặt ra đối với ngành nước không chỉ là tiếp tục đầu tư, hoàn thiện hạ tầng mà còn phải nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả quản trị, bảo đảm vận hành an toàn, liên tục và chủ động thích ứng với những rủi ro ngày càng gia tăng.

Quá trình đô thị hóa, nhu cầu sử dụng nước ngày càng cao, cùng những diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn, mưa cực đoan, ngập úng và ô nhiễm nguồn nước đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quy hoạch, đầu tư và quản lý vận hành.

“Điều đó đòi hỏi chúng ta phải từng bước chuyển từ xử lý sự vụ sang quản trị rủi ro; từ đầu tư riêng lẻ sang phát triển hệ thống đồng bộ, có tính kết nối; đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các ngành, các cấp và các địa phương”, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nói.

Lễ khai mạc Vietnam Water Week 2026. (Ảnh: VWSA)

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cho biết, ngày 22/6/2026, Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định số 971/QĐ-BXD về Kế hoạch xây dựng Luật Cấp, thoát nước; đồng thời tổ chức lấy ý kiến các cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chính sách, dự án Luật theo quy định.

Các nhóm chính sách đang được nghiên cứu tập trung vào những vấn đề cốt lõi như phát triển cấp, thoát nước đồng bộ theo chiến lược, quy hoạch và kế hoạch; nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành, khai thác hệ thống; bảo đảm các nguồn lực cho phát triển.

Bộ Xây dựng mong muốn Hội Cấp thoát nước Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác tiếp tục phản ánh những vấn đề từ thực tiễn, chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp các đề xuất có cơ sở để chính sách khi được ban hành có tính khả thi, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, cung cấp dịch vụ.

Chuyển đổi số phải lấy dữ liệu làm nền tảng

Chuyển đổi số là một trong những nội dung trọng tâm của Vietnam Water Week 2026. Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, chuyển đổi số trong ngành nước cần được triển khai theo hướng thực chất, lấy dữ liệu làm nền tảng cho quản lý và vận hành.

Trong năm 2026, Bộ Xây dựng đã ban hành Khung kiến trúc dữ liệu; Khung quản trị, quản lý dữ liệu Bộ Xây dựng và Từ điển dữ liệu dùng chung ngành xây dựng phiên bản 1.0. Theo Thứ trưởng, đây là cơ sở quan trọng để từng bước chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu trong phạm vi quản lý của Bộ.

Đối với ngành nước, việc số hóa cần gắn trực tiếp với các nhu cầu quản trị tài sản, dự báo nhu cầu sử dụng nước, kiểm soát thất thoát, tối ưu hóa năng lượng, giám sát chất lượng nước, cảnh báo sự cố và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

“Cùng với đầu tư công nghệ, cần chú trọng chuẩn hóa dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống, an toàn thông tin và an ninh mạng, bảo đảm công nghệ thực sự hỗ trợ hiệu quả cho quản lý và sản xuất, kinh doanh”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Từ yêu cầu này, Bộ Xây dựng xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh số hóa, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu chuyên ngành và ứng dụng công nghệ phù hợp với nhu cầu thực tế; ưu tiên những giải pháp có khả năng nâng cao hiệu quả vận hành, giảm thất thoát, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát chất lượng dịch vụ và hỗ trợ ra quyết định, đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh hệ thống thông tin.

Cùng với chuyển đổi số, khả năng thích ứng của hạ tầng cấp, thoát nước trước biến đổi khí hậu và các rủi ro về nguồn nước được đặt ra xuyên suốt từ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, thiết kế, xây dựng đến quản lý vận hành.

Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, đối với cấp nước, cần quan tâm hơn đến an toàn nguồn, tính dự phòng và khả năng kết nối, hỗ trợ lẫn nhau giữa các hệ thống.

Đối với thoát nước, cần tiếp cận theo lưu vực, gắn với cao độ nền, hệ thống thủy lợi, sông hồ, không gian trữ và điều hòa nước mưa, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng đô thị và địa phương.

Bộ Xây dựng cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu tăng cường tính liên kết, dự phòng của hệ thống cấp nước; phát triển thoát nước theo lưu vực, kết hợp các giải pháp công trình và phi công trình; đồng thời thúc đẩy tái sử dụng nước, thu hồi tài nguyên từ nước thải và bùn thải phù hợp với điều kiện kỹ thuật, kinh tế và yêu cầu bảo vệ môi trường.

“Ngành nước Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới”

Ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch Hội Cấp thoát nước Việt Nam phát biểu.

Đánh giá về sự kiện, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch Hội Cấp thoát nước Việt Nam, cho rằng Vietnam Water Week 2026 diễn ra trong bối cảnh ngành nước đứng trước những yêu cầu mới về chuyển đổi số, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước và nâng cao chất lượng dịch vụ.

“Ngành nước Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi số, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước và nâng cao chất lượng dịch vụ”, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Điệp cho biết.

Theo Chủ tịch Hội Cấp thoát nước Việt Nam, Vietnam Water Week 2026 là diễn đàn để cộng đồng ngành nước cùng trao đổi kinh nghiệm, tiếp cận các xu hướng công nghệ mới, tăng cường hợp tác và tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề đặt ra trong thực tiễn.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Ziad Nabulsi, Quyền Trưởng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam cũng kỳ vọng, Tuần lễ ngành nước Việt Nam 2026 sẽ tạo sự đồng thuận về một khung pháp lý và chính sách coi khả năng chống chịu khí hậu là yêu cầu bắt buộc, đặt trẻ em và cộng đồng dễ bị tổn thương vào vị trí trung tâm, đồng thời biến dự báo và dữ liệu thành hành động kịp thời.

Đại diện UNICEF tại Việt Nam chia sẻ: "Hãy cùng chuyển từ tiếp cận sang khả năng chống chịu, từ ứng phó sang chuẩn bị và từ dữ liệu quốc gia sang hành động tại địa phương, để mọi trẻ em và cộng đồng có thể tiếp cận nước sạch và vệ sinh an toàn, bền vững, kể cả trong El Nino và các cú sốc khí hậu khác".

Ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam cho biết, Tuần lễ ngành nước Việt Nam 2026 là một nền tảng tuyệt vời để các nhà hoạch định chính sách, đơn vị dịch vụ, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu, đối tác phát triển và các tổ chức quốc tế trao đổi kiến thức, giới thiệu sáng kiến đổi mới và xây dựng các quan hệ đối tác mới.

Tuần lễ ngành nước Việt Nam 2026 sẽ truyền cảm hứng cho những ý tưởng mới, các mối quan hệ hợp tác bền chặt hơn và những giải pháp thiết thực đóng góp cho sự phát triển bền vững của Việt Nam.

"Trong thời gian tới, JICA tiếp tục cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình chuyển đổi hướng tới một ngành nước thông minh hơn, xanh hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn", ông Kobayashi Yosuke cam kết.

Không gian kết nối chính sách, công nghệ và đầu tư

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Tuần lễ ngành nước Việt Nam 2026.

Trong ba ngày diễn ra, Vietnam Water Week 2026 tổ chức chuỗi diễn đàn, tọa đàm chuyên đề với sự tham gia của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

Các nội dung trọng tâm gồm chuyển đổi số ngành nước trong kỷ nguyên mới; thích ứng với biến đổi khí hậu; huy động nguồn lực đầu tư tư nhân và PPP trong ngành nước; bình đẳng giới trong doanh nghiệp ngành nước cùng nhiều vấn đề được cộng đồng ngành nước trong nước và quốc tế quan tâm.

Bên cạnh đó là diễn đàn kỹ thuật mở, tọa đàm chuyên môn, chương trình kết nối doanh nghiệp (B2B Matching Program) và các hoạt động trao đổi, giới thiệu công nghệ.

Khu triển lãm chuyên ngành rộng gần 4.000m², quy tụ 180 tổ chức, doanh nghiệp với 250 gian hàng, cùng sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia và đối tác đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Các công nghệ, thiết bị và giải pháp được giới thiệu tập trung vào cấp nước và thoát nước; xử lý nước cấp và nước thải; chuyển đổi số, tự động hóa, quản trị dữ liệu và vận hành thông minh; giảm thất thoát nước; tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon; kinh tế tuần hoàn và tái sử dụng nước; công nghệ xử lý môi trường, quản lý chất thải và các giải pháp công nghệ xanh phục vụ phát triển đô thị bền vững.

Trong khuôn khổ Vietnam Water Week 2026, Hội Cấp thoát nước Việt Nam tổ chức các hoạt động tôn vinh và trao các giải thưởng của ngành, gồm Giải thưởng “Dòng xanh nước Việt”; Giải thưởng “Cán bộ trẻ ngành nước Việt Nam”; Giải thưởng “Đồ án tốt nghiệp xuất sắc chuyên ngành nước và môi trường” và Cuộc thi ảnh “Nước cho cuộc sống”.

Sau lễ khai mạc, các hoạt động triển lãm, tọa đàm chuyên đề, kết nối doanh nghiệp và trao đổi kỹ thuật tiếp tục diễn ra đến ngày 18/9. Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cấp thoát nước Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031, cũng sẽ được tổ chức trong dịp này, mở ra giai đoạn hoạt động mới của Hội và cộng đồng ngành nước Việt Nam.

THẢO LÊ (Báo Nhân Dân)