Giới chức thực thi pháp luật Mỹ đang đánh giá lại các biện pháp an ninh sau vụ nổ súng gần nơi tổ chức tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, làm dấy lên câu hỏi làm thế nào nghi phạm có thể tiếp cận sự kiện có sự tham gia của Tổng thống Donald Trump, các thành viên chính phủ và nghĩ sĩ dễ như vậy?

2 cựu đặc vụ Cơ quan Mật vụ và 3 quan chức cấp cao của Mỹ nói với Reuters rằng các đặc vụ liên bang đã thực hiện kế hoạch bảo vệ tổng thống hiệu quả vào tối 25-4, ngăn chặn nghi phạm xả súng trước khi hắn đến tầng hầm của khách sạn Washington Hilton, nơi ông Trump dự kiến phát biểu. Vụ việc trên, cùng với hai vụ ám sát hụt nhằm vào ông Trump trong chiến dịch tranh cử năm 2024, cho thấy các biện pháp an ninh cho tổng thống cần phải được thắt chặt hơn. 

An ninh lỏng lẻo, cần mở rộng phạm vi kiểm soát

Một số quan chức Mỹ cho biết vành đai an ninh tại các cuộc họp của Tổng thống Trump thường rộng hơn nhiều so với vành đai được thiết lập vào tối 25-4 tại Washington Hilton.

Tối đó, khách mời phải đi qua máy dò kim loại để vào phòng khiêu vũ nhưng chỉ cần vé để vào khách sạn. Các quan chức cho biết nghi phạm, người đã chạy qua lực lượng an ninh với nhiều vũ khí, dường như đã lọt qua các bước kiểm tra cơ bản đó bằng cách nhận phòng khách sạn vài ngày trước khi gây án.

Y cũng là một trong những người lên tiếng chỉ trích công tác an ninh tại sự kiện. Trong một bài viết được tờ New York Post đưa tin đầu tiên, nghi phạm mô tả vòng kiểm soát an ninh lỏng lẻo như thế nào. “Tôi cứ tưởng sẽ thấy camera an ninh ở khắp mọi nơi, phòng khách sạn bị cài thiết bị nghe lén, đặc vụ vũ trang cứ cách 3 mét lại có một máy dò kim loại. Nhưng những gì tôi nhận được (biết đâu họ đang trêu tôi) lại chẳng có gì cả!”, người đàn ông ở California viết.

Nghi phạm vụ nổ súng tại tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng. Ảnh: ABC7

Theo các cựu quan chức thực thi pháp luật Mỹ, bài học rõ ràng nhất rút ra từ vụ việc trên là lực lượng an ninh có thể phải mở rộng phạm vi bảo vệ xung quanh tổng thống tại các địa điểm công cộng rộng lớn, cho dù điều đó gây bất tiện cho công chúng. 

Bill Gage, từng là thành viên Đội Chống Tấn công của Cơ quan Mật vụ trong 6 năm và hiện là giám đốc bộ phận bảo vệ của Tập đoàn An ninh SafeHaven, cho biết các cuộc đánh giá sau sự cố có thể sẽ chú ý tới việc đặt các máy dò kim loại ra xa hơn để mở rộng phạm vi bảo vệ bên ngoài. Theo ông, Cơ quan Mật vụ sẽ phải tìm cách tăng cường an ninh cho các khách sạn lớn, dù có thể gây bất tiện cho khách lưu trú và chính khách sạn, đồng thời cần phối hợp tốt hơn nữa trong việc sơ tán các quan chức khác.

Nhiều cơ quan thực thi pháp luật Mỹ, từ Cảnh sát Tư pháp đến Cơ quan An ninh Ngoại giao, đã tham gia sơ tán những người dự tiệc, cho thấy sự phức tạp của mạng lưới những người chịu trách nhiệm bảo vệ các nhân vật rất quan trọng (VIP) khác nhau có thể dẫn đến những phản ứng khác nhau, và rời rạc. 

Cụ thể, theo phân tích video và âm thanh do Reuters thực hiện, Tổng thống Trump được đưa ra khỏi sân khấu chỉ hơn 30 giây sau khi tiếng súng vang lên, nhưng phải mất ít nhất 100 giây để Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. rời khỏi phòng và khoảng 150 giây để Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rời đi.

Don Mihalek, một cựu đặc vụ từng giám sát các bữa tiệc dành cho phóng viên tại Washington Hilton, cho biết việc đảm bảo an ninh cho khu vực rộng lớn này từ lâu đã là một thách thức, và tin rằng lực lượng an ninh sẽ xem xét lại cách bố trí, bao gồm mở rộng phạm vi an ninh.

Vận động tiếp tục xây phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng

Theo CNBC, Tổng thống Trump, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche và nhiều quan chức có tầm ảnh hưởng đang tận dụng vụ nổ súng để vận động tiếp tục xây dựng phòng khiêu vũ trong khuôn viên Nhà Trắng, dự án đang bị đình chỉ. 

Cánh Đông của Nhà Trắng đã bị dỡ bỏ và chuẩn bị xây phòng khiêu vũ của Tổng thống Trump. Ảnh: ABC

Phát biểu trong cuộc họp báo, ông Trump lập luận Mỹ cần một phòng khiêu vũ được gia cố để tổng thống và các quan chức chính phủ không gặp nguy hiểm. Ông nói thêm rằng phòng khiêu vũ được “thiết kế với sự hợp tác của quân đội và Cơ quan Mật vụ sẽ trang bị đầy đủ mọi tính năng an ninh và an toàn cần thiết”, bao gồm cơ sở y tế và hầm trú bom. 

Theo AP, Tổng thống Trump đã phá dỡ Cánh Đông của Nhà Trắng vào mùa thu năm ngoái để xây dựng phòng khiêu vũ với diện tích hơn 8.000m2, trị giá 400 triệu USD, có sức chứa khoảng 1.000 người. Tuy nhiên, Tổ chức Bảo tồn Di sản Lịch sử Quốc gia đã khởi kiện buộc dừng dự án với lập luận rằng ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi không thông qua các cơ quan liên bang quan trọng và Quốc hội. 

Cuối tháng 3, một thẩm phán liên bang đã ra lệnh đình chỉ việc xây dựng, cho rằng dự án này là bất hợp pháp. Ngày 17-4, một tòa án phúc thẩm liên bang cho phép tiếp tục xây dựng, song công trình vẫn còn vướng một số đơn kiện pháp lý khác. 

LÊ THƯ (Theo Reuters, CNBC, AP)