Trong hai ngày 27 và 28-4, thủ đô Bandar Seri Begawan của Brunei Darussalam trở thành tâm điểm của ngoại giao liên khu vực khi tiếp đón các nhà lãnh đạo ngoại giao từ hai khối quốc tế quan trọng hàng đầu thế giới: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Liên minh châu Âu (EU). Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - EU (AEMM) lần thứ 25 không chỉ là một kỳ họp định kỳ 2 năm một lần mà còn mang ý nghĩa bản lề, đặt nền móng cho cột mốc 50 năm quan hệ đối tác vào năm 2027 và thúc đẩy hiện thực hóa mục tiêu nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện.

Hội nghị diễn ra trong một bối cảnh thế giới đầy biến động với các thách thức địa chính trị, địa kinh tế phức tạp và sự trỗi dậy của các vấn đề an ninh phi truyền thống. Đứng trước áp lực của sự phân mảnh toàn cầu, cả ASEAN và EU đều xem đây là cơ hội vàng để chứng minh sức sống của chủ nghĩa đa phương và hiệu quả của mô hình hợp tác liên khu vực bền vững nhất thế giới.

Một trong những trọng tâm hàng đầu của AEMM 25 là rà soát toàn diện tiến trình thực hiện Kế hoạch Hành động ASEAN - EU giai đoạn 2023-2027. Tính đến thời điểm hiện tại, hai bên đã đạt được những bước tiến đáng kể với khoảng 68% trong tổng số 161 dòng hành động đã được triển khai hoặc đang thực hiện.

Hợp tác giữa hai khu vực hiện phủ rộng trên cả 3 trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội. Theo đó, hợp tác tập trung vào thượng tôn pháp luật quốc tế, duy trì cấu trúc khu vực mở và bao trùm với ASEAN đóng vai trò trung tâm. Hai bên còn thúc đẩy thương mại tự do, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và hướng tới một Hiệp định Thương mại tự do (FTA) ASEAN - EU trong tương lai dài hạn. Quan hệ hợp tác cũng chú trọng việc tăng cường kết nối con người, giáo dục và ứng phó với các cuộc khủng hoảng y tế.

Đặc biệt, hội nghị dự kiến sẽ thảo luận sâu về đề xuất thiết lập Đối tác Chiến lược toàn diện (CSP). Đây là bước đi logic sau khi hai bên đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào năm 2020. Mục tiêu này được kỳ vọng sẽ hoàn tất và công bố vào dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ (1977-2027).

Điểm nhấn cụ thể trong hợp tác kinh tế và kết nối là việc triển khai Chiến lược Cửa ngõ toàn cầu (Global Gateway) của EU tại khu vực. EU cam kết huy động 10 tỉ euro vào năm 2027 để hỗ trợ hạ tầng chất lượng cao và phát triển bền vững tại ASEAN. Trong khuôn khổ này, các chương trình hỗ trợ kỹ thuật trọng điểm như Gói Kết nối bền vững (SCOPE) đang mang lại những kết quả thực chất, như hỗ trợ tạo thuận lợi thương mại, hài hòa các tiêu chuẩn và tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân; Thúc đẩy quản trị dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và sử dụng dữ liệu vệ tinh Copernicus để ứng phó biến đổi khí hậu; Tập trung vào chuyển đổi năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và bảo tồn đa dạng sinh học.

Hội nghị dự kiến dành thời lượng đáng kể để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực và quốc tế. Một thông điệp xuyên suốt được khẳng định lại là cam kết đối với Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982. Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an toàn và tự do hàng hải, hàng không tại Biển Đông, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và tôn trọng các tiến trình ngoại giao, pháp lý.

Bên cạnh đó, các cuộc xung đột đang diễn ra tại châu Á và châu Âu cũng sẽ là những chủ đề nóng trên bàn nghị sự. Các bộ trưởng dự kiến sẽ kêu gọi chấm dứt bạo lực, tạo điều kiện tiếp cận nhân đạo và tìm kiếm giải pháp chính trị bền vững dựa trên Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế.

BÙI HOÀN ( TTXVN)