Theo một quan chức Nhà Trắng, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ mạnh tay trấn áp doanh nghiệp nước ngoài lợi dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) do Mỹ phát triển. Tuyên bố này được cho nhắm vào Trung Quốc, nhất là ở thời điểm Bắc Kinh thu hẹp khoảng cách trong cuộc đua công nghệ mới nổi.

Các cáo buộc DeepSeek sao chép ChatGPT là chủ đề nóng trong ngành AI. Ảnh: Forbes

Cáo buộc nhiều thực thể nước ngoài lợi dụng chuyên môn và tiến bộ công nghệ của Mỹ, cố vấn khoa học và công nghệ hàng đầu của Tổng thống Trump, Michael Kratsios cho biết đa số các công ty có trụ sở tại Trung Quốc đã tham gia loạt chiến dịch quy mô lớn và có chủ đích nhằm khai thác triệt để tính năng từ những mô hình AI hàng đầu do xứ cờ hoa phát triển. Các nỗ lực này bao gồm việc sử dụng hàng chục ngàn tài khoản ủy thác và kỹ thuật bẻ khóa thiết bị để bí mật tiếp cận thông tin độc quyền.

Tuy không tạo ra hệ thống AI mạnh mẽ như bản gốc, hành vi đó cho phép các nhà sản xuất nước ngoài tung ra sản phẩm có hiệu năng tương đương nhưng với chi phí thấp hơn nhiều. 

Xử lý tình trạng này, ông Kratsios cho biết chính quyền liên bang sẽ hợp tác với nhóm doanh nghiệp AI trong nước để xác định các hoạt động lén lút, đồng thời xây dựng hệ thống bảo vệ và áp trừng phạt để buộc các thế lực nước ngoài phải chịu trách nhiệm.

Trong tuyên bố, Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cho biết Bắc Kinh không chấp nhận việc Mỹ “đàn áp” các công ty đại lục một cách vô căn cứ. “Trung Quốc luôn cam kết thúc đẩy tiến bộ khoa học và công nghệ thông qua hợp tác và cạnh tranh lành mạnh. Chúng tôi đặc biệt coi trọng việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ” - người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ Lưu Bằng Vũ cho biết.

Tuyên bố của quan chức Nhà Trắng được đưa ra ở thời điểm Trung Quốc đang thách thức sự thống trị của Mỹ về AI. Đây là lĩnh vực mà Washington xác định phải thắng thế để thiết lập các tiêu chuẩn toàn cầu và thu về lợi ích kinh tế lẫn quân sự. Tuy nhiên, theo một báo cáo gần đây từ Viện Trí tuệ Nhân tạo hướng đến con người của Đại học Stanford, cuộc đua giữa 2 cường quốc đang cân bằng hơn bao giờ hết khi sản phẩm AI do Trung Quốc phát triển đã thu hẹp đáng kể khoảng cách hiệu suất với các mô hình tiên tiến và tinh vi của Mỹ.

Bản ghi nhớ của cố vấn Kratsios cũng được đưa ra cùng thời điểm Ủy ban Đối ngoại Hạ viện nhất trí ủng hộ dự luật thiết lập quy trình nhận dạng và có thể áp trừng phạt tác nhân nước ngoài trích xuất “tính năng kỹ thuật quan trọng” từ các mô hình AI mã nguồn đóng thuộc sở hữu của Mỹ. “Đó là chiêu trò mới nhất của Trung Quốc trong việc ép buộc kinh tế và đánh cắp tài sản trí tuệ của Mỹ” - nghị sĩ Bill Huizenga nói.

Năm ngoái, công ty khởi nghiệp DeepSeek của Trung Quốc gây chấn động khi tung ra mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mã nguồn mở mạnh mẽ, có thể cạnh tranh với những “gã khổng lồ” AI của Mỹ nhưng chi phí thấp hơn. Thời điểm đó, Cố vấn AI và Tiền điện tử tại Nhà Trắng David Sacks chỉ ra nhiều bằng chứng cho thấy DeepSeek đã chắt lọc dữ liệu và sao chép các mô hình của OpenAI - công ty nghiên cứu và triển khai AI hàng đầu tại Mỹ.

Trong bức thư gửi các nhà lập pháp Mỹ hồi tháng 2, nhà phát triển ChatGPT đã đưa ra những cáo buộc tương tự và nhấn mạnh việc không nên để Trung Quốc thúc đẩy “AI độc đoán” bằng cách chiếm đoạt và tinh chỉnh những tiến bộ công nghệ Mỹ. Cũng trong tháng 2, nhà sản xuất chatbot Claude là Anthropic tố DeepSeek cùng 2 phòng thí nghiệm AI  khác có trụ sở tại Trung Quốc gia nhập chiến dịch thu thập dữ liệu trái phép để huấn luyện mô hình của riêng họ.

MAI QUYÊN (Theo AP, CNBC News)