Nâng cao hiệu quả đầu tư công và thực hiện tốt giải ngân vốn đầu tư công là một trong những giải pháp quan trọng, là động lực để nước ta thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Để hoàn thành mục tiêu phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, địa phương đã và đang tích cực tháo gỡ khó khăn, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tạo chuyển biến tích cực ngay từ những tháng đầu năm.

Tăng cường vốn cho đầu tư công

Trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, đòi hỏi nước ta phải phát huy được nội lực và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế sẵn có. Đầu tư công cũng là nhân tố quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Năm 2026 nước ta dành nguồn vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách nhà nước, tăng trên 30% so với năm 2025. Đây là nỗ lực rất lớn của Đảng và Nhà nước trong việc tăng cường đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng nhằm tạo điều kiện tăng tốc phát triển kinh tế - xã hội.

Thi công nâng cấp, mở rộng quốc lộ 91 (đoạn từ km0-km7) trên địa bàn TP Cần Thơ.

Theo Bộ Tài chính, số vốn được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2026 cho các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương hơn 1,013 triệu tỉ đồng, bao gồm vốn ngân sách trung ương hơn 363.216 tỉ đồng và ngân sách địa phương hơn 650.226 tỉ đồng. Kế hoạch vốn các năm trước kéo dài sang năm 2026 là 55.289,6 tỉ đồng. Đến hết ngày 15-4, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án hơn 976.538 tỉ đồng.

Các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, địa phương đã giải ngân vốn kế hoạch năm trước kéo dài sang năm 2026 được 2.676,5 tỉ đồng, đạt 5,8% kế hoạch. Giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 được hơn 127.390 tỉ đồng, đạt 12,6% kế hoạch, trong đó vốn ngân sách trung ương 34.803 tỉ đồng, đạt 9,6%; vốn ngân sách địa phương 92.587,6 tỉ đồng, đạt 14,2%. Theo ông Trần Quốc Phương, Thứ trưởng Bộ Tài chính, có 7 bộ, cơ quan Trung ương và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân bằng và cao hơn mức bình quân chung cả nước. Tuy nhiên, còn 16 bộ, cơ quan Trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 1%.

Nâng cao hiệu quả đầu tư công

Tại TP Cần Thơ, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của thành phố được Thủ tướng Chính phủ giao hơn 19.266 tỉ đồng. Đến ngày 15-4, thành phố đã giao chi tiết kế hoạch vốn hơn 15.853 tỉ đồng, trong đó vốn trung ương đã phân bổ hơn 6.940 tỉ đồng, đạt 100%. Đến ngày 22-4, thành phố giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công hơn 1.957 tỉ đồng. 

Ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết: Để hoàn thành nhiệm vụ giải ngân 100% kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao, thành phố tập trung thực hiện quyết liệt, linh hoạt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó, tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Ban Cán sự đảng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của các Tổ công tác của Thủ tướng; hướng dẫn của các bộ, ngành về thực hiện thúc đẩy đầu tư công, quyết tâm đạt mục tiêu đề ra. Tập trung chỉ đạo có trọng tâm, trọng điểm, nhất là tháo gỡ khó khăn các công trình, dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn. Thành phố yêu cầu các chủ đầu tư kiểm soát chặt chẽ tiến độ công trình; các nhà thầu tăng cường máy móc thiết bị, nhân lực tập trung thi công, quyết tâm đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án; cương quyết chấm dứt hợp đồng với các nhà thầu năng lực yếu kém…

Theo nhiều bộ, ngành và địa phương, thời gian qua việc triển khai xây dựng và giải ngân vốn cho nhiều công trình, dự án còn chậm do gặp khó nguồn cung vật liệu xây dựng, giá tăng. Còn vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, năng lực tổ chức thực hiện của chủ đầu tư và nhà thầu, việc sắp xếp, tổ chức chuyển giao chủ đầu tư, ban quản lý dự án. Công tác phân bổ vốn và triển khai thực hiện nhiều công trình, dự án mới còn chậm do đang trong giai đoạn hoàn thiện hồ sơ, thủ tục… Trước thực tế đó, các Bộ, ngành và địa phương đang nỗ lực khắc phục khó khăn, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công. Trong đó, các địa phương đã tăng cường đôn đốc, thúc đẩy các chủ đầu tư và nhà thầu triển khai nhanh các công trình, dự án; tăng cường kiểm tra thực địa công trình, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc; có phương án đảm bảo nguồn cung vật liệu xây dựng, chủ động luân chuyển, điều chỉnh vốn cho các dự án...

Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 diễn ra mới đây, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, Chính phủ xác định đầu tư công là nhiệm vụ chính trị quan trọng không chỉ trong năm 2026 mà cho cả nhiệm kỳ. Đây cũng là công cụ điều hành vĩ mô của Chính phủ, là động lực chính để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Chính phủ xem đầu tư công là bài toán dẫn dắt, kích hoạt, lan tỏa đầu tư toàn xã hội, là "vốn mồi" để huy động các nguồn lực xã hội tạo ra các công trình, dự án có giá trị sử dụng thực chất, hiệu quả. Thủ tướng Chính phủ cho rằng, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công phải đi đôi với đảm bảo chất lượng công trình, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn…

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG