Bảo đảm an ninh năng lượng là nền tảng sống còn cho sự ổn định kinh tế xã hội và phát triển bền vững đất nước. Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết số 70), TP Cần Thơ đang nỗ lực bứt phá, chuyển mình mạnh mẽ để trở thành trung tâm năng lượng của cả vùng ĐBSCL.

Nhà máy Nhiệt điện Cần Thơ. Ảnh: MỸ HOA

Bước chuyển căn bản về nhận thức

Nguồn cung năng lượng ổn định luôn là mạch máu, giữ vai trò quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10%/năm trở lên của TP Cần Thơ. Nhận diện rõ yêu cầu cấp bách của bối cảnh mới, Đảng bộ thành phố xác định phát triển năng lượng phải đi trước một bước, gắn kết chặt chẽ giữa mở rộng nguồn cung với phát triển kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh và thích ứng chủ động trước tác động của biến đổi khí hậu.

Tinh thần chỉ đạo mang tính chiến lược của Nghị quyết số 70 đã nhanh chóng được Thành ủy Cần Thơ cụ thể hóa thông qua Chương trình số 09-CTr/TU ngày 31-12-2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP Cần Thơ về thực hiện Nghị quyết số 70 và Kế hoạch số 91/KH-UBND ngày 27-2-2026 của UBND TP Cần Thơ về thực hiện Chương trình số 09. Sự vào cuộc đồng bộ này bảo đảm các chỉ tiêu, dự án năng lượng của địa phương khớp nối liền mạch với Quy hoạch tổng thể TP Cần Thơ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Quá trình điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương ghi nhận sự chuyển dịch căn bản từ quán triệt thuần túy sang tổ chức thực thi có trọng tâm, gắn rõ trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ từng công trình. Thành phố đã chủ động lập các Tổ công tác chuyên trách, kịp thời đối thoại để tháo gỡ khó khăn về mặt bằng và thủ tục đầu tư cho các dự án nguồn và lưới điện. Đồng thời, địa phương tích cực tham gia góp ý xây dựng các khung thể chế lớn của Trung ương như Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 và Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai nhằm phản ánh kịp thời những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn cơ sở. Nhận thức của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân đã có bước thay đổi thực chất, chuyển từ thói quen bảo đảm cung ứng điện đơn thuần sang tiếp cận toàn diện về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và chủ động giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.

Tính kỷ cương và chủ động trong quản lý nhà nước còn thể hiện rõ qua việc triển khai thực hiện 22 nhiệm vụ được Chính phủ giao theo Nghị quyết số 328/NQ-CP ngày 13-10-2025 thực hiện Nghị quyết số 70. Đến nay, Cần Thơ đã hoàn thành 2 nhiệm vụ và đang duy trì triển khai đúng kế hoạch 19 nhiệm vụ thường xuyên. Trong khu vực hành chính cũng như cộng đồng doanh nghiệp, các chương trình điều chỉnh phụ tải điện, áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, nhân rộng điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu và công tác thẩm định công nghệ chặt chẽ đối với 16 dự án đầu tư năng lượng được thực hiện đồng bộ, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho hệ thống năng lượng đô thị văn minh, bền vững.

Định hình chuỗi giá trị năng lượng cấp vùng

Nhờ chủ động cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và quyết liệt tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đất đai, Cần Thơ đã khơi thông dòng vốn đầu tư xã hội lớn vào lĩnh vực hạ tầng năng lượng. Từ năm 2025 đến nay, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư mới cho 9 dự án và điều chỉnh 13 dự án với tổng mức đầu tư đạt khoảng 94.822 tỉ đồng. Toàn thành phố có 17 nhà máy điện đang vận hành an toàn với tổng công suất lắp đặt 2.540,5MW, bao gồm 3 nhà máy nhiệt điện, 9 nhà máy điện gió, 2 nhà máy điện sinh khối, 2 nhà máy điện rác và 1 nhà máy điện mặt trời, kết hợp cùng 4.417 hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 342,13MW.

Hướng tới mục tiêu nâng tổng công suất các nguồn điện lên mức 10-12GW vào năm 2030, thành phố đưa tổng quy mô các nguồn đang vận hành và được cấp chủ trương đầu tư đạt 8,56GW. Riêng 7 tháng đầu năm 2026, thành phố đã khởi công 3 dự án điện gió với công suất 640MW và cấp mới chủ trương đầu tư cho 5 dự án điện gió đạt 677MW có tổng mức đầu tư hơn 28.788,6 tỉ đồng.

Năng lực hạ tầng năng lượng của Cần Thơ tiếp tục được củng cố khi Bộ Công Thương chấp thuận bổ sung 4 dự án hạ tầng khí LNG trên địa bàn thành phố vào quy hoạch ngành năng lượng quốc gia tại Quyết định số 363/QĐ-BCT ngày 28-2-2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương. Kết hợp cùng mạng lưới truyền tải 110-500kV liên tục được nâng cấp, thành phố đang kiến tạo cấu trúc liên kết hoàn chỉnh từ nguồn khí, sản xuất điện, truyền tải đến dịch vụ logistics năng lượng cho toàn vùng Tây Nam Bộ. Song song đó, tư duy kinh tế tuần hoàn được hiện thực hóa khi Nhà máy xử lý chất thải rắn duy trì xử lý bình quân 529,57 tấn rác mỗi ngày để phát điện, cùng 19/20 cơ sở trọng điểm hoàn thành kiểm kê khí nhà kính giai đoạn 2026-2030.

Kiên định nguyên tắc đồng bộ nguồn, lưới và phụ tải sau sắp xếp không gian phát triển mới chính là chìa khóa để Cần Thơ thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 70, giữ vững vị thế trung tâm năng lượng của vùng ĐBSCL.

HÀ TRIỀU