Cử tri Brazil đang đứng trước sự lựa chọn đầy khó khăn giữa Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro và Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva trong cuộc bầu cử vòng hai ngày 25-10 để quyết định ai sẽ nắm giữ cương vị tổng thống trong 4 năm tới.

Hai ứng viên Lula (trái) và Bolsonaro. Ảnh: Getty Images

Sự lựa chọn giữa hai ông Flavio Bolsonaro và Lula da Silva là sự khác biệt lớn không chỉ về trường phái chính trị mà cả thế hệ khi Thượng nghị sĩ Flavio ở tuổi 45, trong khi ông Lula đã bước sang tuổi 81 và 3 lần đắc cử tổng thống.

Thực ra, nhà lãnh đạo đảng Tự do cực hữu là hiện thân của người cha - cựu Tổng thống Jair Bolsonaro - đang thụ án hơn 27 năm vì bị cáo buộc âm mưu “cướp quyền” bất chấp thất bại trước ông Lula vào năm 2022. Ông Bolsonaro “con” đã cố gắng xây dựng một hình ảnh chỉn chu hơn so với cha mình, đồng thời cam kết duy trì nhiều quan điểm và ưu tiên chính sách của ông, cũng như hứa hẹn sẽ đấu tranh để giải phóng cha mình khỏi nhà tù nếu đắc cử.

Ông cam kết áp dụng biện pháp quân sự để đối phó với tội phạm và tình trạng mất an ninh do các băng nhóm tội phạm có tổ chức gây ra, thông qua quan hệ đối tác chặt chẽ với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump - người vốn tìm cách mở rộng sự can thiệp quân sự của Mỹ trên khắp khu vực Mỹ Latinh bằng các mối liên kết với những đồng minh cánh hữu dưới danh nghĩa chống tội phạm ma túy. Đặc biệt, ông Bolsonaro tuyên bố sẽ “tái dân chủ hóa” Brazil thông qua việc cải cách hiến pháp. Bản hiến pháp hiện hành của Brazil được xây dựng sau khi nước này trở lại chế độ dân chủ vào thập niên 1980, trong khi bản thân ông Bolsonaro từ lâu đã công khai bày tỏ sự hoài niệm về thời kỳ độc tài.

Trong khi đó, nhà lãnh đạo đảng Lao động cánh tả Lula tìm kiếm nhiệm kỳ tổng thống thứ tư không liên tiếp, với hy vọng rằng bề dày sự ủng hộ của công chúng cùng các chương trình xã hội vốn đã tạo nên sự chuyển đổi cho đất nước sẽ giúp ngăn cản ông Bolsonaro giành chiến thắng. Những thành công đáng kể trong nhiệm kỳ ba, chẳng hạn như sự sụt giảm mạnh về tỷ lệ thất nghiệp và nghèo đói, cùng với việc giải quyết tình trạng phá rừng Amazon.

Nhờ nỗ lực của ông Lula, Quốc hội Brazil mới đây cũng đã thông qua dự luật sửa đổi hiến pháp nhằm giảm thời gian làm việc tối đa từ 44 xuống 40 giờ mỗi tuần. Ông còn cam kết cung cấp dịch vụ giao thông công cộng miễn phí vào các ngày cuối tuần.

Tuy nhiên, bối cảnh chính trị bị phân cực sâu sắc đã cản trở khả năng của ông Lula trong việc thực hiện các cải cách đầy tham vọng và sâu rộng trong nhiệm kỳ thứ ba của mình, bên cạnh tình trạng nợ cá nhân gây áp lực nặng nề lên các gia đình trên khắp cả nước.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh làn sóng phe cực hữu trở lại cầm quyền ở nhiều quốc gia Mỹ Latinh, qua đó đã thắt chặt quan hệ với chính quyền Trump, áp dụng biện pháp mạnh tay với tội phạm và mất an ninh. Vì vậy, đã có những cáo buộc chính quyền Mỹ dùng mọi cách can thiệp vào cuộc bầu cử này. Bản thân phe cánh hữu Brazil cũng đặt nghi vấn về độ tin cậy của hệ thống bầu cử.

Các nhà quan sát bày tỏ lo ngại rằng dựa trên những cáo buộc tương tự, phía Mỹ có thể tìm cách hậu thuẫn cho ông Bolsonaro giành quyền lực nếu ông này thất bại trong cuộc đua một cách sít sao.

Ông Lula đã thua ông Bolsonaro trong cuộc bỏ phiếu vòng một hôm 4-10 với khoảng cách ít hơn 2% điểm. Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy khoảng cách này được thu hẹp khi ông Lula tăng cường các chiến dịch vận động tranh cử. Bối cảnh chính trị hiện nay không ủng hộ ông Lula, nhưng đây được coi là “phép thử sinh tồn” của nhà lãnh đạo lão luyện này.

ĐỨC TRUNG