Sau khi rút khỏi Công ước Ottawa của Liên Hiệp Quốc về cấm mìn sát thương, Phần Lan đang xúc tiến kế hoạch chi 100 triệu euro (112 triệu USD) cho mìn chống bộ binh (APL) nhằm đối phó thách thức an ninh từ biên giới phía Đông.

Mìn có thể gây thương tích và giết hại dân thường đã bị cấm ở nhiều quốc gia theo Công ước Ottawa. Ảnh: UNMAS

Dẫn lời Đại tá Riku Mikkonen thuộc Bộ Tư lệnh Lục quân Phần Lan, hãng thông tấn quốc gia STT cho biết các quan chức đang xem xét những nhà cung cấp tiềm năng. Tập trung vào sản xuất nội địa, Helsinki đặt mục tiêu hoàn tất việc ký hợp đồng mua 1 triệu quả mìn APL trước cuối năm 2027 và chính thức vận hành dây chuyền sản xuất ngay trong năm 2028.

Hiện có khoảng 6 doanh nghiệp trong nước đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Dù vậy Đại tá Mikkonen nói thêm rằng Lực lượng Phòng vệ Phần Lan không loại trừ khả năng mua mìn từ nhà cung cấp nước ngoài.

Việc Phần Lan chính thức triển khai các biện pháp nhằm khôi phục việc sử dụng mìn sát thương, đồng thời đẩy mạnh mua sắm thủy lôi diễn ra giữa thời điểm gia tăng cáo buộc Nga đang lên kế hoạch cho các hành động khiêu khích quân sự và tiến hành chiến tranh lai chống lại những đồng minh của Ukraine. Trước chiến dịch mua sắm quy mô lớn lần này, Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo đã mô tả Nga là “mối đe dọa lâu dài” đối với an ninh quốc gia và của cả châu Âu.

Theo Đại tá Mikkonen, mìn APL là công cụ hiệu quả về chi phí cho quốc phòng và là phương tiện răn đe thực dụng để bảo vệ Phần Lan trước một cuộc tấn công tiềm tàng của Nga. Mìn APL thường có kích thước nhỏ, vỏ làm bằng nhựa hoặc kim loại, giá thành sản xuất rất rẻ. Nhiều loại được chế tạo không phải để gây thương vong lập tức, mà khiến nạn nhân tàn phế và làm quá tải hệ thống hậu cần y tế để cứu chữa thương binh. Ngay cả nhiều thập kỷ sau khi xung đột kết thúc, những vũ khí này vẫn tiếp tục giết người, gây thương tích và khiến toàn bộ khu vực không thể sinh sống được. Ngoài ra, các loại mìn APL hiện đại thường tích hợp cảm biến và công nghệ thông minh khiến việc gỡ bỏ và phá hủy chúng trở nên khó khăn hơn.

Phản đối việc tái sử dụng mìn APL, chính trị gia Li Andersson thuộc Liên minh Cánh tả cảnh báo tư tưởng tự cho mình là ngoại lệ của Phần Lan có thể làm suy yếu lòng tin vào trật tự thế giới dựa trên luật lệ. Được biết, Phần Lan đã tiến hành phá hủy khoảng 1,3 triệu quả mìn loại này kể từ năm 2012 khi gia nhập Công ước Ottawa - được thông qua năm 1997 nhằm loại bỏ mìn gây sát thương con người. Nhưng từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, viện dẫn lý do môi trường an ninh châu Âu thay đổi nghiêm trọng và mối đe dọa tiềm tàng từ Mát-xcơ-va ngày càng leo thang, Phần Lan cùng với Estonia, Latvia, Lithuania và Ba Lan đã lần lượt rút khỏi công ước nói trên.

Trong diễn biến khác, Ngoại trưởng Phần Lan Elina Valtonen kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) ngừng cấp thị thực du lịch cho người Nga đến khi chiến tranh kết thúc. Bà Valtonen lưu ý, khối Schengen đã cấp gần nửa triệu thị thực du lịch cho người Nga vào năm 2025. Phần Lan đã cấm loại thị thực này vào năm 2022 và bà cho rằng các nước còn lại trong khối nên có hành động tương tự.

MAI QUYÊN (Theo Al Jazeera, DW)