Theo dự báo của Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ, mùa khô năm 2026-2027 thuộc nhóm năm ít nước, thủy triều cao vào nửa cuối tháng 12-2026 và các tháng 1, 2, 3-2027. Vì vậy, xâm nhập mặn khả năng cao xuất hiện sớm từ cuối tháng 12-2026, thời gian ảnh hưởng cao từ tháng 1 đến tháng 4-2027. Mức độ ảnh hưởng của xâm nhập mặn phụ thuộc vào nguồn nước về vùng ĐBSCL từ thượng nguồn sông Mekong và kế hoạch chuyển đổi sản xuất để thích ứng của các tỉnh, thành vùng ĐBSCL.

Điểm cấp nước sạch cho người dân ven biển tại TP Cần Thơ vào mùa khô đầu năm 2026.

Tại TP Cần Thơ, ngành chức năng dự báo về đợt xâm nhập mặn gay gắt trong mùa khô hạn: Toàn thành phố có khoảng 22.000ha lúa đông xuân tại các xã Trần Đề, Long Phú, Liêu Tú, Lịch Hội Thượng, Thạnh Thới An, Tài Văn, Tân Thạnh; khoảng 3.000ha cây ăn trái tại các địa phương khu vực ven biển, cửa sông bị ảnh hưởng. Nhiều địa phương bị đe dọa thiếu nước ngọt cho sinh hoạt.

Nhằm ứng phó với diễn biến xâm nhập mặn ngày càng gay gắt, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đã chỉ đạo Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn thành phố triển khai thêm 17 điểm cấp nước sạch miễn phí tại 12 xã, phường ven biển trọng điểm như Vĩnh Châu, Khánh Hòa, Lai Hòa, Vĩnh Hải, Trần Đề, Cù Lao Dung... Toàn bộ điểm cấp nước phải có tuyến ống cấp nước hiện hữu thuộc hệ thống cấp nước nông thôn do ngành nông nghiệp và môi trường quản lý.

Việc bổ sung mạng lưới cấp nước công cộng tiếp tục nối dài chuỗi giải pháp bảo đảm an sinh của thành phố. Vào mùa khô đầu năm 2026, 37 trạm cấp nước ven biển được thiết lập đã phát huy hiệu quả thực tế khi phân phối gần 3,2 triệu lít nước sạch miễn phí cho người dân, tương đương 158.350 can loại 20 lít.

Bà Phạm Thị Minh Hiếu, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ, cho biết: Trong điều kiện xâm nhập mặn tăng cao, ngành Nông nghiệp thành phố yêu cầu các địa phương ưu tiên quản lý và sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất; phối hợp vận hành các công trình thủy lợi để kiểm soát mặn và linh hoạt lấy nước ngọt khi độ mặn cho phép; chủ động nạo vét kênh mương, chuẩn bị vị trí và vật liệu làm đập tạm, tăng khả năng tích trữ nước. Ngành thường xuyên cập nhật kịch bản nguồn nước, hạn hán và xâm nhập mặn, tăng kết nối và liên kết vận hành giữa các hệ thống thủy lợi. Trên đồng ruộng, tiếp tục áp dụng “1 phải, 5 giảm”, “3 gảm, 3 tăng”, IPM/IPHM, tưới ngập khô xen kẽ ở nơi đủ điều kiện, bón phân cân đối, quản lý rơm rạ và cơ giới hóa để giảm chi phí, sử dụng nước hợp lý và nâng cao khả năng chống chịu của cây lúa, rau màu, cây ăn trái...

Bài, ảnh: HÀ VĂN