Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 20-10, Quốc hội thảo luận ở tổ. Bà Tô Ái Vang, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Bà Tô Ái Vang, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, phát biểu trong phiên thảo luận ở tổ sáng 20-10.

Theo đại biểu Tô Ái Vang, mối quan hệ giữa Luật Thỏa thuận quốc tế và nông sản Việt Nam, đặc biệt vùng ĐBSCL, mang tính chất là hành lang pháp lý, trực tiếp hỗ trợ, mở rộng và định hướng hợp tác cho các địa phương, giúp đưa nông sản của quốc gia, của vùng vươn ra thị trường toàn cầu nhưng cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về tuân thủ. Qua nghiên cứu dự thảo Luật, đại biểu thống nhất với sự cần thiết sửa đổi nhằm thể chế hóa đường lối đối ngoại của Đảng và khắc phục các vướng mắc hiện hành.

Để hoàn thiện dự thảo luật chặt chẽ, khả thi, đại biểu đóng góp 3 ý kiến:

Thứ nhất, tại Điều 1 - Phạm vi, đối tượng điều chỉnh

1. Thực tiễn hiện nay, các doanh nghiệp, hợp tác xã và Hiệp hội ngành hàng khi ký kết các hợp đồng mua bán, hợp tác kinh doanh thuần túy có yếu tố nước ngoài, thường gặp lúng túng. Vì còn nhầm lẫn giữa thỏa thuận quốc tế, phải chịu sự điều chỉnh của luật này và hợp đồng dân sự hay hợp đồng thương mại, phải chịu sự điều chỉnh của Luật Thương mại, hay là Bộ luật Dân sự.

Vì vậy, dự thảo luật nghiên cứu bổ sung, quy định: “Luật này không điều chỉnh các hợp đồng thương mại, đầu tư, thỏa thuận hợp tác kinh doanh thuần túy, nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận của các tổ chức kinh tế và hiệp hội”.

2. Ở vùng ĐBSCL và các vùng kinh tế trọng điểm trong cả nước, nhu cầu hợp tác quốc tế để thúc đẩy xuất khẩu nông sản, logistics, kiểm dịch và bảo hộ thương hiệu là rất lớn và mang tính đặc thù.

Do đó, dự thảo luật nghiên cứu bổ sung, cơ chế phân cấp mạnh mẽ hơn. Giao Chính phủ quy định, quy trình rút gọn hoặc tạo không gian chủ động, cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong việc ký kết các thỏa thuận quốc tế ở cấp địa phương mình, nhằm hỗ trợ trực tiếp cho các chuỗi cung ứng logistics và xúc tiến thương mại mang tính liên vùng.

Thứ hai, về Thực hiện thỏa thuận quốc tế và trách nhiệm của các cơ quan tại Chương V.

Kiến nghị, dự thảo Luật nghiên cứu bổ sung vào điều khoản quy định, về Trách nhiệm của Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương và Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài - trong trường hợp cần thiết, phải thực hiện kịp thời, các biện pháp bảo hộ, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, của các tổ chức kinh tế tập thể, hiệp hội ngành hàng Việt Nam, khi có xảy ra tranh chấp quốc tế.

Thứ ba, tại Điều 3 - Nguyên tắc ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế

Tại khoản 3 quy định “Việc ký kết thỏa thuận quốc tế, không được làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo pháp luật quốc tế; không được ký kết thỏa thuận quốc tế, về các vấn đề phải thực hiện, thông qua việc ký kết điều ước quốc tế”

Mặc dù vậy, nhưng thực tiễn thời gian qua cho thấy có tình trạng, các bên ký kết cố tình thay đổi tên gọi văn bản hoặc lợi dụng kẽ hở của thủ tục, để né tránh quy trình phê duyệt nghiêm ngặt, dẫn đến nguy cơ ký kết, các thỏa thuận, có nội dung hỗn hợp, mang tính chất của điều ước quốc tế, phát sinh quyền, nghĩa vụ của Nhà nước.

Như vậy, để Điều 3 không dừng lại ở mức nguyên tắc khung, đại biểu kiến nghị, dự thảo Luật cần bổ sung tiêu chí phân loại và bộ nhận diện thỏa thuận quốc tế rõ ràng.

Đồng thời, cần giao Chính phủ quy định rõ, cơ chế xử lý nghiêm và biện pháp khắc phục, khi phát sinh trường hợp, trong quá trình đàm phán, thực hiện thỏa thuận, có chứa nội dung vượt quá thẩm quyền, mang tính chất của điều ước quốc tế.

PV (lược ghi)