Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 20-10, Quốc hội thảo luận ở tổ. Đại biểu Quốc hội Thượng tọa Lý Minh Đức tham gia góp ý về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí.

Thượng tọa Lý Minh Đức, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, phát biểu trong phiên thảo luận ở tổ chiều 20-10.

Sau khi nghiên cứu nội dung dự thảo quy định bổ sung Điều 7a, đại biểu nhất trí với sự cần thiết và định hướng xây dựng quy định này. Việc bổ sung Điều 7a là cần thiết, kịp thời, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc huy động nguồn lực quốc tế phục vụ công tác bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, nhất là những di sản đang đứng trước nguy cơ bị mai một. Dự thảo đã bước đầu phân định thẩm quyền giữa UBND cấp tỉnh và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng thời quy định các thời hạn xử lý cụ thể. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao trách nhiệm của các cơ quan liên quan, bảo đảm quy trình được thực hiện thống nhất, minh bạch và hiệu quả hơn.

Thứ nhất, về thời hạn xử lý.

Đối với khoản 2.b và khoản 2.c, dự thảo quy định thời hạn 7 ngày làm việc để kiểm tra hồ sơ. Đề nghị nghiên cứu rút ngắn thời hạn này xuống còn 5 ngày làm việc. Việc rút ngắn thời gian kiểm tra sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ xử lý, phù hợp với tính chất cấp thiết của công tác bảo vệ các di sản văn hóa phi vật thể có nguy cơ bị mai một.

Đối với khoản 3.b, thời hạn 10 ngày để bổ sung, hoàn thiện hồ sơ cũng nên được xem xét giảm xuống còn 7 ngày. Quy định này sẽ hạn chế việc kéo dài quy trình, đồng thời tạo điều kiện để các cơ quan, tổ chức có liên quan chủ động hoàn thiện hồ sơ trong thời gian sớm nhất.

Thứ hai, về thành phần hồ sơ.

Tại khoản 4 và khoản 5, đề nghị quy định rõ các mẫu biểu chuẩn và ban hành kèm theo dự thảo hoặc văn bản hướng dẫn thực hiện. Việc thống nhất mẫu biểu trên phạm vi cả nước sẽ giúp các địa phương thực hiện thuận lợi, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một cách khác nhau, đồng thời giảm thời gian chỉnh sửa, bổ sung hồ sơ.

Ngoài ra, đề nghị nghiên cứu bổ sung yêu cầu chuẩn bị bản dịch tiếng Anh ngay tại cấp tỉnh đối với những tài liệu cần thiết. Việc chủ động hoàn thiện bản dịch từ sớm sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nhất là trong trường hợp hồ sơ cần phục vụ việc trao đổi, thẩm định hoặc huy động nguồn lực quốc tế.

Thứ ba, về trách nhiệm phối hợp và công khai tiến độ xử lý.

Đề nghị quy định cụ thể hơn vai trò của Hội đồng khoa học về di sản văn hóa phi vật thể, trong đó cần xác định rõ trách nhiệm, trình tự và thời hạn xem xét, thẩm định hồ sơ. Việc quy định thời hạn cụ thể sẽ hạn chế tình trạng hồ sơ phải chờ đợi kéo dài mà không xác định được thời điểm hoàn thành, đồng thời nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.

Đồng thời, cần bổ sung quy định về trách nhiệm công khai tiến độ xử lý hồ sơ trên Cổng thông tin điện tử của Bộ. Thông tin công khai có thể bao gồm tình trạng tiếp nhận, yêu cầu bổ sung hồ sơ và kết quả xử lý. Đây là giải pháp thiết thực nhằm tăng cường tính minh bạch, giúp cơ quan, tổ chức có hồ sơ chủ động theo dõi và phối hợp trong quá trình giải quyết.

Thứ tư, về điều khoản thi hành.

Theo dự kiến, Nghị định có hiệu lực từ ngày 1-3-2027. Đại biểu đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành văn bản hướng dẫn thi hành trước ít nhất 3 tháng, để các địa phương có đủ thời gian chuẩn bị nhân lực, hoàn thiện biểu mẫu, tổ chức tập huấn và chủ động triển khai thực hiện ngay khi Nghị định có hiệu lực.

Nhìn chung, việc bổ sung Điều 7a thể hiện sự quan tâm và trách nhiệm của nhà nước trong việc bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể. Tin rằng, với một số điều chỉnh về thời hạn xử lý, thành phần hồ sơ, cơ chế phối hợp và trách nhiệm công khai thông tin như trên, quy định sẽ có tính khả thi cao hơn, nhanh chóng đi vào cuộc sống và đáp ứng tốt hơn yêu cầu bảo vệ di sản trong tình hình hiện nay.

PV (lược ghi)