Đều đặn tờ mờ sáng mỗi ngày, đầu đường Bùi Thị Cúc ở khu vực 6, phường Vị Tân, TP Cần Thơ, lại thoảng mùi thơm món bánh dân dã. Bánh khọt của bà Ba Hía được đổ từ khuôn đất nung, hòa quyện cùng mùi củi, mùi than khiến nhiều người thổn thức vì ăn là thấy nhớ quê...

Bà Ba Hía bán bánh khọt gần 20 năm nay, chiếc bánh không có nhưn tôm hay thịt nhưng ngon theo cách rất riêng.

Bà Ba Hía tên thật là Trương Thị Hía, năm nay 77 tuổi, bán bánh khọt gần 20 năm nay, nhiều người gọi vui bà là “Nghệ nhân bán bánh khọt cao tuổi nhất Cần Thơ”, vì quanh khu vực này chỉ có mỗi bà còn làm bánh khọt kiểu truyền thống với khuôn đất nung dân dã.

Bánh khọt bà Ba Hía không phải ngon nhất, nhưng hương vị lại giống nhất bánh khọt làm ở quê, ở nhà hồi xưa. Bà Ba Hía đổ bánh khọt bằng mỡ heo, nên có mùi thơm khác biệt, bánh làm bằng bột gạo xay, giòn bên ngoài, mềm bên trong, chiếc bánh đổ từ khuôn đất nung có một chút cháy xém vành, nhưn chỉ có đậu xanh nấu nước cốt dừa vừa chín tới ăn sựt sựt, thêm chút hành lá cho thơm, vị mặn ngọt vừa đủ, ăn một lần là nhớ.

Bánh khọt của bà Ba Hía “không đụng hàng” ai, vì bà xay bột gạo tươi mỗi ngày. Lúc chạng vạng bà ngâm gạo, tới 4 giờ sáng, vo cho sạch rồi lọ mọ đem đi xay. Gia đình thấy cực quá, khuyên bà nghỉ bán, nhưng bà không chịu. Bà nói đi bán vì kế mưu sinh và nhớ cái mùi thơm nồng mùi than, mùi củi, mùi bột pha chút nghệ tươi. “Không đổ bánh bán là bần thần lắm, như bị bệnh vậy”, bà Ba Hía cười hiền.

Cái bánh khọt đơn sơ vậy nhưng đủ gây thương, gây nhớ. “Không chỉ ngon, mà bánh khọt bà Ba Hía rẻ hết biết, dù không có thịt nhưng vậy mới chuẩn miền Tây”, anh Giang Việt Đường ở phường Vị Tân bày tỏ.

Bánh khọt bà bán theo cặp, mỗi cặp 2 cái, 5 cặp 10.000 đồng.

Người ta nhớ tới mâm bánh bà Ba Hía không chỉ bởi hương vị bánh khọt đậm đà tình quê, mà còn ở cách nói chuyện dung dị, chân chất. Bà hay xưng hô với mấy người nhỏ tuổi một cách thân thương như ông bà, cha mẹ ta ở quê vẫn hay nói với con cháu, gần gũi mà chứa chan tình cảm.

Nhờ mâm bánh khọt, bà Ba Hía nuôi con khôn lớn và giúp bà có đồng ra đồng vô, không phụ thuộc vào con cái, người thân.

Các sự kiện ẩm thực, biểu diễn bánh dân gian ở phường Vị Thanh, phường Vị Tân, bà Ba Hía thường được mời đến. Gian hàng trưng bày, biểu diễn bánh khọt của bà đơn sơ mà luôn đông thực khách ghé thưởng thức.

Bà làm nghề buôn gánh bán bưng ở Chợ Vị Thanh (cũ) từ khi còn nhỏ. Cuộc sống khó khăn, nên đi học biết mặt chữ, ký được cái tên là bà nghỉ để đỡ đần cha mẹ, khi có chồng, cuộc đời bà cũng gắn bó với chợ. Lúc còn khỏe thì bà Ba Hía đi bán bắp, bán xôi, bán chuối nướng, khoai luộc, khi lớn tuổi chuyển sang bán bánh khọt.

Bánh khọt miền Tây giờ đây được bán trong nhiều nhà hàng, quán lớn, góp mặt ở nhiều sự kiện. Cái bánh quen thuộc giờ được biến tấu với nhiều loại nhưn, có tôm, thịt bò, hạt sen, mực, nhưng ăn bánh khọt đậm đà vị quê của bà Ba Hía lại thấy ngon theo cách rất riêng, vì có mùi quê nhà trong đó...

Bài, ảnh: BẢO NAM