Thực hiện Đề án số 02-ĐA/TU ngày 29-4-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP Cần Thơ về “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học” trên địa bàn thành phố, Trường THPT Châu Văn Liêm đã tổ chức Hội thảo “Tăng cường sử dụng tiếng Anh trong dạy học Hóa học và bồi dưỡng học sinh giỏi Hóa học bằng tiếng Anh - từ lớp học bộ môn đến môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường”.

Bài “Nitrogen” do ThS Nguyễn Thanh Tùng, giáo viên Trường THPT Châu Văn Liêm, dạy minh họa tại hội thảo. 

Học sinh, giáo viên hào hứng

Bài “Nitrogen” do ThS Nguyễn Thanh Tùng, giáo viên Trường THPT Châu Văn Liêm, dạy minh họa tại hội thảo hướng đến 2 mục tiêu: giúp học sinh nắm được trạng thái tự nhiên, cấu tạo nguyên tử, phân tử, tính chất và ứng dụng của Nitrogen; đồng thời nhận biết, sử dụng một số thuật ngữ Hóa học bằng tiếng Anh, nghe hiểu, mô tả hiện tượng và trình bày kết quả học tập.

Để có được một tiết dạy chỉnh chu, đạt yêu cầu, thầy và trò lớp 11A3 đã có sự chuẩn bị chu đáo trên nền tảng kiến thức tiếng Anh ổn định. “Khi xây dựng tiết dạy này, tôi tập trung giải quyết bài toán giao thoa giữa chuyên môn, ngôn ngữ và công nghệ thông qua 4 trụ cột: tích hợp CLIL và chuyển mã (code-switching) song ngữ; chuyển đổi số thực chất - bình dân hóa công nghệ trong lớp học; ứng dụng AI đột phá - cá nhân hóa học liệu số từ hình ảnh đến video và đa dạng hóa hình thức đánh giá - đặt học sinh làm trung tâm”, thầy Nguyễn Thanh Tùng chia sẻ.

Sự hào hứng khi tham gia bài giảng và cập nhật kiến thức của học sinh là thước đo thành công của tiết học. Em Tô Huệ Quân, học sinh lớp 11A3, cho biết: “Em thích tiết dạy song ngữ vì em được rèn luyện tiếng Anh qua các thuật ngữ môn Hóa. Việc rèn luyện phát âm thường xuyên qua trao đổi với thầy cô, bạn học sẽ nhắc nhớ từ vựng, giúp em hiểu sâu rộng hơn về tiếng Anh và mạnh dạn giao tiếp hơn”.

Sự tích hợp giữa tiếng Anh và Hóa học mở ra cơ hội học tập, tìm hiểu của học sinh đối với cả 2 môn học. Em Trần Nam Khánh, học sinh lớp 11A6, bộc bạch: “Con cũng giống các bạn khi có một số từ tiếng Anh phát âm chưa đúng. Con nghĩ, sau khi được thầy dạy phát âm lại đúng từ, chúng con sẽ nhớ lâu hơn”.

Từ thực tế tiết dạy minh họa của thầy Nguyễn Thanh Tùng, nhiều giáo viên tham gia hội thảo đã hướng đến mục tiêu tổ chức thực hiện tại trường mình. Cô Thạch Thị Davine, giáo viên Trường Tiểu học, THCS và THPT Ischool Sóc Trăng, cho biết: “Tôi nghĩ dạy học bằng tiếng Anh không dễ, nhưng không khó khi thầy và trò có nền tảng tiếng Anh tốt. Tôi cảm thấy hào hứng với thử thách này và tôi sẽ tiếp tục thực hiện tiết dạy môn Hóa học bằng tiếng Anh trong thời gian tới”.

Vượt khó hiệu quả

Dạy học bằng tiếng Anh nhằm thực hiện tiến trình đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học. Tuy nhiên, để tổ chức dạy 1 tiết học bằng tiếng Anh, đòi hỏi sự chuẩn bị công phu của giáo viên. Thầy Tùng bộc bạch: “Tôi dành nhiều thời gian để trau dồi tiếng Anh và tự học những từ chuyên ngành Hóa học. Ngoài ra, việc giao tiếp với học sinh hằng ngày bằng tiếng Anh khi có điều kiện giúp tôi phát âm chuẩn hơn. Đặc biệt, nhiều học sinh Trường THPT Châu Văn Liêm có nền tảng tiếng Anh tốt, một số em rất giỏi, phát âm chuẩn, nên khi thầy trò giao tiếp thường xuyên, giúp tôi tự tin hơn khi giảng bài bằng tiếng Anh”. 

Thực tế, trình độ tiếng Anh của học sinh các trường trên địa bàn thành phố không đồng đều; một số giáo viên bộ môn chưa tự tin khi giảng dạy bằng tiếng Anh. Do đó, ngành Giáo dục thành phố đặt ra yêu cầu của hội thảo là xây dựng kho học liệu dùng chung, hạn chế tình trạng mỗi trường làm riêng lẻ. Sản phẩm trước mắt gồm: bảng thuật ngữ Hóa học Anh - Việt theo chủ đề, bộ mẫu câu giao tiếp trong giờ học, ngôn ngữ lớp học (classroom language), phiếu học tập, kế hoạch bài dạy minh họa và ngân hàng câu hỏi. Bên cạnh đó, việc đổi mới kiểm tra, đánh giá được tiến hành một cách thận trọng; yêu cầu về ngôn ngữ ở mức phù hợp, mang tính khuyến khích, với tiêu chí không để rào cản ngôn ngữ làm sai lệch kết quả đánh giá môn học của học sinh...

Theo ông Nguyễn Phúc Tăng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ, sau hội thảo, chuyên gia và giáo viên cùng đề xuất lộ trình triển khai thử nghiệm trong học kỳ I năm học 2026-2027 và cách đánh giá kết quả để điều chỉnh. Trên cơ sở đó, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ nghiên cứu nhằm hướng dẫn, chia sẻ rộng hơn và từng bước nhân rộng cách làm phù hợp sang các môn học khác.

Ông Nguyễn Phúc Tăng nhấn mạnh, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 có lộ trình, phù hợp với điều kiện của từng trường, từng đội ngũ và từng đối tượng học sinh. Trước mắt, giáo viên chủ động tự đánh giá năng lực tiếng Anh của bản thân để tham gia lộ trình bồi dưỡng theo kế hoạch của thành phố.

HÀ THANH