Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22-8-2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết số 71-NQ/TW) xác định giáo dục và đào tạo là “then chốt của mọi then chốt”, động lực căn cơ tăng năng suất và bứt phá năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hệ thống giáo dục đại học tại TP Cần Thơ lập tức xây dựng chương trình hành động Nghị quyết số 71-NQ/TW, mở rộng tự chủ, thúc đẩy chuyển đổi số, gắn đào tạo với nghiên cứu ứng dụng và liên kết doanh nghiệp, góp phần khẳng định vị thế giáo dục thành phố, hiện thực hóa vai trò động lực dẫn dắt phát triển giáo dục tại ĐBSCL trong tiến trình hội nhập toàn cầu.

Bài 1: Mở đường cho bứt phá

Nghị quyết số 71-NQ/TW tạo thể chế khơi thông nguồn lực, mở đường cho các trường đại học tại TP Cần Thơ nâng cao chất lượng đào tạo, dẫn dắt nghiên cứu và đổi mới sáng tạo đúng với vai trò trung tâm đào tạo nhân lực của ĐBSCL.

* Sứ mệnh từ tầm nhìn chiến lược

Nghị quyết số 71-NQ/TW kế thừa tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo được xác định tại Nghị quyết số 29-NQ/TW năm 2013, đồng thời đặt ra những định hướng mới nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Nghị quyết khẳng định, giáo dục và đào tạo là động lực quan trọng của phát triển đất nước, yêu cầu đổi mới đồng bộ từ giáo dục mầm non, phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học; trong đó, chú trọng nâng cao chất lượng, đổi mới quản trị, phát huy vai trò đội ngũ nhà giáo và xây dựng hệ thống giáo dục mở, thúc đẩy học tập suốt đời.

Một góc Đại học Cần Thơ. Ảnh: CTV

Trong đó, giáo dục đại học được giao giữ vai trò nòng cốt trong phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, đào tạo nhân tài, thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu đến năm 2030, đạt 100% cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn quốc gia; ít nhất 35% người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ; ít nhất 8 cơ sở thuộc nhóm 200 đại học hàng đầu châu Á.

Đặc biệt, Nghị quyết mở ra không gian thể chế vượt trội: Bảo đảm quyền tự chủ đầy đủ, chi ngân sách nhà nước cho giáo dục tối thiểu 20%, riêng chi cho giáo dục đại học đạt ít nhất 3%, cùng cơ chế ưu đãi đất đai, thuế và hợp tác công - tư.

Tại Hội nghị Giáo dục đại học năm 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh: “Thể chế và tư duy quản trị giáo dục đại học đã đổi mới rất mạnh mẽ. Từ quản lý hành chính, chúng ta chuyển sang quản trị bằng chuẩn đầu ra, bằng dữ liệu và trách nhiệm giải trình. Tinh thần chỉ đạo là nội dung nào Luật đã giao quyền cho cơ sở giáo dục đại học thì để cơ sở quyết định nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị, chất lượng đào tạo của nhà trường”.

Tại TP Cần Thơ, ngay sau khi Nghị quyết số 71-NQ/TW được ban hành, Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai, quán triệt, học tập Nghị quyết trong hệ thống chính trị thành phố và tiếp tục quan tâm quán triệt, tuyên truyền, thường xuyên, xuyên suốt trong quá trình triển khai thực hiện thời gian qua. 

Toàn cảnh Hội nghị ký kết hợp tác giữa UBND TP Cần Thơ với các trường đại học trên địa bàn thành phố.

Công tác này được thực hiện trên nền tảng phát triển từ thành phố chỉ có 2 trường đại học năm 2004, đến nay đã có 8 cơ sở giáo dục đại học công lập và tư thục, với quy mô đào tạo hàng chục ngàn sinh viên. Thành ủy, HĐND, UBND thành phố cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết bằng các chương trình, kế hoạch, chỉ thị, văn bản chỉ đạo... khuyến khích doanh nghiệp, cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI); thúc đẩy liên kết giữa trường đại học, doanh nghiệp và viện nghiên cứu trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Đi đôi đầu tư nguồn lực cho trường đại học trực thuộc, thành phố ký kết hợp tác, hỗ trợ, tạo điều kiện về cơ chế chính sách, hành lang pháp lý để tất cả cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố phát triển. Đồng thời, phối hợp hiện đại hóa, nâng tầm giáo dục đại học; như Trường Cao đẳng Luật Miền Nam được sáp nhập vào Đại học Cần Thơ theo Quyết định số 805/QĐ-TTg ngày 6-5-2026 của Thủ tướng Chính phủ.

* Hành động của các trung tâm tri thức miền Tây

Cùng với TP Cần Thơ, Đảng ủy, Ban Giám hiệu các trường đại học trên địa bàn đã khẩn trương quán triệt, xây dựng kế hoạch hành động, xác định thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW phải được đo lường bằng các mục tiêu, công trình và sản phẩm ứng dụng thực tế sản xuất. Nhiều trường đại học tại TP Cần Thơ đã khẳng định vị thế dẫn đầu.

Tiêu biểu là Đại học Cần Thơ, với hơn 60 năm phát triển, khẳng định vai trò đại học đa ngành, đa lĩnh vực; là trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học, kết nối các nguồn lực giải quyết các vấn đề thực tiễn của vùng. Từ góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, phát triển nông, thủy sản đến ứng dụng IoT, AI trong nông nghiệp thông minh, góp phần thúc đẩy Cần Thơ và ĐBSCL phát triển bền vững.

Với hơn 264.000 người học đã tốt nghiệp, trường cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao trên nhiều lĩnh vực, trong đó có nhiều cựu sinh viên đảm nhiệm trọng trách tại thành phố và các địa phương trong vùng. Hiện nay, quy mô đào tạo của trường hơn 45.000 sinh viên. Đồng thời, dự án nâng cấp bằng nguồn vốn ODA Nhật Bản trị giá 105,9 triệu USD góp phần hiện đại hóa cơ sở vật chất, tiếp cận chuẩn mực quản trị quốc tế. Từ năm 2021, trường triển khai Nghị quyết số 51/NQ-ĐU về đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng đến mô hình đại học thông minh.

Một góc Đại học Cần Thơ.

Lãnh đạo Đại học Cần Thơ cho biết, nền tảng quan trọng để trường phát triển là Nghị quyết số 71-NQ/TW; Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết của Chính phủ về nâng cấp Đại học Cần Thơ thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu, ứng dụng khoa học của TP Cần Thơ và ĐBSCL. Các Nghị quyết tạo cơ chế để tập thể Đại học Cần Thơ thực hiện mục tiêu đến năm 2035 phấn đấu vào nhóm 451-500 đại học hàng đầu châu Á, nhóm 1.000-1.200 thế giới và nhóm 301-500 thế giới ở một số lĩnh vực; trở thành trung tâm đào tạo xuất sắc, tài năng, với quy mô trên 60.000 người học, trong đó khoảng 2.000 sinh viên quốc tế. 

Một cơ sở giáo dục đại học nổi bật nữa tại Cần Thơ là Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, trường Y khoa công lập duy nhất vùng ĐBSCL, được thành lập từ năm 2002 trên cơ sở Khoa Y - Nha - Dược của Ðại học Cần Thơ (thành lập năm 1979). Từ 2 ngành đào tạo vào năm 1979, đến năm 2016 trường đào tạo 8 ngành. Đến nay, trường có quy mô hơn 18.000 sinh viên, học viên, đào tạo 14 mã ngành đại học và 90 mã ngành sau đại học.

Điểm nhấn nổi bật của Trường Đại học Y Dược Cần Thơ là triển khai chương trình đào tạo Y khoa bằng tiếng Anh. Theo PGS.TS Nguyễn Minh Phương, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, Nghị quyết số 71-NQ/TW có ý nghĩa chiến lược, tạo động lực mới để giáo dục đại học đổi mới mạnh mẽ về tư duy quản trị, chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Đối với TP Cần Thơ, Nghị quyết mở ra cơ hội để các trường đại học phát huy vai trò đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học, công nghệ và đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội của vùng.

Nghiên cứu khoa học tại các trường đại học đáp ứng yêu cầu phát triển vùng. Trong ảnh: Sinh viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ thực hành tại phòng thí nghiệm.

Cùng nhận định Nghị quyết số 71-NQ/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng và hiệu quả hoạt động, NGƯT.TS Đỗ Thị Tuyết Nhung, quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ, cho biết: Là đơn vị trực thuộc UBND TP Cần Thơ, nhà trường đã cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW thông qua nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế. Hiện nay, trường có hơn 8.000 sinh viên theo học 22 ngành kỹ thuật - công nghệ ứng dụng, góp phần cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố và vùng ĐBSCL. 

Sinh viên Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ trong một buổi học.

Đồng tình quan điểm trên, NGƯT.GS.TS Nguyễn Chí Ngôn, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ, cho biết: Đảng ủy và Ban Giám hiệu nhà trường đã tổ chức quán triệt Nghị quyết số 71-NQ/TW đến toàn thể đảng viên, cán bộ, giảng viên, nhân viên và người học, thông qua việc lồng ghép vào các buổi sinh hoạt định kỳ, hội nghị chuyên đề, hội nghị cán bộ - giảng viên hằng năm và các kỳ họp giao ban đơn vị.

Trường Đại học Nam Cần Thơ đã xây dựng kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, bám sát Chương trình hành động của Chính phủ, định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo và TP Cần Thơ. Kế hoạch được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, chỉ tiêu và phân công trách nhiệm đến từng đơn vị.

“Từ đặc thù của một trường đại học ngoài công lập đa ngành theo hướng ứng dụng, chúng tôi xác định 3 khâu đột phá ưu tiên: chất lượng đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn - chuyển đổi số - nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế”, NGƯT.GS.TS Nguyễn Chí Ngôn nhấn mạnh.

Một góc Trường Khoa học Sức khỏe thuộc Trường Đại học Nam Cần Thơ.

***

Nghị quyết số 71-NQ/TW đã tạo động lực mới cho hệ thống giáo dục và đào tạo, nhất là giáo dục đại học tại TP Cần Thơ. Từ chuyển biến trong nhận thức đến hành động cụ thể, các trường từng bước đưa tinh thần Nghị quyết vào chương trình, kế hoạch phát triển, xác định những khâu đột phá phù hợp với điều kiện thực tiễn. Đây là nền tảng quan trọng để giáo dục đại học Cần Thơ nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố và vùng ĐBSCL trong giai đoạn mới.

Bài, ảnh: ĐẶNG NGỌC

Mời quý độc giả đón đọc Bài 2: Tự chủ - Đòn bẩy bứt phá từ thực tiễn đồng bằng