Ngày 17-10, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI khai mạc trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Sau phiên khai mạc, Quốc hội thảo luận ở tổ. Bà Lê Thị Thanh Lam, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về Luật Bưu chính (sửa đổi).

Bà Lê Thị Thanh Lam, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, phát biểu tại phiên thảo luận tổ.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam cơ bản thống nhất với những nội dung quy định của dự thảo Luật, đánh giá cao tiếp thu chỉnh lý của Ban soạn thảo và báo cáo, giải trình của cơ quan thẩm tra. Tuy nhiên, để sau khi có hiệu lực thi hành, Luật Bưu chính (sửa đổi) phù hợp với thực tế cuộc sống, đại biểu có một số nội dung góp ý cụ thể như sau:

Thứ nhất, tại khoản 2, Điều 3 quy định "trong đó mỗi bưu gửi được định danh riêng và có khả năng theo dõi, truy vết trong suốt quá trình cung cấp dịch vụ" là một bước tiến lớn. Tuy nhiên, nếu bắt buộc tất cả bưu gửi phải có khả năng truy vết thì sẽ không khả thi đối với các loại thư thường (thư bỏ hòm thư công cộng không đăng ký số hiệu).

Đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, viết lại như sau: "trong đó mỗi bưu gửi được định danh riêng và có khả năng theo dõi, truy vết trong suốt quá trình cung cấp dịch vụ (trừ trường hợp dịch vụ thư thường hoặc theo thỏa thuận khác)".

Thứ hai, Điều 4, khoản 1 cụm từ "Hạ tầng thông tin và truyền thông" hiện nay thường được luật hóa rộng hơn thành Hạ tầng số hoặc Hạ tầng thông tin và truyền thông (bao gồm cả hạ tầng số). Bưu chính hiện đại không chỉ chuyển phát mà còn đi liền với logistics số.

Đề nghị sửa lại như sau: "...Phát triển mạng bưu chính thành một cấu phần không thể tách rời của hạ tầng số và hạ tầng thông tin, truyền thông quốc gia...".

Khoản 2, quy định: “…bảo đảm hệ thống điểm phục vụ bưu chính phủ đến cấp xã, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo".

Đại biểu cho rằng việc phủ đến "cấp xã" là cần thiết nhưng chưa đủ trong bối cảnh hiện nay. Cần bổ sung tiêu chí về bán kính phục vụ hoặc khoảng cách tiếp cận để tránh tình trạng có điểm phục vụ tại UBND xã nhưng người dân ở các bản/ấp quá xa không tiếp cận được. Ngoài ra, cần bổ sung mô hình "điểm phục vụ số" hoặc "điểm phục vụ thông minh" (như tủ phát hàng tự động).

Khoản 3, quy định "...Nguồn kinh phí từ nguồn chi các hoạt động kinh tế theo pháp luật về ngân sách nhà nước".

Việc quy định cứng "nguồn chi các hoạt động kinh tế" có thể làm hạn chế các phương thức huy động vốn khác. Xu hướng hiện nay là Nhà nước khuyến khích đối tác công tư (PPP) hoặc lập Quỹ dịch vụ bưu chính công ích (tương tự Quỹ viễn thông công ích). Vấn đề này nên mở sẽ dễ thực hiện hơn.

Khoản 5, quy định "...bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, liên thông dữ liệu phục vụ hoạt động bưu chính...".

Khi cho phép liên thông dữ liệu giữa các doanh nghiệp bưu chính và cơ quan quản lý, nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân của khách hàng (địa chỉ, số điện thoại, thói quen mua sắm) là rất cao. Cần nhấn mạnh trách nhiệm tối cao về an toàn thông tin mạng.

Thứ ba, Điều 8, khoản 1, đại biểu cho rằng trong luật chuyên ngành (Luật Bưu chính), chỉ nên quy định bao quát các khách thể bị xâm hại (an ninh quốc gia, trật tự xã hội, quyền lợi tổ chức/cá nhân). Việc dẫn chiếu "theo quy định của Bộ luật Hình sự" là không cần thiết vì nếu cấu thành tội phạm thì mặc nhiên sẽ bị xử lý hình sự.

Khoản 2, đề nghị bổ sung từ "tài liệu" (vì bưu chính vận chuyển cả thư từ, tài liệu phản động, đồi trụy...) và phân loại rõ cấm là cấm gì (cấm lưu hành, cấm kinh doanh, hoặc cấm xuất nhập khẩu).

Khoản 6, đề nghị bỏ dẫn chiếu điều khoản cụ thể (nếu không cố định) hiện tại: "quy định tại khoản 3 Điều 30 Luật này". Trong quá trình soạn thảo và sửa đổi luật, số thứ tự các điều khoản có thể thay đổi. Việc chỉ định đích danh "khoản 3 Điều 30" dễ dẫn đến lỗi kỹ thuật lập pháp nếu sau này Điều 30 bị sửa đổi. Nên viết chung là "Vi phạm các quy định về tem bưu chính".

Thứ tư, Điều 13 điều kiện kinh doanh dịch vụ Bưu chính, Khoản 1, điểm b, đại biểu cho rằng quy định còn mang tính định tính. Dự thảo nên định hướng rõ hơn (ví dụ: an toàn thông tin khách hàng, quy trình kiểm soát hàng cấm, hệ thống camera giám sát khai thác...) để Chính phủ có căn cứ quy định chi tiết tại khoản 4 mà không làm phát sinh thêm "giấy phép con" một cách tùy tiện.

PV