Brazil, một trong những nước bị đại dịch COVID-19 ảnh hưởng nặng nề nhất, vì cần vaccine đã bất ngờ thay đổi lập trường với “gã khổng lồ” viễn thông Huawei của Trung Quốc.

Huawei giờ đây có cơ hội tham gia xây dựng mạng 5G tại Brazil.

“Xuống nước” với Trung Quốc

Lâu nay, chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo các đồng minh nên tránh xa Huawei, tố công ty này là “cánh tay” nguy hiểm của hệ thống giám sát của Bắc Kinh. Brazil, quốc gia có kế hoạch xây dựng mạng không dây 5G trị giá hàng tỉ USD, đã công khai đứng về phía ông Trump. Chủ tịch Ủy ban Ðối ngoại Hạ viện Brazil Eduardo Bolsonaro, con trai Tổng thống Jair Bolsonaro, hồi tháng 11 năm ngoái thậm chí tuyên bố sẽ tạo ra hệ thống “sạch bóng gián điệp Trung Quốc”. Song, COVID-19 đã làm đảo lộn mọi thứ.

Với số ca nhiễm và tử vong do SARS-CoV-2 không ngừng tăng lên, Bộ trưởng Truyền thông Brazil Fábio Faria hồi tháng 2 vừa qua đã đến Trung Quốc, gặp gỡ các nhà quản lý Huawei, đồng thời đề nghị Trung Quốc cung cấp vaccine COVID-19. Hai tuần sau đó, Chính phủ Brazil công bố quy tắc đấu thầu xây dựng mạng 5G mà theo đó Huawei được phép tham gia.

Ðộng thái trên của Bộ trưởng Faria khiến không ít người bất ngờ, bởi chỉ mới năm ngoái, Tổng thống Bolsonaro đã không tiếc lời chỉ trích vaccine của Trung Quốc khi nó đang được thử nghiệm lâm sàng ở Brazil, đồng thời ngăn nỗ lực đặt 45 triệu liều vaccine từ Trung Quốc của Bộ Y tế Brazil. “Người dân Brazil không phải là chuột lang thí nghiệm cho bất kỳ ai... Ðó là lý do tại sao tôi quyết định không mua vaccine Trung Quốc” - ông Bolsonaro viết trên trang cá nhân Twitter.

Dù mối liên hệ giữa yêu cầu Trung Quốc cung cấp vaccine và việc Huawei được tham gia đấu thầu mạng 5G ở Brazil là không rõ ràng nhưng nó cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong lập trường của Brazil đối với Trung Quốc. Tổng thống Bolsonaro và con trai cùng Ngoại trưởng Ernesto Araujo đột ngột ngừng chỉ trích Bắc Kinh, trong khi các quan chức có liên hệ với Trung Quốc đã phải nỗ lực hết mình để nhận được cái gật đầu cung ứng vaccine. Những tuần gần đây, hàng triệu liều vaccine đã được Trung Quốc chuyển tới Brazil. Trong khi đó, Huawei cung cấp cho các bệnh viện Brazil phần mềm hỗ trợ các bác sĩ tuyến đầu, đồng thời tặng 20 máy tạo ôxy cho thành phố Manaus.

4 Bộ trưởng Y tế trong một năm

Hiện tình hình dịch bệnh ở Brazil diễn biến rất phức tạp. Tính đến ngày 16-3, Brazil ghi nhận hơn 11,5 triệu ca nhiễm COVID-19, với gần 280.000 trường hợp tử vong (đứng thứ hai trên thế giới, chỉ sau Mỹ), khiến các bệnh viện rơi vào tình trạng quá tải.

Ðối mặt với những chỉ trích về cách xử lý đại dịch, Chính phủ Brazil đã đổ lỗi cho biến thể COVID-19 mới dễ lây lan hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tình trạng lây nhiễm tràn lan là do người dân Brazil không tuân thủ nguyên tắc đeo khẩu trang và giãn cách xã hội. Trong khi đó, việc triển khai vaccine lại diễn ra rất chậm. Tới nay mới chỉ 1,4% dân số được tiêm chủng đầy đủ.

Tình hình nguy cấp khiến Tổng thống Bolsonaro thông báo bổ nhiệm bộ trưởng y tế thứ tư kể từ khi đại dịch bùng phát. Vị trí này từ nay được Tiến sĩ Marcelo Queiroga, Chủ tịch Hiệp hội Tim mạch Brazil, đảm trách, thay thế Tướng quân đội Eduardo Pazuello.

Tại Mỹ Latinh, Trung Quốc là nhà cung cấp vaccine COVID-19 lớn nhất cho Chile. Hàng triệu liều vaccine của Trung Quốc cũng đã chuyển đến Mexico, Peru, Colombia, Ecuador và Bolivia, điều này tạo cho Bắc Kinh một vị thế đáng kể tại khu vực. Dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh sử dụng vaccine COVID-19 như là con bài chính trị khi Paraguay chật vật tiếp cận vaccine của Trung Quốc vì vẫn duy trì quan hệ với Đài Loan. 

TRÍ VĂN (Theo NYT, CNN)