Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khởi động chuyến vận động kéo dài 32 ngày trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, sự kiện mà đảng Cộng hòa của ông có nguy cơ thất bại do cách Nhà trắng xử lý vấn đề kinh tế và cuộc xung đột chưa có hồi kết với Iran.

Tổng thống Trump hôm 1-10 đã tham dự một loạt cuộc mít tinh mang phong cách vận động tranh cử tại bang Texas và Oklahoma. Ngày 2-10, ông tới bang Alabama, trước khi đến 2 bang chiến trường Ohio ngày 3-10 và Nebraska ngày 5-10.

Ông Trump dự sự kiện vận động tại Oklahoma hôm 1-10. Ảnh: Oklahoma Voice

Tình thế khó khăn của đảng Cộng hòa

Các địa điểm mà ông Trump ​​đến vận động được coi là những khu vực bầu cử luôn ủng hộ đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy đảng của ông Trump đang ở tình thế rất bấp bênh.

Tại Texas chẳng hạn, chưa có ứng viên Dân chủ nào giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử cấp tiểu bang kể từ những năm 1990. Tuy nhiên năm nay, ứng viên Cộng hòa Ken Paxton - Tổng chưởng lý của tiểu bang - đang gặp bất lợi trong cuộc đua vào thượng viện với ứng viên Dân chủ James Talarico.

Mặc dù bản thân có tỷ lệ ủng hộ thấp kỷ lục, ông Trump vẫn định vị mình là nhân tố then chốt trong chiến dịch vận động bầu cử giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa. Nền kinh tế và cuộc chiến chống Iran được dự báo sẽ tác động mạnh đến kết quả bầu cử.  

Một cuộc thăm dò do Trung tâm Nghiên cứu NORC thuộc hãng tin AP thực hiện và công bố hôm 1-10 cho thấy 65% ​​người Mỹ cho rằng các chính sách của Tổng thống Trump là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng giá cả leo thang. Có 73% số người được hỏi không tán thành cách ông điều hành nền kinh tế, trong đó 69% nhận định rằng chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump “tệ hơn so với kỳ vọng”. Kết quả thăm dò cũng cho thấy 71% người Mỹ không tán thành cuộc chiến Iran vốn đã đẩy giá nhiên liệu lên cao.

Trước khi rời Nhà Trắng cho chiến dịch vận động liên tục đến ngày bầu cử 3-11, Tổng thống Trump thừa nhận cuộc chiến với Iran “có khả năng” sẽ khiến đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát tại Hạ viện hoặc Thượng viện, thậm chí cả hai. Ông Trump cũng thừa nhận lịch sử cho thấy đảng của tổng thống đương nhiệm thường gặp khó khăn trong các cuộc bầu cử giữa kỳ.

Không chỉ lo lắng vấn đề kinh tế và cuộc chiến Iran, phần lớn cử tri Mỹ cũng quan ngại sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) với sự giúp sức của Tổng thống Trump đã thúc đẩy sự gia tăng các trung tâm dữ liệu vốn tiêu tốn nhiều điện và nước, qua đó tác động đến môi trường và giá cả sinh hoạt của họ.

Trong bối cảnh trên, một dự báo về xác suất nhận định đảng Dân chủ có 75% cơ hội giành quyền kiểm soát Hạ viện và 54%  giành quyền kiểm soát Thượng viện.

Nguy cơ tái bùng nổ chiến tranh

Dù đánh giá cuộc xung đột Iran có thể khiến đảng Cộng hòa trả giá trong bầu cử, Tổng thống Trump vẫn cho rằng cuộc chiến này cũng có thể giúp ích cho bầu cử vì nó khiến Iran không thể có vũ khí hạt nhân, điều mà 100% người dân Mỹ phản đối.

Ông Trump cho biết Washington đã bác bỏ đề xuất của Tehran về việc mở lại eo biển Hormuz, cho rằng đề nghị này chưa đủ tốt và chưa đạt yêu cầu. Do đó, Mỹ có thể gia tăng cường độ các cuộc tấn công nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa kỳ.

Ngoài ra, ông Trump có ý cáo buộc Iran có liên quan đến vụ việc cơ phó tấn công cơ trưởng trên chuyến bay của Hãng hàng không Flydudai từ Dubai (UAE) đến Tel Aviv (Israel) xảy ra hôm 30-9, đồng thời khẳng định sẽ tấn công Iran “rất mạnh” nếu điều này được xác thực.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng dọa rằng “Iran sẽ không còn tồn tại nữa” trừ khi nước này ký kết “một thỏa thuận công bằng”. “Bằng việc tiêu diệt hoàn toàn Iran, chúng ta sẽ tạo ra hòa bình trên thế giới”, ông Trump tuyên bố.

Loạt đe dọa mới nhất của ông Trump đối với Iran được đưa ra giữa lúc Hải quân Mỹ đang gửi thêm một nhóm tác chiến tàu sân bay và các tàu đổ bộ với khoảng 9.000 binh sĩ tới Trung Đông. Với sự xuất hiện của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt vào cuối tháng 10, Hải quân Mỹ cùng lúc sẽ có 3 tàu sân bay tại khu vực, tương tự như cao điểm cuộc chiến Iran hồi tháng 4.

Hiện Mỹ có 2 tàu sân bay tại khu vực là USS George H.W. Bush và USS George Washington, cùng nhóm tác chiến tàu đổ bộ USS Boxer. Và nếu có thêm 7.000 thủy thủ và 2.000 thủy quân lục chiến nữa, quy mô hiện diện của Hải quân Mỹ tại Trung Đông lên mức cao bất thường, với hơn 20.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ cùng hàng trăm máy bay.

ĐỨC TRUNG