Hơn 10 năm phát triển, du lịch cộng đồng cồn Sơn là điểm đến được du khách yêu thích, góp phần nâng cao đời sống người dân. Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động du lịch nơi đây còn một số bất cập, cần sự chung tay tháo gỡ của các ngành, các cấp để phát triển bền vững.

Bà Phan Kim Ngân (đứng), Giám đốc HTX Du lịch nông nghiệp cồn Sơn, chia sẻ các khó khăn, kiến nghị với lãnh đạo thành phố và ngành chức năng để gỡ khó cho du lịch cồn Sơn. Ảnh: KIỀU MAI

Hoạt động từ năm 2015, cồn Sơn được biết đến là mô hình du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp đặc trưng của Cần Thơ. Tại đây, nhiều hộ dân liên kết, hỗ trợ nhau chuyển đổi kinh tế vườn sang làm du lịch, nổi bật là Hợp tác xã (HTX) Du lịch nông nghiệp cồn Sơn. Từ 2-3 hộ ban đầu, đến nay, HTX đã có khoảng 20 hộ tham gia làm du lịch, tạo việc làm cho hơn 250 lao động.

HTX có nhiều sản phẩm, dịch vụ du lịch cộng đồng gắn với đời sống, sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp địa phương: tham quan bè cá, massage cá, cá lóc bay, trâu - cò độc lạ, xiếc ếch, trải nghiệm làm bánh dân gian, cốm nổ, massage vịt, tham quan vườn cây ăn trái và thưởng thức ẩm thực... Sự đa dạng về sản phẩm, trải nghiệm đã góp phần đưa cồn Sơn trở thành điểm đến được yêu thích tại Cần Thơ. Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2026, HTX đón hơn 24.000 lượt khách, doanh thu du lịch ước đạt khoảng 7,3 tỉ đồng.

Tuy nhiên, hoạt động du lịch cộng đồng tại cồn Sơn vẫn đối mặt với khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, dịch vụ và môi trường hoạt động du lịch không chỉ riêng cồn Sơn. Bà Phan Kim Ngân, Giám đốc HTX Du lịch nông nghiệp cồn Sơn, chia sẻ: “Ở cồn Sơn hiện tại có nhiều hợp tác xã, nhóm, hộ dân làm du lịch. Mỗi nơi có định hướng, quan điểm làm du lịch riêng và tạo nên sự cạnh tranh để sản phẩm, dịch vụ tốt hơn. Thế nhưng đã xuất hiện tình trạng chèo kéo, giành giật khách, ảnh hưởng không tốt đến hình ảnh du lịch chung”. Trải qua nhiều năm phát triển mô hình, mới thấy rõ làm du lịch cộng đồng không dễ, bởi quan điểm và lợi ích kinh tế của từng hộ dân đều có tác động đến hoạt động chung. Nếu một cá nhân hay hộ dân làm không tốt sẽ ảnh hưởng đến uy tín của cả HTX và cộng đồng.

Trong khi đó, ông Lý Văn Bon, chủ bè cá Bảy Bon, thành viên Hợp tác xã, cho biết: “Du lịch cồn Sơn được biết đến nhiều là sự gắn kết cộng đồng và sự sáng tạo trong làm sản phẩm, dịch vụ. Nhưng hiện nay chúng tôi cũng gặp nhiều khó khăn để duy trì phát triển sản phẩm, dịch vụ”. Ông Lý Văn Bon cho biết bè cá phải thực hiện các thủ tục thuê mặt nước, bến ghé để bảo đảm an toàn du khách. Tuy nhiên, bè cá Bảy Bon vẫn còn vướng mắc trong thực hiện các thủ tục. Lại thêm hệ thống bến đò phục vụ kết nối với cồn Sơn còn hạn chế. Ông kiến nghị chính quyền các cấp xem xét cơ chế hỗ trợ phù hợp với thực tế, nhất là về hạ tầng và bến đỗ an toàn, tạo thuận lợi cho hoạt động du lịch. Những bất cập về bến tàu, bến ghé cũng ảnh hưởng đến lượng khách. Mùa hè vừa qua, lượng khách đến bè cá Bảy Bon giảm từ 30-40%.

Một vấn đề cấp thiết khác là tình trạng sạt lở tại các tuyến đê bao, ảnh hưởng đến an toàn của người dân và du khách. Bên cạnh đó, bà Lê Thị Bé Bảy, cố vấn du lịch Hợp tác xã Du lịch nông nghiệp cồn Sơn, cho biết thêm: “Đa phần đất của người dân ở cồn Sơn đều là đất nông nghiệp, nên người dân e ngại khi đầu tư xây dựng hạ tầng để làm du lịch”. Hiện nay, một số hộ dân có nhu cầu đầu tư bungalow, mở rộng dịch vụ lưu trú, tạo thêm trải nghiệm nghỉ dưỡng qua đêm cho du khách, nhưng vẫn chưa mạnh dạn đầu tư lâu dài.

Trước những khó khăn trên, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ đã tiếp cận, chấn chỉnh các trường hợp chèo kéo, giành giật khách tại cồn Sơn; đồng thời tiếp tục ghi nhận những kiến nghị của người dân để phối hợp giải quyết, hướng đến xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn và chuyên nghiệp.

Đối với hệ thống bến thủy nội địa, nhất là các bến phục vụ du lịch, việc quy hoạch cần được quan tâm thực hiện đồng bộ. Trên cơ sở kiến nghị của người dân, UBND phường Bình Thủy sẽ khảo sát, đề xuất thành phố phương án quy hoạch, đầu tư hệ thống bến thủy nội địa phục vụ du lịch, đáp ứng nhu cầu phát triển trong thời gian tới. 

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND thành phố, cho rằng nâng cấp các bến tàu, bến ghé phục vụ du lịch là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Thành phố cải tạo, sắp xếp lại các khu vực bến bãi, tạo thuận lợi cho việc đón khách, đồng thời nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động du lịch. 

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp chỉ đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu, xây dựng đề án phát triển du lịch cộng đồng cồn Sơn, hướng đến hình thành mô hình du lịch cộng đồng kiểu mẫu của thành phố. Đề án sẽ là cơ sở để định hướng phát triển, xây dựng cơ chế thu hút đầu tư, từng bước đưa du lịch cồn Sơn hoạt động bài bản, chuyên nghiệp hơn. Đồng thời, UBND phường Bình Thủy và các sở, ngành liên quan cần rà soát những khó khăn, vướng mắc, đề xuất giải pháp hỗ trợ để người dân an tâm phát triển du lịch.

Trước mắt, thành phố cần tập trung xử lý tình trạng các đoạn đê bao có nguy cơ sạt lở cao. Địa phương cần sớm báo cáo, đề xuất giải pháp gia cố, bảo đảm an toàn cho người dân và bảo vệ đất đai. Về lâu dài, cần nghiên cứu quy hoạch, mở rộng các tuyến đường kết hợp gia cố đê bao, trồng cây xanh, hoa, vừa bảo vệ bờ bao, vừa tạo cảnh quan phục vụ du lịch.

ÁI LAM